Mỗi năm, khi cơn gió đầu thu tràn qua dãy núi Blue Ridge, cả vùng Charlottesville khoác lên mình một tấm áo mới. Những triền đồi quanh “Carter Mountain” từ từ chuyển màu. Lá phong đỏ, lá sồi (oak) vàng… rực rỡ dưới nắng nhạt cuối tháng Mười. Còn vườn táo thì trĩu nặng những trái chín căng mọng, tỏa hương thơm ngọt ngào. Mỗi độ vào mùa táo chín, người dân từ các vùng lân cận như Richmond, Harrisonburg, Washington D.C. và nhiều nơi khác lại đổ về đây. Họ không chỉ để tự tay hái những trái táo tươi, nhâm nhi một ly apple cider mát lạnh hay thưởng thức cái bánh donut vừa ra lò còn thơm mùi táo, bơ và quế, mà họ còn có thể đứng trên đỉnh đồi, ngắm những hàng nho xanh mướt uốn lượn theo triền dốc. Phía xa là thung lũng Shenandoah ẩn hiện trong làn sương chiều. Giữa khung cảnh núi rừng thanh bình và hùng vĩ, ai cũng muốn tận hưởng vẻ đẹp yên ả của thiên nhiên và lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ ấy. Có những người chỉ ghé một lần rồi quên, nhưng cũng có những người nhiều năm sau, chỉ cần nhìn thấy một quả táo đỏ hay ngửi thấy mùi quế thoảng qua, là cả một mùa thu lại hiện về nguyên vẹn, cùng nụ cười của một người từng bước vào cuộc đời mình nhẹ như một chiếc lá rơi…
Alan vẫn thường nghĩ rằng nếu ngày ấy mình không rời miền nắng ấm Nam California để sang bờ Đông học Y khoa, có lẽ anh sẽ không bao giờ biết nước Mỹ còn có một mùa thu đẹp đến như thế.
Alan sinh ra ở Pasadena, trong một gia đình mà chuyện học hành dường như đã trở thành truyền thống. Cha Alan là giáo sư Vật lý tại UCLA, mẹ là bác sĩ nhi khoa ở Los Angeles. Từ nhỏ, Alan đã quen với những bữa cơm mà câu chuyện xoay quanh sách vở, nghiên cứu. Cha mẹ Alan chưa từng ép con trai phải nối nghiệp, nhưng cũng chẳng giấu được niềm vui khi cậu quyết định nộp vào Trường Y của Đại học Virginia. Ngày tiễn con ra phi trường, cha Alan chỉ vỗ nhẹ vai anh, rồi cười:
– Đi xa để học làm bác sĩ thì được, nhưng nhớ đừng quên học cách làm người… nghe con.
Bảo Huân
-oOo-
Vào buổi sáng đầu tiên đặt chân đến khuôn viên UVA, những bãi cỏ rộng quanh Lawn vẫn còn đẫm sương, Rotunda hiện lên uy nghi dưới bầu trời xanh nhạt. Từng tốp sinh viên mang theo ba lô vội vã bước qua những con đường lát gạch đỏ. Mọi thứ đều mới mẻ, từ giọng nói của người miền Đông đến cái lạnh hanh hao mà California chưa bao giờ có. Anh đứng dưới bóng một cây phong đang bắt đầu đổi màu, mở bản đồ trong điện thoại để tìm đường đến hội trường dành cho tân sinh viên thì nghe phía sau có tiếng ai đó gọi tên mình.
– Alan!
Alan quay lại và nhận ra Ethan, người bạn anh quen trong buổi lễ khoác Áo Trắng Y Khoa (White Coat Ceremony) dành cho sinh viên năm nhất trường Y. Đứng bên cạnh Ethan là một cô gái châu Á trong chiếc áo len màu kem giản dị, mái tóc đen buộc nhẹ sau gáy, trên tay ôm chồng sách dày cộp như chuẩn bị bước vào một ngày học dài. Cô có một nét duyên rất riêng. Đôi mắt sáng và ấm áp của cô luôn ánh lên sự thông minh. Mỗi khi mỉm cười, đôi mắt ấy khẽ cong lại như một vầng trăng non, tạo nên cảm giác gần gũi khiến người đối diện khó quên.
