Liên mạng là chốn qua lại nơi ta kết bè, tìm người đồng điệu, mua quần áo, vật gia dụng… đủ thứ, thượng vàng hạ cám, cách nấu ăn, làm thế nào để đóng bàn ghế, tẩy rửa phòng ốc, xem ca vũ nhạc kịch từ diễn viên thứ thiệt và diễn viên thập cẩm… Những người tự biên tự diễn, một mình bao dàn mọi công việc, vừa là đào thương, kép độc vừa là đạo diễn, chuyên viên thu hình, thu âm.
Món chi cũng có mặt trên liên mạng. Tha hồ chọn lựa, in hệt khi thăm viếng mấy hàng ăn bao bụng (buffet). Có thứ quen mặt và cũng có nhiều món lạ hoắc. Cứ thế ta xông pha với mục đích riêng; học hỏi, tìm kiếm cũng như giải trí lành mạnh và không lành mạnh. Mà cái món liên mạng kia thì như ma xó, nhất là YouTube, hễ dấn thân vào xem khúc phim nào một lần là lần sau khi ta mò lên liên mạng, trang nhà ấy tự động khuân ra cơ man những món tương tự trong cùng đề mục. Dùng thảo trình “xóa cookies” để cắt đuôi cũng chẳng ăn thua chi, nghĩa là dù có cố gắng xóa dấu chân trên cát liên mạng cách nào đi nữa thì YouTube hay Google vẫn biết ta đã có lần “ghé thăm”.
Riêng Dế Mèn thì thành khẩn kể rằng lần nọ tình cờ vào xem khúc phim ngắn về Kiều thời @ mà động tâm quá. Cô nào cũng kể lể chuyện lấy chồng [ngoại quốc] để cứu vớt gia đình thoát nợ nần hay đổi đời [vì mình không thể tự làm?]. Nghèo quá chịu hổng thấu nên tìm kiếm vé ăn ở miễn phí qua việc cho thuê thân xác dưới hình thức hôn nhân, làm “vợ” một [hoặc nhiều] người xa lạ để sinh sống. Người may mắn vào cửa một gia đình tử tế, được nuôi nấng đàng hoàng đầy đủ để sinh con đẻ cái và làm công việc nhà. Kẻ bất hạnh gặp họ Sở, bán qua bán lại cho khách qua đường, bỏ trốn rồi lên liên mạng kể khổ… Nhà chồng bạc đãi, chính quyền Tàu cấm người nhập cảnh qua hôn nhân đi làm nên thèm ăn, thèm uống, nhớ quê và túng thiếu lắm lắm… Xem ra chuyện ăn uống [không như ý] là đề tài phổ thông nhất? Phụ nữ nào cũng ai oán nỗi nhà chồng bần tiện, không cho ăn uống phủ phê nên thèm thuồng lắm, ăn hoài mì, cháo với bánh bao chay hằng ngày nên ngán lắm! Cái vé ăn ở [không miễn phí] kham khổ quá nên muốn bỏ chạy nhưng túi không tiền thì lấy chi mà mua sắm, ăn uống hay lên tàu về quê?!
Dâu Việt nào cũng kể khổ về hoàn cảnh sinh sống; mẹ chồng khắc nghiệt o ép; lấy phải anh “chồng” biếng nhác, “khác người” (gàn dở, điên khùng), không biết kiếm [nhiều] tiền nên ta đây phải dấn thân làm ăn buôn bán tự cứu nơi đất khách quê người! Vậy mà có mấy người đẹp kể chuyện vẫn đi về, qua lại biên giới hà rầm, tiền bạc thoải mái như thế thì túng thiếu ở chỗ nào? Chắc từ bá tánh giúp người lỡ bước, xem phim dâu Việt sản xuất hằng ngày nên được YouTube trả lương đều đều chưa kể việc buôn hàng từ Tàu gửi về Việt Nam? Kể khổ mới ăn khách, “chia sẻ” đời sống hạnh phúc, sung sướng thì chán phèo, chẳng mấy ai thèm xem?
Ấy là chuyện bên Tàu, chốn đồng ruộng xa xôi, đời sống còn khó khăn, “phôi thai” từa tựa như Phi Châu? Qua Nhật Bản hoặc Nam Hàn thì đời dâu Việt xem ra khấm khá hơn. Có cô đăng đàn kể chuyện lấy ông chồng tuổi cao hơn cha mẹ nhưng vẫn “nộp đơn” xin [việc] làm vợ và được tuyển sau khi lựa chọn “profile”. Của “sính lễ” trừ mọi chi phí chỉ còn mấy chục triệu tiền Hồ, vừa đủ để giảm bớt nợ nần thúc bách cha mẹ? Phước lớn vì người chồng nọ có lương tâm nên dốc lòng giúp đỡ gia đình vợ, đưa luôn cậu em rể qua Nhật du học! Cô dâu Việt kia may mắn quá, kiếm ra tiền qua ông chồng tử tế, anh em gia đình được nhờ, trả nợ rồi thì xây nhà sửa cửa khang trang, rủng rỉnh thêm thì cô ấy đi sửa sắc đẹp… Chuyện Việt tươm tất như thế còn tương lai con cái thì để người Nhật lo!?
