“Hãy cho tôi một điểm tựa, tôi sẽ nhấc bổng trái đất lên” là câu nói nổi tiếng của Archimedes (287-212 trước Công Nguyên). Ổng là một nhà toán học, nhà vật lý, nhà phát minh huyền thoại người Hy Lạp. Hình của Archimedes được in ở mặt trước của Huy chương Fields, giải thưởng danh giá được coi là “Nobel Toán học” (vì giải Nobel không bao gồm lĩnh vực toán học), được Hiệp hội Toán học quốc tế (IMU: International Mathematical Union) trao 4 năm một lần cho những nhà nghiên cứu nổi bật.
Ơ-rê-ca (Eureka, nghĩa tiếng Việt là “tìm ra rồi”) là một giai thoại nổi tiếng về cách ra đời của “lực đẩy Archimedes” và của mục.. này.
Trong thời đại dữ liệu cá nhân dễ dàng bị lợi dụng, máy hủy tài liệu ra đời là vị cứu tinh thầm lặng, biến bí mật kinh thương thành giấy vụn trước khi nó tới tay đối thủ hoặc bà ve chai.
Người đầu tiên nộp hồ sơ xin cấp bằng sáng chế cho máy hủy tài liệu là Abbot Augustus Low, nhà phát minh người Mỹ tại New York. Năm 1909, ông nộp hồ sơ cho“waste-paper receptacle” (thùng chứa giấy thải có cơ chế cắt nhỏ). Mục tiêu nhắm đến ngân hàng và văn phòng kế toán để tiêu hủy giấy tờ an toàn hơn. Thật tiếc, ông qua đời năm 1912 trước khi thiết bị được chế tạo.
Tới năm 1935, Adolf Ehinger, một thợ cơ khí Đức, đã bắt tay vào chế tạo và sản xuất thành công máy hủy tài liệu đầu tiên. Bắt đầu từ việc Ehinger in tài liệu chống phát xít, hàng xóm phát giác giấy tờ trong thùng rác và đe dọa báo mật vụ Gestapo của phát xít Đức… Adolf Ehinger lấy ý tưởng từ chiếc máy cán mì ống thủ công trong bếp nhà mình để làm máy cắt giấy quay tay. Ông nộp bằng sáng chế tại Đức năm 1936. Sau đó, ông cải tiến bằng cách gắn động cơ điện (khoảng năm 1940) và thành lập công ty EBA Maschinenfabrik (nay là EBA Krug & Priester sau khi bán năm 1998).
Năm 1959, EBA ra mắt máy cắt tài liệu theo đường chéo (cross-cut), tăng độ bảo mật đáng kể so với loại cắt sợi dọc (strip-cut) truyền thống. Sau vụ đại sứ quán Mỹ tại Iran năm 1979 (khi giấy bị cắt dọc đã bị ghép lại bởi người Iran, dẫn đến lộ nhiều thông tin mật) kỹ thuật băm vụn siêu nhỏ ra đời, biến giấy thành những mảnh vụn li ti gần như không thể phục hồi.
Trong Chiến tranh Lạnh, máy hủy tài liệu trở thành dụng cụ không thể thiếu của các cơ quan tình báo và ngân hàng. Đến thập niên 1970, sau nhiều vụ bê bối lớn về việc bảo vệ thông tin mật, giới doanh nghiệp đổ xô sử dụng máy hủy tài liệu. Ngày nay, với các luật bảo vệ dữ liệu nghiêm ngặt như Quy định bảo vệ dữ liệu chung của Âu châu (GDPR) hay Đạo luật Giao dịch Tín dụng Công bằng và Chính xác của Mỹ (FACTA), máy hủy tài liệu đã trở thành thiết bị bắt buộc tại mọi văn phòng, doanh nghiệp…
Dù lưu trữ điện tử đang thịnh hành, máy hủy tài liệu vẫn vững vàng tồn tại ở các cơ quan quan trọng. Thậm chí, nó còn tiến hóa thành dạng công nghiệp, có khả năng nghiền nát cả ổ cứng, USB và các thiết bị lưu trữ khác. Trong thế giới số đầy rẫy rủi ro, một đống tài liệu nát bấy, lộn xộn có khi còn đáng tin hơn mật khẩu của máy tính, bộ nhớ điện tử…