– Ethan nói cậu học Y nên chắc bận lắm? Mình là Trâm Anh.
Cô gái mỉm cười chìa tay.
-Vâng. Alan!
Mỉm cười, cậu nói tiếp:
– As you already know, it’s a pleasure to meet you… (Bạn biết rồi. Hân hạnh)…
Ethan, nói chen vào:
– Trâm Anh là em họ mình, học năm cuối ngành Sinh-hóa (biochemistry).
-oOo-
Nếu Alan lớn lên trong một gia đình mà cuối tuần thường đến viện bảo tàng hoặc nghe hòa nhạc, thì tuổi thơ của Trâm Anh lại gắn với những buổi chiều ngồi làm bài tập trong tiệm nails của mẹ. Cô sinh ra ở Richmond. Cha là thợ điện cho hãng Michael & Sons. Mẹ làm nghề nails gần 20 năm, đôi bàn tay lúc nào cũng ám mùi acetone nhưng lại luôn dịu dàng mỗi khi vuốt tóc con gái.
Cha mẹ Trâm Anh chưa từng học đại học, nhưng họ luôn có một suy nghĩ rất đơn giản… Con cái chỉ cần cố gắng học hành, còn những khó khăn khác để ba mẹ lo. Họ chấp nhận vất vả chỉ mong con có một tương lai tốt hơn. Có lần, Trâm Anh kể với Alan rằng ngày cô nhận được thư báo được học bổng vào UVA, ba cô đã đứng rất lâu ngoài sân sau, cầm tờ giấy trên tay mà không nói gì. Ông không khóc, chỉ lặng lẽ chụp lại lá thư gửi về cho ông bà nội ở Huế rồi gọi điện thoại báo tin vui cho từng người trong gia đình. Alan nghe xong bỗng thấy sống mũi cay cay.
Càng quen nhau, họ càng nhận ra giữa mình có vô số khác biệt. Alan gọi cha mẹ là “Dad” và “Mom” bằng giọng tự nhiên như bạn bè. Trâm Anh thì chưa bao giờ dám cắt ngang lời ba mẹ, mỗi lần muốn đi đâu cũng nhắn tin báo trước. Alan có thể quyết định mọi việc trong đời mình mà chỉ cần gọi điện thông báo sau. Trâm Anh mỗi tối đều nhận được một cuộc gọi từ mẹ.
– Con hôm nay ăn gì?… Hay con học với ai?…
Có lần Alan trêu:
– Em 22 tuổi rồi, mẹ vẫn kiểm tra vậy sao?
Trâm Anh tỉnh bơ:
– Nếu em không bắt máy thì 5 phút sau mẹ gọi anh họ em, 10 phút sau gọi bạn cùng phòng, 15 phút sau chắc gọi luôn cảnh sát. Alan phá lên cười.
-oOo-
Những buổi chiều tan học, Alan thường lái xe chở Trâm Anh lên đỉnh đồi Blue Ridge chỉ để ngắm hoàng hôn. Hai người mua vài trái táo vừa hái, chia nhau từng miếng bánh donut nóng còn thơm mùi quế rồi ngồi trên hàng rào gỗ nhìn xuống những vườn nho trải dài dưới chân núi. Gió cuối thu mang theo mùi cỏ khô, mùi đất ẩm sau cơn mưa và cả tiếng cười của những gia đình đang kéo xe táo về bãi đậu. Một lần, Alan chọn được một trái táo tròn, đỏ bóng không tì vết rồi hí hửng đưa lên trước mặt Trâm Anh.
– Đây chắc chắn là trái đẹp nhất hôm nay.
