Những năm gần đây, nhu cầu sử dụng thuốc y học cổ truyền của người dân ngày càng cao, không chỉ Việt Nam mà còn tại nhiều nước khác. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính 80% dân số thế giới sử dụng y học cổ truyền dưới các hình thức: châm cứu, dưỡng sinh và bài thuốc y dược cổ truyền. Riêng VN theo thống kê hiện có trên 70,000 hội viên Đông y cùng hơn 12,000 phòng khám, chẩn trị và trung tâm y học cổ truyền đang hoạt động, góp phần vào việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, sự phát triển này đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi làn sóng giả mạo, lừa đảo và quảng cáo sai sự thật ngày càng trắng trợn, nhất là trên các trang mạng xã hội.
Lợi dụng “mác” thầy lang
Hôm nọ, tại nhà một vị dược sĩ quen biết ở Bình Thạnh (Sài Gòn), chúng tôi gặp hai người khách lần lượt tìm đến chỉ để hỏi một điều: “Nghe nói lá khỉ ăn chữa được bệnh xơ gan cổ trướng?”. Chả là những ông khách này đều có người nhà đang mắc căn bệnh ấy mà chữa trị khắp nơi không khỏi. Theo lời vị dược sĩ, khoảng cuối năm 2016, ông cũng nghe biết về loại lá khỉ ăn (còn gọi lá hoàn ngọc) rộ lên ở các tỉnh phía Bắc. Nhiều người nghe đồn lá có tên khỉ ăn từ một số “thầy lang vườn” với lời giải thích vì những con khỉ vẫn thường tìm ăn để chữa thủng ruột và dập tinh hoàn (?) nên lùng mua về chữa bệnh. Một số người khác còn cho rằng loại lá này có thể chữa được đau dạ dày, viêm gan, xơ gan cổ trướng, suy thận, viêm thận, u phổi, suy nhược thần kinh v.v… Từ câu chuyện truyền miệng nêu trên, hơn 10 năm qua, loại lá này từ các tỉnh phía Bắc đã lưu truyền vào các tỉnh miền Trung, ngược lên Tây Nguyên rồi xuôi vào tận miền Nam. Song một điều chắc chắn là tới nay, loại lá khỉ ăn vẫn chưa được bất cứ nhà khoa học nào đưa ra lời kết luận có thực sự chữa được bệnh hay không!
Lá khỉ ăn (hoàn ngọc)
Trong khi đó gần đây, cảnh sát bắt giữ bà Tào Thị Thủy (49 tuổi; ngụ Thanh Hóa) về tội “Vô ý làm chết người”. Nguyên nhân do trước đó, một số người dân Sầm Sơn mắc các bệnh về xương khớp, đau bao tử đã rủ nhau tìm đến nhà bà Thủy để mua thuốc về uống vì nghe lời bà quảng cáo trên mạng “thuốc gia truyền 3 đời trị dứt bệnh 100% chỉ cần 1 tới 2 liệu trình”. Tuy nhiên, sau khi nấu thuốc uống xong thì 2 người có biểu hiện khó thở, tức ngực, mắt mờ dần và không nói, không cử động được. Tiếp theo một người tử vong tại nhà, người còn lại phải vào bệnh viện cấp cứu. Sau khi sự việc xảy ra, Công an tiến hành trưng cầu giám định các mẫu vật thu tại bà thầy Thủy và kết luận nguyên nhân gây ra cái chết của nạn nhân do ngộ độc lá ngón. Đáng chú ý trong các gói lá thuốc nam thu giữ tại nhà bà Thủy cũng như những người bệnh từng lấy thuốc của bà này đều có chứa thành phần cây lá ngón. Bà Thủy khai nhận bản thân thường tìm lá thuốc nam trên rừng về chữa bệnh theo kinh nghiệm dân gian, không qua trường lớp đào tạo về khám, chữa bệnh nào, thuốc không đăng ký sản phẩm với ngành y tế, bản thân bà Thủy cũng không biết tên gọi của loại cây, lá mình lấy về làm thuốc là loại cây gì (?).
Phòng khám của một thầy lang vườn
Cảnh giác với thuốc men trôi nổi không rõ nguồn gốc
Hiện nay, tình trạng lừa đảo trực tuyến thông qua việc thăm khám, mua bán thuốc Đông y với “tài năng” của các ông/bà thầy lang băm xuất hiện ngày càng nhiều với vô số chiêu trò gạt gẫm tinh vi. Trong đó nhiều chiêu trò tập trung nhắm vào những bệnh nhân đang điều trị các chứng bệnh mạn tính dai dẳng hoặc nan y mà y học hiện đại cũng chưa thể giải quyết triệt để như chứng mỡ máu, bệnh gan mật, suy thận, tiểu đường, yếu sinh lý, đau nhức xương khớp, mẩn ngứa dị ứng, vảy nến, nám da… thậm chí là ung thư. Từ đó, với suy nghĩ “có bệnh vái tứ phương”, một số ông/bà thầy lang băm đã cho quảng cáo nhiều bài thuốc đặc trị “gia truyền 3 đời, 4 đời” để rao bán trên mạng xã hội nhưng thực tế đây hoàn toàn không phải là những “thần dược” đúng như lời họ công bố. Đó là chưa kể không ít ông/bà lang băm còn chưa có đủ những hiểu biết cơ bản về tác dụng cũng như độc tính của từng loại thuốc mình bán ra cũng như không ý thức hết được nguy cơ do các loại thuốc này mang lại cho người sử dụng từ đó đưa đến những hệ lụy nghiêm trọng khôn lường.
Thầy trật đả đang chữa trị cho bệnh nhân
Nên biết rằng thuốc men vốn là loại sản phẩm có thể có nguồn gốc từ động vật, thực vật, khoáng vật hoặc được tổng hợp bằng các phương pháp hóa học, sinh học và được bào chế thành dạng thích hợp để sử dụng cho con người nhằm phòng, chữa bệnh, điều chỉnh hoặc phục hồi các chức năng sinh lý của cơ thể. Do vậy, thuốc men luôn phải được bảo đảm những yêu cầu cần thiết, hết sức nghiêm ngặt về phẩm chất; phải có tác dụng hiệu quả và an toàn dù bên cạnh có thể vẫn có những tác dụng phụ không mong muốn hay tác dụng có hại của thuốc xảy ra cần được lưu ý.
Những hệ lụy chết người do mua thuốc trôi nổi trên mạng hoặc tuyệt đối tin tưởng nơi các ông/bà thầy lang băm ở góc độ nào đó vẫn luôn hiện hữu nơi một số người dân. Chính vì thế, khi bị bệnh hay nghi ngờ mắc một bệnh lý nào đó dù cấp tính hay mạn tính, người bệnh cần thiết nên đi khám tại một cơ sở y tế chính thức để được bác sĩ chuyên môn xem xét và chẩn đoán xác định bệnh một cách cụ thể nhằm chỉ định điều trị bằng những loại thuốc men phù hợp kèm theo những lời khuyến cáo, hướng dẫn cần thiết. Không nên dùng công nghệ máy tính, nhờ cậy “bác sĩ Google” chẩn đoán hoặc tìm đến các ông/bà thầy lang băm thông qua những lời quảng cáo “có cánh” của họ vì rất dễ gặp phải nguy cơ tự gây nguy hiểm cho sức khỏe và tính mạng của chính bản thân mình…
Khám xét một cơ sở Đông dược vì bán thuốc gây nguy hiểm
Bài và hình NS
