Một ít thông tin nền tảng về bài viết này
Phi thuyền Artemis II đã thành công trong một chuyến bay vòng quanh mặt trăng vào đầu tháng Tư gần đây, đánh dấu sứ mệnh đầu tiên có người lên Mặt Trăng từ hơn 50 năm nay.
Phi hành đoàn gồm 4 người đã mang theo một loạt máy ảnh và ống kính chuyên nghiệp để ghi lại những hình ảnh lịch sử của chuyến đi này. Một số hình ảnh của họ đã được gởi trực tiếp về trung tâm không gian NASA và đã được chia sẻ cho toàn thế giới xem.
Hình ‘Blue Marble’ là gì?
Hình ‘Blue Marble’ là một tấm ảnh của Trái Đất được chụp vào ngày 7 tháng 12, năm 1972, bởi phi hành gia Harrison Schmitt trên phi thuyền Apollo 17 trên đường lên mặt trăng. Trong hình, chúng ta thấy gần trọn vẹn Châu Phi ở phần trên, với biển Hồng Hải và vùng Trung Đông nằm góc bên phải, còn phía dưới là Châu Nam Cực bị phủ bởi khối nước đá khổng lồ và mây dầy đặc. Hình được chụp bằng máy ảnh định dạng trung bình Hasselblad.
Tấm ảnh này được đặt tên là “Blue Marble” vì nó nhìn giống hòn bi (viên đạn đá cẩm thạch) màu xanh.
Các cuộc tranh cãi về bức ảnh
Toàn bộ hành tinh của chúng ta gần đây đã được ghi lại trong một bức ảnh duy nhất bởi phi hành đoàn của sứ mệnh Artemis II lịch sử của NASA, nhưng màu sắc của Trái đất đã gây ra một số tranh cãi trên mạng, đặc biệt là khi so sánh với những bức ảnh về Trái đất được chụp nhiều thập kỷ trước đây.
Theo NASA, bức ảnh “Hello World” lần đầu tiên được chỉ huy trưởng sứ mệnh Artemis II, Reid Wiseman, đăng tải từ cửa sổ phi thuyền vào ngày 2 tháng 4. Ngay sau khi chụp, phi hành đoàn của Wiseman đã cách Trái Đất 100,000 dặm và đang nhanh chóng tiến đến Mặt Trăng với quãng đường còn lại là 160,000 dặm.
Bức ảnh cho thấy màn trình diễn tuyệt đẹp của hai cực quang, ở phía bên phải và phía dưới bên trái Trái Đất, cùng với ánh sáng rực rỡ ở phía dưới bên phải khi Trái Đất che khuất Mặt Trời. Mặc dù chất lượng ảnh rất tuyệt vời, nhiều người đã lên mạng xã hội để chỉ trích một khía cạnh của bức ảnh: màu sắc.
Người ta so sánh bức ảnh “Hello World” với bức ảnh mang tính biểu tượng nhất về Trái đất từng được chụp, bức ảnh “Blue Marble” được chụp năm 1972 bởi Harrison Schmitt trên phi thuyền Apollo 17, cũng đang hướng tới Mặt trăng. Trái đất trông rực rỡ hơn nhiều trong bức ảnh năm 1972 so với bức ảnh năm 2026, dẫn đến một số người cho rằng Trái đất thực sự đã trở nên ô nhiễm hơn.
Nhưng có một lý do đơn giản hơn nhiều giải thích tại sao hai hình ảnh lại khác nhau về độ sống động. Bên trái là ảnh Trái đất được chụp bởi phi hành gia Reid Wiseman vào đầu tháng Tư, năm 2026. Bên phải là ảnh Trái đất được chụp trên phi thuyền Apollo 17 vào năm 1972, hơn 50 năm trước đây.
Tại sao Trái Đất lại trông “bẩn” hơn trong các bức ảnh của sứ mệnh Artemis II?
Sự khác biệt về màu sắc giữa hai bức ảnh xuất phát từ các thông số được sử dụng khi chụp và vị trí chụp trong không gian.
Trang Flickr của NASA, nơi lưu trữ các bức ảnh của phi hành đoàn Artemis II, cho thấy loại máy ảnh và các thông số được sử dụng để chụp ảnh. Hầu hết các thông số đều bình thường khi chụp ảnh, ngoại trừ một thông số. Đó là ISO, điều khiển độ nhạy ánh sáng của máy ảnh, được đặt ở mức đáng kinh ngạc 51,000. Để dễ hình dung, thông số ISO thông thường cho ảnh chụp trên Trái đất là khoảng 200.
Lý do Wiseman phải sử dụng ISO cao như vậy là vì phi thuyền của ông nằm ở phía đối diện của Trái Đất so với Mặt Trời, có nghĩa là đối với mắt thường của các phi hành gia, Trái Đất trong tối hơn nhiều so với trong ảnh. Trên thực tế, chính Mặt Trời là nguyên nhân gây ra ánh sáng rực rỡ ở phía dưới bên phải của Trái Đất.
“Màu sắc của Trái Đất trong những bức ảnh mới có thể trông nhạt hơn vì các bức ảnh được chụp vào ban đêm, khi bề mặt Trái Đất chỉ được chiếu sáng bởi ánh trăng,” một phát ngôn viên của NASA cho biết trong một phản hồi qua email. “Không, điều này không phải do ô nhiễm. Nguyên nhân có khả năng nhất là do cách xử lý ảnh.”
“Sự khác biệt rõ ràng là ‘một trời một vực’,” Jared Polin, một nhà giáo dục nhiếp ảnh, người đã thực hiện một video phân tích chi tiết sự khác biệt giữa hai bức ảnh Artemis II và Apollo 17, cho biết trong một email trả lời. “Một bức ảnh được chụp khi mặt trời chiếu sáng Trái đất, còn bức ảnh kia thì Trái đất che khuất mặt trời, nghĩa là nó nằm trong bóng tối. Từ góc độ nhiếp ảnh, tất cả đều hợp lý. Bức ảnh hiện đại được chụp ở ISO 51,200, còn bức ảnh năm 1972 được chụp bằng phim slide mà tôi tin là 64 ASA. Đó là sự khác biệt khoảng 9 stop về ISO/ASA. Thật đáng kinh ngạc khi bạn nghĩ đến sự tiến bộ vượt bậc của máy ảnh.”
AN
Nhiếp ảnh gia; cộng tác viên Trẻ Magazine. Hiện cư ngụ tại Breslau, Canada.
