Twitter (logo con chim màu xanh dương đang sải cánh hót líu lo) là mạng xã hội mà phần lớn người Mỹ và người dân các nước trên thế giới đều dùng rất phổ biến, trừ các nước cộng sản. Tháng Mười 2020, Twitter công bố số người dùng khoảng 217 triệu trương mục, trong đó số người dùng hoạt động hằng ngày để kiếm tiền trên mạng xã hội này đã đạt 186 triệu trương mục. Theo thống kê, đến Tháng Một năm 2021 thì nước Mỹ có 69.3 triệu người dùng Twitter (lượng người dùng lớn nhứt thế giới.) Riêng người Việt Nam ít dùng hơn bởi Twitter không cho viết dài quá 280 ký tự, và video tải lên chỉ được 180 giây.

Bảo Huân  

Thật bất tiện khi người Việt vốn dĩ bị bưng bít thông tin và “nhồi sọ” 68 năm ở miền Bắc, 47 năm ở miền Nam nên người Việt cần cái gì đó có thể kể lể, giải thích, thuyết phục lẫn khai dân trí, và Facebook là lựa chọn thích hợp với người Việt hơn. Tuy nhiên, không phải người Việt dùng Facebook thì không biết gì về tình hình chính trị nước Mỹ xảy ra trên Twitter. Trong thời gian từ năm 2017 đến năm 2020, rất nhiều người Việt quốc nội cũng tạo cho mình một tài khoản Twitter để theo dõi diễn biến bầu cử Tổng thống, và chụp màn hình tweet của các nhân vật cộm cán, ứng cử viên… đem về đăng Facebook của mình kèm theo các  bài viết dài loằng ngoằng hàng mấy trang giấy size Letter, bình luận, phân tích cứ như là tác giả đang ngồi trong Bạch Cung vậy (cái gì cũng biết tuốt.)

Sau khi ông Trump và một số người bị khóa trương mục Twitter, hàng loạt người rủ nhau xóa trương mục của họ để tẩy chay Twitter “không tôn trọng quyền tự do ngôn luận.” Rất nhiều người nổi tiếng đã “tẩy chay” và xóa bỏ trương mục Twitter của họ, kéo theo nhiều người là fans hâm mộ của họ cũng bỏ Twitter. Những fans người Việt ủng hộ ông Trump thì khỏi phải nói, kéo nhau đăng Facebook thông báo đã xóa trương mục cá nhân của họ trên Twitter. Người ủng hộ ông Trump cho rằng việc Twitter và Facebook xóa trương mục ông Trump, cấm xuất hiện trên nền tảng Big Tech không khác gì Trung cộng đang thực thi chính sách “phong sát” nghệ sĩ (cấm họ xuất hiện trên phương tiện truyền thông đại chúng và mạng xã hội,) và một nước Mỹ vốn nổi tiếng về tự do ngôn luận không chấp nhận hành vi “phong sát” kiểu Mỹ.

Xem thêm:   Cầu Covid

Cũng kể từ đây, mạng xã hội tiếng Việt hiếm hoi xuất hiện tin tức được lấy lại từ Twitter. Thời gian gần đây, việc chụp màn hình người nổi tiếng bên Twitter đăng lên Facebook và viết bài bình luận mới lác đác trở lại với các tweet của Elon Musk – ông chủ Tesla, với những vấn đề liên quan tới cuộc chiến Ukraine, khi mà hầu như mọi người đều quan tâm ủng hộ người dân Ukraine chống quân xâm lược Nga.

Tuần rồi, Twitter xuất hiện tin ông Elon Musk muốn mua lại “chim xanh” với giá cao ngất ngưởng. Trong khi mọi người còn đang bán tín bán nghi thương vụ “mua bán chim” này thì đùng một cái, hai bên mua bán “tiền trao cháo múc xong” với giá là 44 tỷ Mỹ kim.

Mấy ngày nay, các Facebookers Việt lại sôi nổi bàn tán, hớn hở vui mừng cho rằng tân chủ nhân Elon sẽ là người “tháo củi sổ lồng” cho chú chim xanh bay cao bay xa. Ðồng thời kêu gọi tân chủ nhân “chim xanh” mở lại trương mục của ông Trump và “tôn trọng tự do ngôn luận.” Người theo “thuyết âm mưu” thì tỏ ra nghi ngờ “Elon Musk’s attempt to take over Twitter is not really about free speech.” (Nỗ lực mua lại Twitter của Elon Musk không thực sự là về quyền tự do ngôn luận.) Các fans ông Trump lại bày tỏ lo lắng rằng nếu ông Trump trở lại Twitter thì trang mạng xã hội Truth Social do ông sáng lập có nguy cơ chết yểu. Cá nhân tôi không lo nhiều như vậy, tôi cho rằng khi Twitter lẫn Truth Social cùng tồn tại thì người dùng có nhiều lựa chọn tốt hơn nhờ sự cạnh tranh chớ sao.

