Cô Nguyễn Đài Thi là cựu Thanh Tra của Sở Thuế Hoa Kỳ (IRS) và cũng là cựu Thanh Tra của Bộ Ngân Khố (U.S. Treasury Inspector General). Cô có bằng IRS Enrolled Agent do Sở Thuế cấp. Với hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc cho Sở Thuế và Bộ Ngân Khố, cô Đài Thi đã từng kiểm toán (audit) thuế doanh nghiệp và cá nhân. Khi làm việc cho Bộ Tổng Thanh Tra Ngân Khố, cô cũng đã từng audit-Sở Thuế. Với kinh nghiệm đặc biệt này, chẳng những cô Đài Thi rất rành rẽ về luật thuế, mà còn hiểu tường tận về cơ cấu và nội bộ của cơ quan IRS. Cô thường xuyên chia sẻ các đề tài thuế vụ qua các đài radio và TV tại Dallas. Trẻ hân hạnh được cùng cô Đài Thi cộng tác để hướng dẫn đồng hương về luật thuế liên bang và giải đáp các vấn đề rắc rối với Sở Thuế. Độc giả ở khắp nơi có thể gửi thư bưu điện hoặc email cho tòa soạn Trẻ, ghi chú “Mục Thuế Vụ”.
Email: bientap@trenews.net
Nhắn tin (text only) câu hỏi đến 469-328-3453
hoặc gởi thư về tòa soạn:
3202 N. Shiloh Rd., Garland, TX 75044
HỎI: Thưa chị Đài Thi, tôi qua Mỹ được 2 năm, tôi sắp nhận thừa kế một bất động sản hoặc một khoản tiền từ gia đình ở Việt Nam gửi sang mua nhà. Do là nhà của Bố Mẹ để lại nên chúng tôi phải trả 2% thuế ở Việt Nam. Số tiền này khi chuyển qua Mỹ tôi có phải thuế thu nhập trên số tiền này không? Nghe nói phải dùng mẫu đơn Form 3520 để tránh bị phạt. Có đúng như vậy không chị?
ĐÁP: Thưa chị, nếu chị nhận thừa kế bất động sản hoặc tiền trị giá trên 100,000 đô la thì phải khai báo, dùng mẫu đơn Form 3520.
Mức khai báo 100,000 đô là mức tổng số chị nhận được từ bất cứ người nào, chứ không phải chỉ từ Bố Mẹ. Ví dụ như chị nhận được 90,000 đô từ Bố Mẹ, 12,000 đô từ bạn bè, tổng cộng là 102,000, thì chị phải khai báo vì trên mức khai báo. Nếu chị chỉ nhận được 90,000 đô từ Bố Mẹ thì khỏi khai, vì dưới mức khai báo.
Hạn chót để khai Form 3520 là ngày 15 tháng 4. Có thể xin gia hạn thêm 6 tháng, đến ngày 15 tháng 10. Mẫu này khai riêng biệt chứ không phải khai chung với mẫu thuế hằng năm.
Chỉ khai báo chứ không phải đóng thuế. Không khai báo hoặc có khai nhưng khai trễ, thì sẽ bị phạt 5 phần trăm mỗi tháng, tối đa là 25 phần trăm. Tiền phạt dựa trên giá trị của tài sản thừa kế.
Nếu có khai báo nhưng khai sai thì vẫn có thể bị phạt. Tuy nhiên, Sở Thuế phải audit thì họ mới biết chị khai đúng hay sai.
Trong trường hợp chị thừa kế bất động sản, chị nên lưu ý là mặc dù không phải đóng thuế lúc nhận, nhưng nếu chị cho thuê thì phải khai thu nhập, hoặc khi bán có lời thì phải khai thuế số tiền lợi nhuận.
Sau khi nhận được số tiền thừa kế, chị có thể dùng tiền để làm bất cứ chuyện gì chị muốn, chẳng hạn như mua nhà ở Mỹ, đầu tư chứng khoán, làm ăn v.v. Tiền lời lỗ sẽ được tính theo luật thuế Mỹ lúc đó.
HỎI: Hiện nay em đứng tên chung trên tài khoản ngân hàng của Mẹ em ở Việt Nam, số tiền tiết kiệm trên 30,000 đô la. Em có cần báo cáo FBAR cho đúng với quy định mới của năm nay không chị? Năm ngoái thì em không nghe nói về việc báo cáo này. Xin chị cho em lời khuyên. Em cảm ơn chị.
ĐÁP: Chào em, em đứng tên chung hay tên riêng tài khoản ngân hàng ở Việt Nam thì đều phải khai báo FBAR. Không khai báo sẽ bị phạt rất nặng.
Luật FBAR có từ năm 1970, nhưng gần đây Sở Thuế mới tăng cường việc truy tìm và phạt các tài khoản không được khai báo. Ngoài việc mạnh tay thi hành tiền phạt, mấy năm nay Sở Thuế đã chỉnh sửa mẫu thuế để tiện cho mọi người biết về luật này.
