"Độ chế" xe đạp điện

Thời gian gần đây ở Việt Nam xuất hiện một số thanh thiếu niên tự ý “độ chế” xe đạp điện với chiều hướng gia tăng đáng báo động. Việc tháo bỏ bàn đạp, ngắt bộ giới hạn tốc độ, lắp thêm IC, gắn thêm pin – động cơ công suất lớn… khiến các phương tiện này có thể đạt tốc độ đến 100km/giờ, trở thành những mối hiểm họa khôn lường trên đường phố.

Thực trạng đáng lo ngại

Ðã có nhiều vụ tai nạn liên quan xe đạp điện “độ chế” được ghi nhận. Cụ thể, ngày 8/1/2026, T.H.H (16 tuổi, ngụ Đồng Nai) điều khiển xe đạp điện trên đường. Khi đến khu phố Phú Tân, xe của H. bất ngờ bị xe đạp điện do L.Q.L (16 tuổi, ngụ cùng tỉnh) có chở thêm 1 người phía sau lưu thông theo chiều ngược lại. Cú va chạm mạnh khiến xe của L.Q.L tiếp tục tông vào xe máy điện của V.H.P (15 tuổi) cũng chở thêm 1 người nữa đang lưu thông cùng chiều phía bên phải đường. Vụ tai nạn khiến 5 người đều té ngã. T.H.H tử vong sau đó và những người còn lại được người dân đưa đi cấp cứu. Cảnh sát lập biên bản sự việc kết luận trong 3 chiếc xe tai nạn, xe đạp điện của L.Q.L có “độ chế” và khi trích xuất caméra nhà dân gần đó cho thấy trước lúc tông vào xe của T.H.H, chiếc xe này chạy với vận tốc khoảng 80km/giờ!

Ngày 30/5/2026, ông Q. (67 tuổi, Đắk Lắk) chở vợ bằng xe máy lưu thông trên đường chuẩn bị rẽ trái về nhà. Cùng lúc, xe đạp điện do N.G.H. (12 tuổi) chở theo bạn bất ngờ băng ra, va chạm xe của ông Q.. Vụ tai nạn khiến ông Q. tử vong, người vợ đi cấp cứu. Tại hiện trường, khi kiểm tra, cảnh sát nhận định xe đạp điện do em H. điều khiển có 6 bình accu, trong đó 2 bình accu lắp thêm nhằm gia tăng tốc độ vượt quá tiêu chuẩn thiết kế của nhà sản xuất

Xem thêm: Đi tìm "bún bò mụ Rớt!"

Thống kê từ Ủy ban An toàn giao thông VN xác nhận 90% số vụ tai nạn giao thông trong những năm gần đây liên quan đến thanh thiếu niên độ tuổi 16 – 18, có sử dụng xe đạp điện, xe máy điện. Con số này cho thấy xe máy/xe đạp điện đang trở thành nỗi lo âu của nhiều người khi ngày càng có nhiều vụ tai nạn thường xuyên xảy ra.

Xe đạp điện “độ chế” và hiểm họa

Báo cáo của cơ quan chức năng cho biết riêng Sài Gòn hiện có khoảng 200 điểm chuyên “phù phép” xe đạp điện, kể cả xe máy và đây cũng chưa phải con số sau cùng. Số cơ sở này hàng ngày cho ra đời không biết bao nhiêu phương tiện mang lại sự rủi ro trên đường phố. Chúng tôi thử tiếp cận một tiệm sửa xe kiêm “độ chế” ở Thủ Đức. Ông Trường – chủ tiệm – cho biết: “Việc độ, chế xe đạp điện thực ra không khó! Ta có thể gỡ bỏ một số bộ phận không cần thiết như bàn đạp, giỏ xe, cốp đựng đồ. Tiếp theo lắp thêm bình accu từ 4 lên 6 hoặc 8 bình hoặc sử dụng pin lithium nguồn cao, nâng cấp IC bánh xe sau từ 350W lên 500W, 1000W, 1500W tùy điều kiện cho phép. Từ đó xe được cung cấp nguồn điện mạnh, chạy nhanh hơn. Những thiết bị nâng cấp này hiện thời được rao bán công khai trên mạng và người dùng cũng dễ dàng đặt mua mang về rồi tự gắn vào bằng cách làm theo các video hướng dẫn cũng ở trên mạng mà không cần có nhiều kiến thức kỹ thuật. Trường hợp muốn độ đẳng cấp hơn thì mang xe đến chỗ tôi!”.

