Đà Nẵng: Ngành nghề lúc thịnh lúc suy…
Cuối năm 1993, số xe máy “rin” của Nhật Bản, Hàn Quốc nhập nguyên chiếc về Đà Nẵng ngày càng nhiều. Thời cơ cho một số người… nhảy ra làm nghề dán băng keo trong nhằm giữ màu sơn xe luôn mới (dưới đây gọi tắt là dán keo xe máy), tránh trầy xước… mất rin! Nhiều cửa hàng, cửa hiệu, xe đẩy trương bảng “Dán xe bảo vệ màu sơn” xuất hiện trên đường Hùng Vương, Hoàng Diệu …
Trước kia đến dán keo xe máy phải xếp hàng!
Ai có nhu cầu dán keo xe máy?
Dành dụm khoản tiền lớn, có khi vay mượn thêm để sắm chiếc xe máy, ô tô… cáu cạnh, nguyên thùng như Dream, Wave, Astrea, Suzuki, Toyota… làm phương tiện đi lại, làm ăn, giao dịch. Thế nên “cưng xe như cưng trứng, hứng như hứng hoa” là lẽ đương nhiên. Giữ sao cho khỏi vẹt, màu sơn lâu phai? Lỡ sau này có chuyển nhượng không phải mất giá nhiều. Người có xe mới “coi xe như con” đã phải tìm đến các nơi dán keo xe máy kể cả ô tô… nhờ ra tay bảo vệ màu sơn! Ông bạn tôi có chiếc xe Wave 110 phân khối của Nhật (Thái Lan nhập khẩu nguyên chiếc) năm 1998, giá 33 triệu đồng, hơn 7 cây vàng. Với số vàng lúc ấy là thừa mua 3 lô đất làm nhà!
Lúc đầu, chỉ trên một số đường phố như Hùng Vương, Ngô Gia Tự, Hoàng Diệu rồi dần dần loang ra dọc vỉa hè các đường Điện Biên Phủ, Núi Thành, Phan Châu Trinh. Tại đây xuất hiện các bảng hiệu mời gọi dán keo bảo vệ màu sơn xe máy. Các xe đẩy bằng sắt, trưng bày các loại băng keo trong dày hoặc mỏng để khách tự chọn. Dịch vụ này ở Đà Nẵng “sinh sau đẻ muộn” nên không sôi nổi như trên đường Nguyễn Chí Thanh, gần Bệnh viện Chợ Rẫy, Sài Gòn, tôi từng thấy. Thợ dán keo cho cả ô tô. Khách phải lấy số theo thứ tự…
Nếu dán hết các bộ phận có màu sơn trên xe, thời giá lúc ấy, từ 80,000 đồng đến 100,000 đồng/chiếc. Nếu chỉ dán những chỗ cho là “quan trọng” dễ bị trầy xước như “bàn thờ” hay nắp trước tay lái, giá 18,000 đồng; đồng hồ ki-lô-met… giá 2,000 đồng… Nhưng giá cũng tùy hiệu băng keo, tùy loại xe, đời xe… Băng keo trong (trắng) của Đài Loan cứ 1m2 giá 15,000 đồng… Loại rẻ từ 7,000 đồng – 8,000 đồng.
Thưa vắng khách
Đòi hỏi khéo tay, cẩn thận!
Để dán hết các bộ phận xe có màu sơn cần một thợ chính, hai thợ phụ trong thời gian 3 đến 4 tiếng. Khách kiên nhẫn ngồi chờ, không nôn nóng, hối thúc. Trước khi dán, xe được lau sạch bụi. Thợ bôi dầu cana cho láng để giữ màu. Tiếp theo là đo, cắt băng keo rồi dán lên. Dùng ngón tay miết lên vừa hơ nóng bằng quẹt gas hoặc máy sấy tóc cầm tay cho băng keo mềm, giãn căng ra, nhất là những chỗ “ôm cua” như quanh bình xăng, nắp cốp… Tiếp theo dùng nửa lưỡi dao lam tiện, gọt để dán nối, bảo đảm cho kín mí. Dán sao cho người ta nhìn không biết chỗ tiếp giáp ở đâu mới là… dán xịn, chứng tỏ tay nghề điêu luyện! Hầu hết thợ đều trẻ, thị lực 10/10 cả. Cẩn thận, tỉ mỉ, không nóng vội là các yêu cầu cao mà không người thợ nào được xem nhẹ! Bởi lơ tơ mơ mất khách như chơi. Thế nên có thợ mới ra nghề chưa hết lúng túng khiến khách “bắt giò”, nhăn nhó. Một anh thợ dán keo xe máy trên đường Hoàng Diệu kể với tôi: “Anh thợ tên C. của một điểm dán keo xe máy trên đường Phan Châu Trinh, trước là thợ phụ. C. chỉ đo, cắt, dán những chỗ đơn giản, ít phức tạp. Sau vài tháng phụ việc, học lóm “tích lũy kinh nghiệm” bèn bung ra làm ăn riêng. Đen đủi cho C. Phần vì cạnh tranh không lại, phần vì khách mang xe đến “bắt đền”, buộc dán lại mấy chỗ bị lỗi đến chóng mặt! Và cũng sau vài tháng thì C. lấy vải che bảng hiệu, đẩy xe đi mà không biết đi đâu, về đâu nữa”.
