Trong thông cáo được Viện Virus Học Vũ Hán vừa đưa ra trong ngày 4 tháng Hai vừa qua, giới y tế Vũ Hán cho biết đã phối hợp cùng các cơ quan khoa học quốc gia và quân đội Trung Quốc đồng nghiên cứu thành công và đã đệ đơn cầu chứng bằng sáng chế loại thuốc đặc trị cúm Coronavirus (2019-nCoV) từ hai tuần trước. Chỉ sau đôi tuần sau khi phát hiện ra cơn đại dịch vẫn còn đang hoành hành và gây chết người hàng ngày tại Hoa Lục như hiện nay, dù vẫn chưa có khả năng cung cấp đủ khẩu trang cho người dân của mình, Trung Quốc đã nhanh chóng “nghiên cứu thành công” được thuốc chữa bịnh. Liệu có phải vậy?

Câu chuyện quay lại cùng bịnh nhân bị nhiễm Coronavirus đầu tiên tại Mỹ. Ðó là một người đàn ông 35 tuổi tại tiểu bang Washington, quay về Mỹ từ Vũ Hán, nơi xuất phát cơn đại dịch bên Trung Quốc. Nhập viện hôm 19 tháng Một và bị phát hiện đã nhiễm virus, bịnh tình của anh có vẻ nguy cập hơn sau bảy ngày. Các bác sĩ chữa trị tại bịnh viện Providence Medical Center đã xin phép Cơ Quan Kiểm Soát Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) được tiêm tĩnh mạch thuốc Remdesivir cho bịnh nhân. Một ngày sau khi tiêm thì bịnh nhân hồi phục và bốn ngày sau hết còn sốt cao. Bịnh nhân này đã được xuất viện và đang được cách ly tại nhà để giới chức y tế tiếp tục theo dõi.

Remdesivir là loại thuốc đang còn trong vòng thử nghiệm của hãng dược phẩm Gilead Sciences của Mỹ tại California, hãng chuyên nghiên cứu và sản xuất các loại thuốc kháng virus để chữa trị HIV, viêm gan C cùng một số loại cúm…  Gilead Sciences thoạt đầu đã nghiên cứu tiền dược phẩm Remdesivir cho việc chữa trị dịch Ebola sáu năm trước. Ứng dụng cùng các hoạt chất tương tự đã được hãng Gilead nộp bằng sáng chế và cầu chứng toàn cầu, kể cả tại Trung Quốc hồi 2016. Tuy nhiên hồ sơ của họ vẫn chưa được thông qua tại Trung Quốc. Ðến nay thì Remdesivir vẫn chưa được cơ quan y tế liên bang chấp thuận hay cấp giấy phép do các tiêu chuẩn an toàn gắt gao. Khi dịch Coronavirus xảy ra, Remdesivir cho thấy có những tác dụng chữa trị hiệu quả với Coronavirus trên súc vật. Theo đề nghị từ nhóm bác sĩ chữa trị và được FDA xem xét chấp thuận, nó được sử dụng lần đầu tiên với người, trong trường hợp khẩn cấp và đặc biệt với bịnh nhân tại Washington nói trên.

Xem thêm:   Đêm "Lệ đá xanh" và lời chia tay

Khoa học đòi hỏi thời gian và sự chính xác nên chỉ một ca bịnh đầu tiên khó lòng xác định mức độ an toàn và hiệu nghiệm của thuốc. Dù vậy việc chữa trị này đã mang lại một tín hiệu lạc quan trong việc nghiên cứu thành công loại thuốc chữa Coronavirus sớm có mặt trên thị trường. Các bác sĩ tại bịnh viện Providence, hãng Gilead cùng các cơ quan y tế, viện đại học Mỹ và thế giới đều hy vọng Remdesivir sẽ mở đường cho việc sẽ có thuốc đặc trị dịch cúm Coronavirus hiện nay.

Trụ sở của Gilead Science Inc. tại Foster City, Calif. photo Paul Sakuma,

Phối hợp cùng các cơ quan y tế liên bang Hoa Kỳ như FDA, CDC, Bộ Y Tế và Tổ Chức Y Tế Thế Giới WHO, Gilead Sciences đã đề nghị giúp đỡ và mở rộng việc chữa trị thực nghiệm cho một số bịnh nhân giới hạn tại Vũ Hán và Bắc Kinh. Các liều thuốc Remdesivir đã được đưa sang Trung Quốc và cung cấp cho các bịnh viện địa phương.

Tuy nhiên chỉ một tuần sau khi các tin tức cho biết bịnh nhân tại Mỹ được chữa trị thành công và hãng Gilead đã bắt đầu chuyển thuốc sang Trung Quốc, cũng như phối hợp với giới chức y tế địa phương để chữa trị cho các bịnh nhân thì Viện Virus Học Vũ Hán đưa ra thông cáo cho biết rằng họ đã “sáng chế” ra Remdesivir và cầu chứng để “bảo vệ quyền lợi quốc gia theo thủ tục quốc tế” như nói trên. Họ cũng nói thêm rằng, dù vậy nhưng Trung Quốc sẽ “tạm thời không áp dụng tác quyền sáng chế của mình nếu các hãng dược phẩm ngoại quốc sẵn sàng đóng góp vào việc ngăn chận cơn dịch”. Có thể Trung Quốc lo ngại rằng sẽ tái diễn trường hợp như hãng Abbott Laboratories đã từng rút các thuốc chữa bịnh của mình ra khỏi Ðông Nam Á sau khi bị Thái Lan xâm phạm đến các bằng sáng chế liên quan đến thuốc chữa trị HIV hồi 2006-2007.