Trâm Anh nhìn một lúc rồi lắc đầu. Cô bước sang cây bên cạnh, nhẹ nhàng hái xuống một trái táo nhỏ hơn, hơi méo một bên vì bị cành cây ép vào lúc lớn lên.
– Em thích trái này.
Alan ngạc nhiên, hỏi lại:
– Why?
– Vì nó không hoàn hảo.
-oOo-
Đến cuối tháng Mười Một, những cây táo trên Carter Mountain chỉ còn lác đác vài trái sót lại sau mùa thu hoạch. Những hàng nho cũng đã được cắt tỉa, chỉ còn những cành khẳng khiu im lìm chờ mùa xuân năm sau. Cái lạnh ở Charlottesville bắt đầu rõ rệt hơn, buổi sáng những bãi cỏ quanh Lawn phủ một lớp sương trắng mỏng, còn sinh viên thì ai cũng khoác thêm áo dày, tay cầm ly cà phê nóng vội vã đến lớp. Đó cũng là lúc cả trường náo nức chuẩn bị nghỉ lễ Thanksgiving. Bạn cùng lớp rủ Alan về nhà họ ăn gà tây, vài người khác đặt vé máy bay về New York hay Florida. Cha mẹ ở California cũng gọi điện hỏi con trai có về không. Mẹ anh còn nói đùa rằng bà đã đặt sẵn con gà tây gần 10 ký vì nghĩ năm nay con trai sẽ đưa vài người bạn cùng về. Alan cười, hơi ngập ngừng rồi nói:
– Con được mời đến nhà bạn ở Richmond.
-oOo-
Sáng hôm đó, Trâm Anh lái xe chở Alan từ Charlottesville về Richmond. Vừa đến khu phố, Alan đã nhận ra không khí khác hẳn. Trước sân nhà nào cũng có vài chiếc xe đậu kín. Tiếng cười nói vọng ra từ những căn nhà nhỏ. Mùi hành phi, sả, nước dùng và cả mùi thịt nướng thơm lừng lan ra tận ngoài hiên. Alan còn đang loay hoay mở cửa xe thì cửa chính đã bật mở. Mẹ Trâm Anh bước ra đầu tiên:
– Welcome… Welcome…
Alan chưa kịp chào thì cô, dì, cậu và mấy đứa em họ đã ùa ra như thể đón người thân đi xa nhiều năm mới về. Ai cũng hỏi một câu, khiến Alan chỉ kịp cười rồi gật đầu liên tục. Alan còn chưa kịp trả lời thì một bà cụ tóc bạc từ trong nhà chống gậy đi ra. Trâm Anh ghé sát tai anh thì thầm:
– Grandma (bà ngoại).
Alan lễ phép cúi đầu.
– Con chào bà.
Phát âm của anh chưa tròn vành rõ chữ, âm “bà” nghe thành gần giống “ba”, khiến cả nhà phá lên cười. Bà ngoại cũng cười hiền. Bước vào phòng ăn, Alan đứng khựng lại. Chiếc bàn dài gần như không còn chỗ trống. Nhưng Thanksgiving không có con gà tây nào cả. Thay vào đó là một nồi bún bò Huế đang nghi ngút khói, đĩa bánh nậm được xếp ngay ngắn trong lá chuối, bánh bèo, nem lụi, chả cua, tôm hùm xào hành gừng, gỏi ngó sen, thịt nướng, canh măng và đủ loại món mà Alan chưa từng thấy trong bất kỳ bữa Thanksgiving nào. Alan ghé sát Trâm Anh hỏi nhỏ:
– Turkey đâu?
Trâm Anh cố nhịn cười.
– Không có.
– Thanksgiving mà?
– Mẹ em nói mấy năm trước mua gà turkey về nướng, nhưng cả nhà chê khô, không ai ăn. Mẹ sợ phí, nên kể từ khi đó lễ Thanksgiving là nhà em ăn đồ Việt thay vì turkey.
