Vợ chồng Tèo và hai thằng cu dân Hốc Bà Tó được thằng em ruột vượt biên từ năm nẩm lãnh qua Úc, mang theo hai vali: một vali quần áo, một vali… tật! Và nói thiệt, đâu riêng gì họ – người Việt mình mới sang nước ngoài, ai mà chẳng mang theo “mấy ký tánh quê mình”. Có cái thương thấy bà, có cái ghét chết mẹ. Ở quê gọi là “tánh hương đồng gió nội”, sang Úc gặp văn minh phương Tây, mấy cái tánh đó nở bung như bông điên điển đầu mùa nước nổi.
Ngày đầu đặt chân tới Melbourne con Mận (vợ Tèo) nhìn quanh, thở dài: Ủa, sao không thấy ruộng lúa, không có cây dừa nào hết trơn hết trọi vậy hè?
Tèo cười hề hề: Ở đây mà thả vịt chạy rông là cảnh sát nó tới hốt liền!
Vậy là hai vợ chồng chính thức bước vào đời “tân di dân”, mang theo nguyên gói tánh Việt Nam mười mấy ký, cộng thêm vài ký cố tật khó gỡ.
- Tật so sánh
Chưa kịp học tiếng Anh AMEP 510 giờ, Tèo đã phát huy hết khả năng “so sánh Việt-Úc” bằng giọng mùi như Út Trà Ôn xuống sáu câu vọng cổ:
– Ở Việt Nam tô bún nước lèo số dách 60 ngàn chưa tới 3 đô Úc, ở đây mười lăm đô!
– Ở Việt Nam người ta làm nhanh hơn!
– Ở Úc cái gì cũng cực hết trơn!
Con Mận nghe hoài mệt quá, bèn chặn họng:
– Vậy sao ông không bay về Việt Nam sống cho sướng?
Tèo nín, vài bữa sau lại phát lại. Cái tật này y như bệnh ho gà – hết rồi cũng tái, chưa có thuốc chích ngừa! Nhưng cũng phải thông cảm, qua Úc cái gì cũng mới, cái gì cũng khác, nên so sánh là… tự nhiên.
- Tật tiếc của
Một hôm hàng xóm Úc dọn nhà, để tủ ra lề đường. Mắt Tèo sáng lên như bắt được vàng:
– Trời đất, còn tốt chán, sao tụi nó bỏ uổng dữ vậy nè!
Hai vợ chồng xúm lại khiêng vô garage. Ba tháng sau, garage biến thành viện bảo tàng “đồ hàng xóm bỏ”. Thằng con trai hỏi:
– Ba, mình mở tiệm đồ cổ hả?
Người ta gọi The Salvation Army để cho bàn ghế, ghế sofa, tủ, bàn ăn, đồ gia dụng còn sử dụng được. Còn Tèo mở Salvos Stores ngay trong nhà! Cái tật tiếc của này làm Úc thòi lòi nào cũng trố mắt nhìn. Nhưng với Tèo, cái gì còn dùng được Úc bỏ mình thấy còn quý, mình rinh về xài. Đỡ tốn việc gì mà cữ.
Bảo Huân
- Tật nói tiếng Anh mắc cỡ
Mười năm ở Úc, tiếng Anh của Tèo vẫn dừng ở mức “How are you” và “Thank you very much”. Đi bác sĩ, ổng “uh, uh, ok ok” liên tục, ra về chẳng biết toa thuốc uống ngày mấy lần.
Con Mận la: Ông sợ gì, người ta đâu có ăn thịt mình! Tèo cãi: Tao sợ nói sai, tụi nó cười tao!
Thật ra, người Úc quý lắm nếu mình chịu nói. Nhưng Tèo cứ ôm sĩ diện, sợ rớt vỡ, nên cuối cùng bệnh nhẹ thành bệnh nặng… vì cứ “to quơ” hoài, không dám mở miệng. Kết quả là đi đâu cũng lầm lẫn, nhưng vẫn… vui như tết, vì mỗi “uh” là một tiếng cười… té ghế
- Tật làm quên nghỉ
Qua Úc ai cũng muốn vươn lên, nhưng vợ chồng Tèo thì… vươn hơi mạnh: sáng làm hãng chiều giao pizza, tối Uber Eats.
Tèo nói: Cực chút rồi mai mốt giàu! Con Mận thở dài: Mai mốt giàu chưa thấy, hôm nay thấy mất chữ u. Là sao? Giàu mất chữ u là già chứ sao!