Xem thêm:   Bảo Quốc còn lại một chữ "thương"

Gilead Sciences từ chối bình luận về việc này vì cho rằng họ đã cầu chứng bằng sáng chế từ hơn ba năm trước trên khắp thế giới và tại Trung Quốc, chưa biết chính xác Viện Virus Học Vũ Hán cầu chứng Remdesivir như thế nào vì thông thường những hồ sơ này chỉ được công bố sau khoảng 12 đến 18 tháng tại Trung Quốc. Bất luận thế nào thì Gilead vẫn tin rằng họ đã sở hữu bằng sáng chế căn bản về loại thuốc này và việc tranh chấp, nếu có xảy ra trong tương lai, chỉ đến khi Gilead biết chính xác Trung Quốc đã vi phạm điều gì. Còn mục tiêu lớn nhất hiện nay của họ là giúp cho cộng đồng y tế thế giới chống lại cơn dịch Coronavirus.

Remdesivir của Gilead tham gia thử nghiệm giai đoạn III tại Trung Quốc để chống lại coronavirus – nguồn bioworld.com/

Những bằng sáng chế của các hãng Mỹ  hay nước ngoài nộp tại Trung Quốc nhằm có thể được cấp giấy phép cho các thương phẩm của mình được bảo vệ và tiêu thụ tại thị trường này thường bị giữ lại rất lâu, đủ thời gian cho các hãng của Trung Quốc ăn cắp công nghệ hay bí mật của họ để tạo ra những sản phẩm, kỹ thuật tự cho là của mình. Thậm chí nhái theo đó để cầu chứng tay trên những bằng sáng chế.

Năm 2012, hãng Apple đã thua kiện tại Trung Quốc khi một hãng Trung Quốc là Xinton Tiandi đã cầu chứng nhãn hiệu IPHONE cho túi xách và vỏ điện thoại của mình. Apple đã nộp đơn cho thương hiệu của mình năm 2002, nhưng không được chấp thuận cho đến năm 2013. Các tòa án Trung Quốc phán xét rằng Xinton Tiandi đã cầu chứng năm 2007, trước khi những iPhone đầu tiên vào thị trường Trung Quốc năm 2009 nên chưa thể xem thương hiệu iPhone là đã được cầu chứng độc quyền tại Trung Quốc trước đó.

Xem thêm:   Chợ phiên mùa Đông bên dòng Danube

Theo số liệu của Tổ Chức Sở Hữu Trí Tuệ Thế Giới WIPO đặt văn phòng tại Geneva Thụy Sĩ thì trong năm 2018, Văn Phòng Sở Hữu Trí Tuệ Trung Quốc đã nhận đơn xin bằng sáng chế nội địa đến 1.54 triệu hồ sơ, dẫn đầu thế giới và cao hơn cả ba quốc gia theo sau là Mỹ, Nhật, Nam Hàn cùng Châu Âu cộng lại. Con số này không chứng tỏ sự tài ba hay trí tuệ của Trung Quốc mà cho thấy không biết có bao nhiêu sáng chế hay sản phẩm, kỹ thuật của thế giới có thể đã bị nhái hay đánh cắp rồi cầu chứng lại riêng trong nội địa.

Các nhà nghiên cứu Trung Quốc tuyên bố thảo dược TCM có thể ngăn chặn được 2019-nCoV – bioworld.com

Câu chuyện bằng sáng chế thuốc Remdesivir này đã một lần nữa cho cộng đồng thế giới thấy được rủi ro rất cao sẽ bị chiếm đoạt các tài sản sở hữu trí tuệ của mình tại Trung Quốc ra sao. Ðó là nguy cơ mà chính phủ Hoa Kỳ hiểu rõ và đã đưa vào các nghị sự trong cuộc thương chiến vừa qua. Tuy nhiên công bố về thỏa thuận được ký kết giai đoạn một giữa hai quốc gia hồi tháng Một vừa qua dường như chưa nhắc đến việc Trung Quốc cam kết sẽ bảo vệ tác quyền tài sản trí tuệ và từ bỏ việc buộc các hãng Mỹ phải chuyển giao công nghệ ra sao, ngoài việc Trung Quốc chỉ hứa sẽ mua thêm 200 tỉ hàng hóa trong vòng hai năm tới.

Tìm ra thuốc chữa trị dịch bịnh Coronavirus đã có những tia hy vọng nhưng việc đối phó với cơn đại dịch Trung Cộng lắm thủ đoạn xem ra còn nhiều thách đố và không ít việc phải làm trong tương lai.

ĐYT

Dallas – Texas