Đúng lúc ấy, ba Trâm Anh từ bếp bước ra, trên tay bưng đĩa tôm hùm đỏ au. Ông cười sang sảng:
– Turkey để người Mỹ ăn. Nhà mình ăn tôm hùm.
Cả nhà cười ầm lên. Alan cũng cười theo. Anh bắt đầu hiểu rằng ở đây, điều quan trọng nhất không phải là món ăn truyền thống của nước Mỹ, mà là cả gia đình được ngồi đông đủ quanh một chiếc bàn. Alan vừa ngồi xuống thì người cậu ngồi bên cạnh đã gắp ngay một càng tôm hùm thật lớn vào tô.
– Con trai học bác sĩ phải ăn nhiều.
Anh chưa kịp cảm ơn thì dì kế bên lại bỏ thêm 2 miếng chả cua.
– Ăn cái này bổ não.
Bà ngoại nhẹ nhàng đặt vào bát anh một chiếc bánh nậm.
– Ăn đi con.
Ông ngoại thấy bát vẫn còn khoảng trống, lập tức cho thêm một miếng thịt nướng. Chỉ chưa đầy 1 phút, cái đĩa của Alan đầy vun như một ngọn đồi nhỏ. Anh nhìn Trâm Anh với ánh mắt cầu cứu. Cô chỉ nhún vai, cười rất vô tội:
– I told you. (Em đã nói rồi).
Alan hít một hơi thật sâu rồi bắt đầu ăn, trong lòng thầm nghĩ thử thách lớn nhất có lẽ đã qua. Nhưng anh chưa kịp thở phào thì ba Trâm Anh từ trong bếp bước ra, trên tay là một hộp sầu riêng vàng óng.
Vừa mở nắp hộp, Alan lập tức khựng lại. Anh nín thở, hơi nhíu mày rồi quay sang ghé sát tai Trâm Anh hỏi nhỏ:
– Mùi gì vậy?
Trâm Anh cố nhịn cười.
– Durian! (Sầu riêng!)
Rồi cô nói thêm:
– Có người rất thích, nhưng cũng có người không chịu nổi mùi này. Cả nhà đang chờ xem anh thuộc nhóm nào.
Mọi người xung quanh đều nhìn Alan với vẻ tò mò. Trâm Anh lấy một múi nhỏ đưa cho anh.
– Try it! (Thử đi!)
Alan nhìn miếng sầu riêng một lúc rồi cắn thử. Anh im lặng vài giây, như đang phân tích một món ăn trong phòng thí nghiệm. Rồi anh ăn thêm một miếng nữa. Vài phút sau, khi mọi người đang vui vẻ trò chuyện, Alan không nói gì, chỉ lặng lẽ đưa tay lấy thêm múi thứ ba. Ba Trâm Anh nhìn thấy cảnh đó thì bật cười lớn:
– Vậy là được rồi. Không cần thử nữa. Thằng này qua được cửa sầu riêng rồi.
Cả nhà cười ầm lên, còn Alan chỉ biết cười ngượng, nhưng trong lòng anh hiểu rằng mình vừa vượt qua thêm một thử thách nhỏ để bước gần hơn vào thế giới của gia đình Trâm Anh.