Đến khi đau lưng, mỏi gối, Tèo mới ngộ: cực đâu phải Úc ép, nó lè phè thấy thương vì không bao giờ đói còn mình sợ không có tiền đong gạo cho vợ, cho con. Nhưng cũng phải khen, cái tật ham việc này, dù mệt, giúp họ nhanh chóng hòa nhập vào đời sống Úc, biết tự lo, tự kiếm, tự nuôi…
- Tật giữ khư khư văn hoá cũ.
Hễ ai góp ý là Tèo liền: Ở Việt Nam tụi tui làm vậy đó! Con Mận cấm con nói tiếng Anh trong nhà, bắt nói tiếng Việt để “giữ cái gốc”. Khi thằng nhỏ hỏi: “Má ơi, “salt” tiếng Việt là gì? Bà nổi quạu: Trời ơi, con người Việt mà hỏi vậy hả?
Giữ văn hoá là quý, nhưng giữ kiểu “niêm phong” thì thành… cổ vật văn hoá trong nhà. Thực tế, sống ở Melbourne cây bạch đàn đầy đường mà cứ khư khư muốn sắp nhỏ giữ bông điên điển quê nhà như mình? Có muốn cũng không được.
- Tật tò mò chuyện thiên hạ
Qua Úc vẫn giữ tánh “biết chuyện thiên hạ cho vui”: Con nhỏ bán thịt ngoài chợ Footscray có chồng Úc thiệt hông? Hèn chi nó nói tiếng Anh bồi như bẻ mía! Nhà nó mua chưa trả hết hả? Thằng Bảy chồng cũ của nó giờ làm gì sống?
Tèo còn sáng chế “đài phát thanh sắc tộc, phát sóng tin hàng xóm miễn phí, 24/7. Người Úc nghe chắc xỉu, vì Úc coi chuyện riêng là chuyện riêng. Ở đây ai cũng lo việc của họ, còn mình cứ lo giùm thiên hạ, quên lo… nhà mình! Nhưng đổi lại, nhờ tò mò, Tèo biết hết chuyện xóm mình, nhậu nghe Tèo kể chuyện mới cũng vui
- Tật không dám hưởng
Làm cực cả đời, tới khi có chút tiền lại sợ xài: Thôi, để dành, mai mốt về già tính. Nhưng “mai mốt” đó nhiều khi không bao giờ tới. Người Úc có đồng nào xào đồng đó, có “annual leave” 4 tuần là đi “holiday”, có rảnh là nhậu. Còn Tèo, hễ Mận rủ đi Ballarat coi Úc xưa đào vàng ra làm sao thì Tèo lắc đầu: Thôi, mắc quá! Tối về coi YouTube: Cũng như thiệt mà! Sống tiết kiệm là quý, nhưng sống tằn tiện vắt chày ra nước là… ngu. Úc nói: trẻ muốn chơi mậu lúi, già có lúi muốn chơi mậu xí quách. Ở Úc, 24 tiếng, làm lè phẽ 8 tiếng ngủ 8 tiếng, còn lại 8 tiếng dành cho tứ khoái – không dành, hối hận! Life is short.
- Tật “Việt Nam mới qua”
Cái này là đòn tâm lý chí mạng. Hễ ai nói sai tiếng Anh là bị chọc liền: Ê, Việt Nam mới qua hả? Nghe cười đó mà đau. Ai qua Úc cũng từng “mới qua”, đâu có sanh ở Footscray đâu mà biết bấm ATM.
Con Mận nói chí lý: Cười người mới qua là quên mình cũng từng trật, từng run khi tới phi trường Tullamarine, từng cà lăm tiếng Úc khi đi ngân hàng CBA mở “bank account” để nhận tiền trợ cấp an sinh xã hội của Úc! Tèo im ru, không dám cãi lời vợ phán y như mấy thằng Úc.
Kết luận: Thiệt ra, mấy tật đó đâu có nặng nề gì. Nó là vết hằn của người từng sống thiếu thốn quá lâu trong gông cùm CS. Người Việt qua Úc chịu thương, chịu khó, biết lo, biết dành dụm – chỉ cần học thêm chút “lè phè” của người Úc là phẻ re như con bò kéo xe…bò.
Tèo hay đùa với bạn bè: Qua Úc không chỉ đổi passport, mà còn phải đổi tánh nữa nghen! Không phải để thành Úc rặt, mà để sống cho vui, cho khỏe, đỡ stress.
Những buổi chiều ngồi trước hiên nhà ở Footscray ngó mấy hàng cọ đong đưa, nghe tiếng xe chạy ngoài phố, Tèo bật cười: Qua Úc 30 năm rồi mà trong tim tao vẫn còn mùi mắm Hốc Bà Tó! Và đó – là cái duyên, cái tình, cái “tật dễ thương” mà nước Úc cũng không rửa trôi nổi.
ĐXT