Nhiều tiệm xe sẵn sàng “độ chế” xe đạp điện

Trong khi đó, dưới góc độ kỹ thuật, các chuyên gia cảnh báo việc tự ý thay đổi kết cấu xe điện là rất nguy hiểm. Kỹ sư Hùng, trưởng bộ phận kỹ thuật một cửa hàng Honda ở Thủ Đức nói: “Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia năm 2013, xe đạp điện có tốc độ tối đa 25-30km/giờ, công suất không quá 250W, trọng lượng không quá 40 kg, bắt buộc phải có bàn đạp. Những thông số này được nhà sản xuất tính toán đồng bộ giữa tốc độ, hệ thống thắng xe, khung sườn, tải trọng và khả năng chịu nhiệt của pin. Khi xe bị can thiệp để tăng công suất động cơ hoặc tháo bỏ thiết bị giới hạn tốc độ, toàn bộ kết cấu an toàn ban đầu sẽ bị phá hỏng. Hệ thống thắng xe vốn phù hợp với tốc độ thấp sẽ không đủ khả năng kiểm soát khi xe chạy quá nhanh. Khung sườn, giảm xóc và lốp xe cũng không được thiết kế để chịu lực lớn trong quá trình vận hành tốc độ cao, dễ dẫn đến hiện tượng rung lắc, mất lái, nổ lốp hoặc gãy gập khung xe khi vào cua hay thắng gấp. Nguy hiểm hơn là nguy cơ cháy nổ từ hệ thống điện và pin. Việc thay thế pin, accu hoặc bộ sạc không đúng chủng loại khiến xe hoạt động quá tải, dây dẫn nóng bất thường, dễ dẫn đến chập mạch, gây cháy nổ phương tiện khi di chuyển hoặc lúc sạc”.

Linh kiện dùng “độ chế” xe đạp điện có thể mua dễ dàng trên mạng xã hội

Cần phải làm gì?

Xem thêm: Trâu đen trâu đỏ

Sự phát triển của các dòng xe đạp điện, xe máy điện những năm gần đây đã góp phần đáp ứng nhu cầu đi lại của học sinh, sinh viên nhờ ưu điểm nhỏ gọn, thân thiện môi trường. Song cùng sự phổ biến đó, một trào lưu nguy hiểm đang âm thầm lan rộng trong giới trẻ, đó là tự ý “độ, chế” xe điện để tăng tốc độ và công suất vận hành. Thực tế, khi lưu thông trên đường, nhiều bạn trẻ chạy xe đạp điện quá nhanh, chủ quan vì vậy dễ dẫn tới việc không xử lý kịp khi các tình huống khẩn cấp xảy ra. Nhất là khi người sử dụng chủ yếu là học sinh cấp 2, cấp 3, lứa tuổi còn thiếu kỹ năng xử lý tình huống, tâm lý hiếu thắng, luôn thích thể hiện bản thân. Càng nguy hiểm hơn bởi loại xe này lúc di chuyển phát ra tiếng động rất nhỏ thậm chí không có tiếng động nên khi cố tình vượt qua xe khác, xe lưu thông cùng chiều cũng khó phát hiện sớm để tránh, nhất là ban đêm.

Do đó, để phòng tránh xảy ra những trường hợp không hay, thiết nghĩ phụ huynh nên giáo dục, thường xuyên nhắc nhở con em nâng cao ý thức chấp hành luật lệ giao thông. Đặc biệt cần theo dõi chặt chẽ, tuyệt đối không để con em hùa theo bạn bè đua đòi sửa chữa “độ chế” xe trái phép…