Ôi chao, cái nghề làm “vợ” sao đắt giá quá, tuổi thanh xuân, thân xác … chưa kể con cái đùm đề!
Những mẩu chuyện [nghe một chiều] ấy não lòng quá xá. Dế Mèn đây cũng đã có lần nhẹ dạ, cả tin nên gửi tặng ít tiền mong giúp phần đưa phụ nữ [bất hạnh?] kia về lại quê nhà… Ít lâu sau lại thấy trên liên mạng mấy khúc phim trình diễn hình ảnh của chính phụ nữ ấy đánh bạc, chửi thề tục tĩu, thóa mạ những kẻ biết rõ quá khứ, dám kể cho bá tánh nghe chuyện phía sau hậu trường. Người đẹp kia từng làm nhiều việc không đẹp, môi giới, gạt gẫm mấy [đồng hương] khác kiếm tiền. Buôn người hết hấp dẫn nên bây giờ làm YouTube. Vậy mà vẫn có cả trăm ngàn người theo chân nghe kể chuyện hằng ngày?!
Truyện Kiều liên mạng khiến phe ta băn khoăn quá. Băn khoăn chuyện lừa gạt nhỏ xíu năm nọ nên nguội lạnh, hết bất nhẫn, bất an hay vì truyện Kiều tân thời lỡ bước xảy ra hà rầm, nhiều quá nên nhàm, đọc riết phát chán? Chán ngán rồi đâm ra nghi ngờ tình yêu và hôn nhân? Hôn nhân vì tình yêu là chuyện xa vời, chỉ xuất hiện trên những xã hội no đủ? Ông Tơ bà Nguyệt thời @ làm ăn kiểu khác? Chuyện não lòng như thế vẫn xảy ra như chuyện thường ở huyện? Số phần không may đưa đẩy hay do nhân vật chính lựa chọn? Chỉ tội mấy đứa nhỏ ra đời từ những mối duyên kia.
Thế rồi qua liên mạng các mẩu phim than thở, kêu rên được “phát tán” rầm rộ và số người “giải cứu” nàng Kiều cũng xuất hiện nhanh tương tự! Than thở cũng là một cách kiếm tiền qua lòng thương xót của bá tánh? Kẻ bàng quan chạnh lòng xúc động vì có người … khổ hơn mình? Hay là xem YouTube cho hết giờ, rảnh rang quá không xem những khúc phim không đầu thiếu đuôi lê thê như chuyện dài lỉnh kỉnh thì biết làm gì cho qua ngày? Cộng đồng mạng dễ dãi [như Dế Mèn hồi nọ?], chẳng đặt câu hỏi hay phân tích chuyện “phim” mà còn vỗ tay khen lao, em giỏi quá, con cái xinh xắn, ngoan ngoãn quá… Người xem [ấm ớ] nào thấy câu chuyện khó tin mà dám đặt câu hỏi hay khuyên bảo thì bị ném đá ào ào!
Dế Mèn qua kinh nghiệm nhỏ xíu nọ nên chỉ dám nhìn quanh, thấy người thật, việc thật thì … nhúc nhích theo khả năng. Chốn liên mạng mênh mông chuyện ảo, nhất là chuyện người, sức đâu mà ta để ý? Rồi nghe cư dân mạng phản ứng chuyện thời sự, qua đường gặp chuyện bất bình ra tay, lên tiếng (gõ bàn phím) qua liên mạng mà góp gió [nên] thành bão dư luận thúc ép nhà cầm quyền phải hành động [tử tế?]. Như chuyện đòi công bằng cho gia đình người dân có cô gái trẻ bị đụng xe tử vong mà kẻ gây tai nạn vẫn phây phây nên bá tánh bất bình, người trẻ đặt hoa tưởng niệm tại gốc cây nơi xảy ra tai nạn, chính quyền phe lờ mãi không xong đành phải lên tiếng!
Nghe rồi lại tự hỏi. Người trẻ đâu có mũ ni che tai, họ vẫn quan tâm đến xã hội chung quanh và phản ứng theo cung cách riêng. Ta đã già nhưng vẫn còn … sống, vẫn nương nhờ xã hội, thì có nên dấn thân [góp chút gió] không nhỉ? Làm thế nào để quê ta hết các cảnh nàng Kiều bán mình kiếm sống? Gió [liên mạng] có đủ sức thuyết phục những người gặp khó khăn cẩn thận dè dặt hơn với việc dấn thân sang Tàu, sang nơi xa lạ mà không biết đường về? Giáo dục phải bắt đầu từ đâu để con trẻ biết tự quý trọng và “nhẹ tay” với người chung quanh? …
Liên mạng thật / giả đã phức tạp như thế, bây giờ lại thêm AI kể chuyện tưởng tượng phong phú gấp mấy lần, lại sáng tác được cơ man hình ảnh đi kèm thì ta phải làm sao để … bớt xúc động, cả tin?
Biết bao nhiêu là câu hỏi!?
TLL