Tối hôm ấy, trước khi hai đứa trở về Charlottesville, mẹ Trâm Anh nhất quyết bắt Alan mở cốp xe. Bà lần lượt mang ra từng hộp thức ăn đã chuẩn bị sẵn: bún bò, chả cua, bánh nậm, nem lụi, trái cây, rồi cả một túi táo vừa mua ở chợ. Alan nhìn cái cốp xe dần đầy kín mà bật cười:
– Cô ơi… có mua thức ăn ở trường mà…
-oOo-
Mùa đông năm ấy đến chậm hơn mọi năm. Sau kỳ nghỉ Thanksgiving, Alan trở lại Charlottesville cùng chiếc xe chất đầy đồ ăn của mẹ Trâm Anh. Suốt cả tuần sau đó, căn apartment nhỏ nơi anh ở với một người bạn cùng lớp lúc nào cũng thơm mùi bún bò Huế và thịt kho. Cậu bạn cùng phòng, vốn là người North Carolina, mỗi lần mở tủ lạnh đều ngẩn người trước hàng chục chiếc hộp nhựa được dán giấy ghi chú bằng nét chữ nắn nót. Một buổi tối, cậu bạn nhìn Alan đang cặm cụi hâm lại nồi nước dùng rồi hỏi:
– Alan, didn’t you say your girlfriend’s mother works at a nails salon? (Cậu nói mẹ bạn gái làm nghề nail đúng không?)
– Ừhm…
– Thế sao nấu ăn ngon vậy?
-oOo-
Từ sau Thanksgiving năm đó, Alan bắt đầu có thêm một thói quen mới. Mỗi tối Chủ nhật, anh đều gọi điện thoại về Richmond. Có khi chỉ để chào hỏi vài phút, có khi để hỏi mẹ Trâm Anh cách kho thịt hay nấu canh chua. Lần đầu tiên anh thử nấu bún bò Huế, nước lèo mặn đến mức chính anh cũng không dám ăn. Một hôm khác, Alan hí hửng khoe với gia đình Trâm Anh rằng anh vừa vào siêu thị châu Á mua được nước mắm.
-oOo-
Thời gian trôi nhanh như những mùa lá đổi màu trên dãy Blue Ridge. Alan bước vào năm thứ 3 rồi năm thứ 4 của trường Y. Những đêm trực ở bệnh viện ngày một nhiều, còn Trâm Anh cũng tốt nghiệp loại xuất sắc ngành Sinh hóa và tiếp tục làm nghiên cứu. Cả hai đều bận rộn hơn trước, nhưng vẫn giữ một thói quen không bao giờ thay đổi. Mỗi mùa thu, khi những cây táo trên Carter Mountain bắt đầu chín, họ lại dành một ngày cuối tuần lên đồi hái táo như buổi hẹn đầu tiên.
Có năm trời mưa lất phất, hai người trú dưới mái hiên gỗ, cùng uống apple cider, ăn bánh donut thơm mùi quế , nhìn màn sương phủ kín thung lũng Shenandoah. Có năm nắng đẹp, cả đồi táo đỏ rực dưới bầu trời xanh trong đến mức tưởng như chỉ cần đưa tay là chạm được vào những đỉnh núi Blue Ridge phía xa.
Bốn năm sau ngày Thanksgiving đầu tiên, Alan tốt nghiệp trường Y. Hôm lễ tốt nghiệp, cha mẹ anh bay từ California sang, còn gia đình Trâm Anh cũng từ Richmond lên Charlottesville từ sáng sớm. Hai gia đình lần đầu tiên gặp nhau. Cha Alan và ba Trâm Anh ngồi cạnh nhau trong buổi lễ. Một người là giáo sư đại học, cả đời gắn với giảng đường và phòng thí nghiệm. Một người là thợ điện, quen đứng trên những chiếc thang cao giữa cái nắng mùa hè hay cái lạnh mùa đông. Thoạt nhìn, họ dường như thuộc về hai thế giới rất khác. Thế nhưng khi Alan bước lên sân khấu nhận tấm bằng bác sĩ, cả hai người đàn ông đều đứng dậy vỗ tay với cùng một niềm tự hào lặng lẽ.
Ánh nắng cuối ngày trải một màu vàng dịu lên những hàng cây đang thay lá. Xa xa, Charlottesville hiện ra nhỏ bé giữa thung lũng, mái vòm Rotunda thấp thoáng sau những tán cây phong đỏ thẫm. Alan và Trâm Anh lặng lẽ đi chậm giữa vườn táo, như thể muốn níu lại chút bình yên của buổi chiều cuối thu.
VP