Sáng 03/2/2026, anh T., thợ sửa xe máy trên đường Hoàng Diệu kể với tôi về người chú trong họ của anh. “Ông V.H., nay đã ngoài 60 tuổi, quê Hương Thủy, Huế. Hồi trẻ, ông vào Sài Gòn phụ việc không tính công và học dán keo xe máy 4 tháng, tốn gần 2 chỉ vàng. Đầu năm 1992, “tốt nghiệp”, ông trở về quê mở tiệm. Nhưng ở đây ít có xe máy mới nên chuyển vùng kinh doanh vào Đà Nẵng. Ông V.H. thuê chỗ làm nghề trên đường Lê Duẩn, gần Sân vận động Chi Lăng được hơn 7 tháng. Thu nhập ngoài chi phí cà phê, thuốc lá, ăn cơm bụi, trả công thợ phụ thì dành lại một ít chi viện cho gia đình ngoài nớ. Lúc ấy làm ăn dễ thở hơn bây giờ nhiều”.
Cẩn thận, tỉ mỉ, khéo tay…
Và anh T cũng thổ lộ: “Năm 1999, cháu thất nghiệp. Thằng bạn thân giới thiệu đến phụ việc cho một cửa hàng dán keo xe máy trên đường Hùng Vương. Mỗi tháng chủ có trả cho ít tiền công. Cháu để tâm học lóm nghề. Nhưng cha chủ là thợ chính kỹ lắm, chả giấu nghề tới nơi! Dán keo chỗ khó như mặt nạ, chả mang tránh đi chỗ khác, che lưng lại không cho mình thấy. Chỉ dán mấy chỗ lặt vặt thì mới…công khai”. Nói cho công bằng, lúc ấy cửa hàng, cửa hiệu đã nhiều mà thợ học lóm, học phí trả bằng… cười trừ rồi ra mở dán xe cạnh tranh với giá rẻ có nước mình dẹp tiệm. Nên chi mấy ông chủ, thợ chính giấu nghề… kín mít cũng là phải thôi!
Từ năm 1995 đến năm 2000, cửa hiệu “Dán keo bảo vệ nước sơn các loại xe mới” của anh Qu. trên đường Hoàng Diệu rất hút khách. Nghe đâu anh đã định cư ở Mỹ. Vài lần tôi đi ngang đều thấy khách ngồi chờ đến lượt dán xe. Không chỉ khách hàng của thành phố mà còn khách hàng từ các huyện Điện Bàn, thị xã Hội An, Tam Kỳ… lúc ấy tìm đến nơi uy tín trao xe cho dán. Anh Quý chọn loại băng keo lâu bong tróc, dán kín mí, cẩn thận. Nếu có vấn đề thì sẵn sàng lột ra, dán lại, Chuyện trục trặc chỉ họa hoằn mới xảy ra. Thường thì khách mang xe đến dán đã… đi thực tế, tới ngắm nghía thợ thao tác, hỏi thăm giá cả… Do khách kỹ tính, sợ dán keo ngoài đường bụi bặm thì thợ đưa xe vô bên trong. Hiệu dán keo xe máy L.T. trên đường Hùng Vương xuất hiện đầu tiên ở Đà Nẵng cũng sẵn sàng cho thợ tới phục vụ khách tại nhà hoặc cơ quan nếu có nhu cầu!
Dừng hoạt động đã lâu
Qua rồi thời hoàng kim
Đường Hoàng Diệu, Lê Duẩn, Hùng Vương từng là phố dán keo xe máy. Trước kia như trên đường Hoàng Diệu gần hai chục điểm dán xe, một thời nhộn nhịp. Nay còn rơi rớt lại vài cửa hàng, xe đẩy hoạt động cầm chừng! Kinh tế ngày mỗi thay đổi, chiếc xe máy, ô tô gần như không còn là tài sản quý hiếm, đối với không ít người, nay chỉ là phương tiện đi lại vừa giải quyết khâu oai! Vì thế việc bảo quản xe bằng dán keo không còn là mối bận tâm. Có chủ cửa hàng, cửa hiệu dán keo xe máy ra nước ngoài định cư, cá biệt có người phá sản do bài bạc, số đề… Một số chủ cửa hàng sang quán hoặc chuyển đổi buôn bán hoặc cho thuê mặt bằng…
Vừa mới đây, đi ngang đường Hoàng Diệu, tôi thấy cảnh chủ cửa hàng, xe dán keo ngả người trên ghế uống cà phê, lướt điện thoại đợi khách, mắt nhìn xa xôi… “Xe máy 50 phân khối thì dán keo chỉ 450,000 đồng, xe máy trên 110 phân khối, xe tay ga Air Blade, SH mới…là 500,000 đồng. Thời gian dán không quá 2 tiếng. Nhưng xe lột lớp keo cũ ra dán keo mới là 550,000 đồng đến 600,000 đồng (tùy loại xe) thì mất nửa buổi…”, một thợ dán xe trên đường Hoàng Diệu nói vậy.
Tôi hỏi chuyện, một chủ hiệu than thở, ngày dán được ba, bốn chiếc, có ngày không chiếc nào. Tiệm nay chỉ còn một thợ, chủ cũng xắn tay ra phụ. Nhu cầu của khách ngày càng sụt giảm, không sôi nổi như trước kia, xe phải xếp hàng. Thợ dán xe cũng theo thời thế mà nhiều người xin nghỉ việc, chuyển đổi nghề. Rất ít người dán xe vỉa hè còn cầm cự. Chủ cửa hàng nào có vốn khá thì còn hoạt động… cầm chừng. Vừa dán xe vừa bán keo dán, nhận dán thêm đề-can trang trí tường nhà, văn phòng cả dán màn hình laptop, điện thoại…
Ngày dán vài ba chiếc xe
Bài & ảnh KD
