Thơ không là lịch sử. Nhưng lịch sử lưu lại dấu vết trên thơ. Đây đó trên những trang thơ, ta đọc được tâm tình lịch sử hoặc nhìn thấy dấu tích của một biến cố đã đi qua. Sau đây là một số bài thơ mang âm vang sử lịch. Mời các bạn cùng chia sẻ. SAO KHUÊ

Thanh Tâm Tuyền

tên người yêu dấu

 

Trên đỉnh đèo Hải Vân

Nếu nhớ quê hương

Muốn chết

Vũ Đạo Ánh

Chiến tranh vẫn còn (đến khi nào)

Đồn đóng sườn núi

Ngó biển không

Chiều chẳng mặt trời

Một mình rừng

Mây loã thể

Vũ Đạo Ánh

Đập cụt cổ chai bia

Lấy súng bắn lên không

Đạn chì sẽ ghim ngực tao lép

Vũ Đạo Ánh

Chim én vẫn bay đầy đàn trên trời chiều đường phố ở Sài Gòn

TTT

 

Quách Thoại

đường tự do

 

Kìa nắng trắng nắng xanh nắng vàng

Nắng hát nắng múa nắng cười

Trên thành phố trên vỉa hè

Trên tà áo em tươi

Đường Tự Do chảy thẳng

Các anh đi về tuổi đúng hai mươi

Thế hệ mới mắt sáng ngời tin tưởng

Ta đứng chết bên góc đường

Một phút lòng say chiêm ngưỡng

Đại lộ dang tay ta nghe

Xã hội đi về hát cười vui sướng

Ai mới nói gì như tiếng nói yêu đương

Ai mới nhìn gì như muốn trao ít yêu thương

Ta thầm nhủ

Ôi sự sống nơi đây thật vô lường

Và tình thương thật vô lượng

Sài Gòn ơi

Có ai úp mặt chết giờ này trong bệnh viện

Biết chăng ngươi

Kìa vạn đoá hoa hường

Đang nở trên thảm cỏ xanh tươi của các học đường

Bao nhiêu em bé nhỏ

Đang cười đùa trong phấn hương

Có gì đẹp mắt cho bằng

Dân tộc an vui hoà bình thịnh vượng

Ta ngửa mặt ngó trời xanh

Mây trắng trôi về không vấn vương

Gió thổi

Cờ bay

Tự do nhảy múa giữa công trường.

QT

Xem thêm:   Trần Dạ Từ

 

Nguyễn Xuân Thiệp

nha trang.

tháng ba 1975

 

băng cánh đồng. trăng chết

tháng ba. về trên thành phố xưa

 

như lời ngụ ngôn. buồn. của gió

nắng tháng ba. vàng bạt mui xe

hành nhân. tóc râu. chín rộ

biển xa. sâu. như mây tần

thùy dương dậy. chiều tà. hung hãn

 

tháng ba. trên thành phố xưa

bầu trời. rạn. màu men sấm ký

vẳng nghe xa. tiếng cọp gầm

sạt mái tường vi. ngói lở

ngày phơi bãi bình sa

đâu thành phố. của mùa trăng giả đảo

những cây bàng. ửng đỏ. trong mưa

tháng ba ơi. đang giữa bản đàn

bỗng nghe ve ngâm. vượn hót

người yêu người. làm sao quên

mái tóc đi về rặng cây bông sứ

tháng ba. tháng ba. trong đời tôi

và lịch sử. hoàng hôn nghiêng mái quán

hải âu. bay xa. về đâu

thùy dương dậy. chiều tà. hung hãn

 

tháng ba. cọp chạy. người xa người

em mang hồn hoa sứ

ngủ ngàn năm. đất xưa

NXT

 

Khoa Hữu

cái chết của

một tượng đá

 

Si Dieu existe, que souhaiteriez vous

qu’il vous dise après votre mort.

 

Tạc mãi đau thương người thành đá

ngồi canh đồng đội đã bao năm

cây súng gác ngang đời không ngủ

chiếc ba lô vai nặng vết hằn.

Người ngồi đó, mở trang bi sử

chiến bào như thấm máu chưa khô

ta ngồi đó xanh hàng bia mộ

áo nhung rêu cũng bạc dấu thù.

Ta muốn hỏi người từ đâu đến

bèo mây hạnh ngộ, có nhớ ta

ta về từ những vùng, khu chiến

bọc kinh hoàng xương mất, để da.

Ta muốn hỏi người, câu sinh tử

mắt trẻ thơ, môi cánh hoa đào

trán cô phụ băng lời tình sử

tóc mẹ già phủ mặt chiêm bao.

Cái chết – những con thiên nga trắng

ngàn năm tuyệt tích trời đông phương

anh hùng mạt lộ, chiến trường tận

đâu trái tim của một gã cuồng?

Đêm thập tự hàng hàng, vấn tội

đồi bạch dương chụm những đầu ma

oán sâu sương khói cao mù núi

sát thời gian, người, đá hay ta.

Mười năm, lại mười năm sống sót

chuyện dữ tan tành, đồng đội đâu

đất nghĩa trang nhớ hoang dại mọc

quê nhà đây, cỏ mới, ngang đầu.

KH – Saigon 1990.