Đa số các dịch vụ khai thuế Mỹ hay Việt không rành rẽ về luật FBAR cho nên họ không nói cho thân chủ biết. Thông thường thì khách hàng không biết về luật này, nhưng tôi thiết nghĩ ít nhất các dịch vụ khai thuế phải biết vì mẫu thuế có ghi rõ ràng về việc có tài khoản ở nước ngoài hay không.
Các tài khoản có trên 10,000 đô la mỗi năm thì phải khai báo hằng năm. Năm nào dưới mức 10,000 đô thì miễn khai năm đó.
Đặc biệt lưu ý là cái mức 10,000 đô này không phải chỉ là cuối năm, mà bất cứ lúc nào trong năm, cho dù chỉ một ngày. Ví dụ như bình thường em chỉ có khoảng chừng 500 đô trong tài khoản, nhưng em chuyển 30,000 đô vào tài khoản để người nhà mua gì đó và rút tiền ra ngay tức khắc, thì em vẫn phải khai báo vì tài khoản em đã có trên 10,000 đô trong một khoảnh khắc nào đó.
Tiền phạt không khai báo tài khoản là 10,000 đô la cho mỗi năm không khai báo. Năm nào phạt riêng năm đó.
Trường hợp của em vì đã không khai báo nhiều năm, cho nên chẳng những em nên khai báo cho năm hiện tại càng sớm càng tốt mà còn phải khai cho những năm trước.
Để giải quyết việc bị phạt cho những năm không tuân thủ luật khai báo, em nên tìm đến những dịch vụ có kinh nghiệm khai báo và xin miễn phạt – đây là một điều rất quan trọng, đừng để tiền mất tật mang.
HỎI: Em buôn bán qua mạng, nhận tiền qua Venmo, PayPal hay Zelle. Hôm trước đọc báo Trẻ, em thấy chị trả lời là IRS sẽ không truy thuế qua các thanh toán trên apps. Lâu nay em cũng không phải giữ hóa đơn hay chứng từ gì hết. Năm nay chắc cũng vậy phải không chị?
ĐÁP: Cảm ơn em đã đọc bài thuế của chị và hỏi thêm về đề tài này. Câu hỏi của em có lẽ cũng là câu hỏi của nhiều người Việt buôn bán qua mạng.
Trước hết chị muốn giải thích rõ là luật thuế Mỹ bắt buộc mọi người phải khai thuế thu nhập, cho dù em nhận tiền mặt hay check, hoặc nhận qua Venmo, PayPal hay Zelle. Hầu như tất cả những người làm nghề tự do hoặc buôn bán đều không tránh khỏi việc phải khai thuế.
Sở Thuế để cho mình “tự nguyện” khai sao cho đúng luật, chứ hiện giờ họ không dùng các “apps” để theo dõi hoặc truy thuế mình. Có thể họ sẽ kiểm toán thuế mình nếu khai không đúng hoặc họ nghi ngờ gì đó. Cho nên, đừng nghĩ rằng Sở Thuế không truy thuế qua apps thì đồng nghĩa với việc hoàn toàn không khai thuế.
Nếu chẳng may em bị họ kiểm toán thuế, thì chắc chắn em sẽ bị đóng thuế và bị phạt vì đã giấu giếm thu nhập lâu nay. Lúc đó chỉ mong rằng họ đừng phạt em tội cố tình trốn thuế, vì tội này sẽ bị phạt rất nặng.
Tùy theo mức độ nghiêm trọng, Sở Thuế cũng có thể tố cáo em ra pháp luật về việc cố tình gian lận thuế – mà nếu em bị tòa kết tội này thì sẽ bị lãnh bản án tù vì đây là tội hình sự.
HỎI: Chào chị Đài Thi, em là công dân Mỹ và làm việc ở Mỹ. Năm 2025 công ty của em gửi em đi công tác sang nước Ý và Hòa Lan gần cả năm. Tiền lương của em đã bị các quốc gia đó đánh thuế. Em có phải khai thuế và đóng thuế ở Mỹ không? Xin cám ơn chị nhiều.
ĐÁP: Thưa anh, tất cả mọi công dân Mỹ đều phải khai thuế ở Mỹ, mặc dù nhận được thu nhập ở bất cứ nơi nào trên thế giới.
Luật thuế Mỹ cho mình được khấu trừ một phần tiền lương hoặc tiền thuế anh đã đóng trong thời gian làm việc ở Châu Âu. Và anh cũng được trừ một số chi phí ăn ở.
Trường hợp của anh thì nên tìm người chuyên về khai thuế quốc tế (international tax). Rất ít người chuyên môn về lãnh vực này vì luật thuế quốc tế khác với luật thuế trong nước Mỹ. Chúc anh may mắn.
NĐT