Tuy nhiên, đáp lại kỳ vọng của fans, trong một chương trình của Fox News, cựu Tổng thống Trump đã tuyên bố “Tôi sẽ không sử dụng Twitter, tôi sẽ ở lại Truth.” “Chúng tôi thu hút hàng triệu người, những gì chúng tôi nhận thấy là phản hồi trên Truth tốt hơn nhiều so với Twitter.” Ông Trump cũng gọi ông Elon Musk là “một người tốt.”

Xem thêm:   những nét độc đáo của Ukraine

Tôi thuộc nhóm “đa nghi” nên trước tình hình xôn xao vui mừng cho rằng “chim xanh được sổ lồng” của “cõi mạng” Facebook Việt về thương vụ 44 tỷ Mỹ kim, tôi không bày tỏ trạng thái, quan điểm gì.

Có lẽ để đáp trả sự chê bai của ông Trump đối với “chim xanh” không tốt hơn Truth, ông Elon đã tweet và “ghim” để nhấn mạnh rằng: “By “free speech”, I simply mean that which matches the law. I am against censorship that goes far beyond the law. If people want less free speech, they will ask government to pass laws to that effect. Therefore, going beyond the law is contrary to the will of the people.” (“Tự do ngôn luận”, ý tôi chỉ đơn giản là điều đó phù hợp với luật pháp. Tôi chống lại sự kiểm duyệt vượt xa luật pháp. Nếu mọi người muốn ít tự do ngôn luận hơn, họ sẽ yêu cầu chính phủ thông qua luật để có hiệu lực đó. Vì vậy, việc vượt ra ngoài luật là trái với ý nguyện của người dân.) Nghĩa là ông Elon sẽ tiếp tục kiểm duyệt theo cách của ông. Tôi cho rằng điều này cũng giống như cái cửa lồng chim (lâu nay) sẽ không mở ra ở vị trí cũ mà chuyển cửa sang vị trí mới, có thể mở thêm vài cái cửa mới nhưng chim xanh vẫn ở trong lồng, chớ vội hào hứng quá đáng rồi lại hố to. Ông cũng không tiếc lời chế nhạo mạng xã hội của ông Trump là “Should be called Trumpet instead!” (Nên đổi tên thành Trumpet- cái kèn,) “Truth Social (terrible name) exists because Twitter censored free speech.” (Sự thật Xã hội (tên khủng khiếp) tồn tại vì Twitter tự do ngôn luận bị kiểm duyệt.) Các hãng truyền thông Mỹ lại có cơ hội la làng lên ối làng nước ơi, lão Elon “đâm” lão Trump đây này, bà con cô bác vô coi bla… bla…

Xem thêm:   Chuyện nhân giống người

Tuy nhiên, ông Elon vẫn thừa nhận mạng xã hội của ông Trump “Truth Social is currently beating Twitter & TikTok on the Apple Store.” (Truth Social hiện đang đánh bại Twitter và TikTok trên Apple Store) và tuyên bố sẽ “Làm cho Twitter trở nên vui vẻ tối đa.” Dường như để chứng minh, ông Elon chọc ngoáy ông Bill Gate bằng cách đăng một bức ảnh ông Gate mặc áo xanh kèm hình cartoon (của Apple) người đàn ông áo xanh ôm bụng bầu to đùng và tweet kèm câu “in case u need to lose a boner fast.” (trong trường hợp bạn cần giảm cân nhanh,) nếu ông Gate muốn làm xẹp cái bụng của ông thì ông nên đi đẻ.

Vừa rồi, ông Elon tweet: “Next I’m buying Coca-Cola to put the cocaine back in.” Vậy là cư dân mạng ghét Facebook bèn chế ra những bức hình nào là Elon sẽ mua Facebook và xóa bỏ, Elon sẽ mua McDonald và sửa chữa tất cả máy làm kem đang có… làm ông Elon phải gào lên “Nghe này, tôi không có phép mầu để làm những việc ấy.

Có vẻ như chỉ bằng vài dòng tweet, tân chủ nhân “chim xanh” đã làm cho “cõi mạng” nháo nhào chạy theo ông bằng những câu đùa vui tếu táo, thực hư lẫn lộn, không biết đâu mà lần, và cái “tự do ngôn luận” về những vấn đề “vô thưởng vô phạt” này coi như đã đạt được. Nhưng việc người dùng được phép nói về chính trị nước Mỹ trên Twitter tới đâu, giới hạn nào, ai có quyền đánh giá đúng/sai… vẫn còn đang bỏ ngỏ chưa có câu giải đáp rõ ràng. Thời gian tới, chú chim xanh có được sổ lồng và dang rộng đôi cánh bay cao hót líu lo trên bầu trời tự do hay không thì chúng ta vẫn phải cứ chờ xem.

TPT