Ghềnh Ráng
Cách trung tâm Quy Nhơn khoảng 3km về hướng Đông Nam, Ghềnh Ráng là một địa điểm du lịch nổi tiếng.
Ghềnh Ráng là khu đồi nằm dưới chân núi Xuân Vân rộng khoảng 35ha. Biển bên dưới là sự hợp thành của những bãi đá nối tiếp nhau, uốn lượn theo đường cong của núi. Bên trên có những khối đá thật lớn mà người đời thêu dệt nhiều huyền thoại càng làm cho bước chân tò mò của du khách thêm thú vị.
Từ cổng chào đi lên đồi, có thể dừng lại chụp hình và ngắm thành phố Quy Nhơn dọc theo bờ biển hình vòng cung. Khung cảnh trời, mây, nước thật đẹp và hữu tình.
Điểm ghé đến đầu tiên của chúng tôi hôm ấy là mộ Hàn Mặc Tử, ngôi mộ được cải táng di dời đến đây vào năm 1959 để thuận tiện cho khách thăm viếng. Mộ nằm ở vị trí cao, có bậc cấp đi lên hai bên hai hàng cau. Khu mộ đơn giản, sạch sẽ, quang cảnh đẹp và thanh bình. Mộ có tượng Đức Mẹ nhìn xuống. Nơi đây rất nhiều du khách là văn nhân thăm viếng thường xuyên nên không có vẻ lạnh lẽo, hoang phế mà ngược lại rất ấm cúng.
Đường đi ở Ghềnh Ráng
Có một điểm mà khách hay bỏ qua là Nhà thờ Núi (tên gọi dân giã) do không biết hay không chú ý bởi, tuy nằm đối diện với khu mộ Hàn Mặc Tử nhưng cổng vào nhà thờ bị khuất sâu phía bên dưới, về hướng biển. Bước qua cổng gỗ đơn sơ, một không gian xanh mát khiến bước chân tò mò của du khách bị cuốn theo (lên và xuống) con đường lát đá, càng đi càng thú vị bởi khung cảnh yên bình và ấm áp.
Tên nhà thờ là Trung tâm Thánh Thể và Thánh Mẫu Ghềnh Ráng, giáo phận Quy Nhơn. Nhà thờ mặt hướng ra biển, do nằm trên triền dốc nên mặt bằng rất hạn chế, lối đi vào nhà thờ khá quanh co, tuy nhiên chính không gian xanh và cách trang trí có chủ đề làm cho khách cảm thấy gần gũi.
Theo các tài liệu nhà thờ được khởi công ngày 11/2/1963 và khánh thành ngày 15/8/1964 do Linh mục Phạm Châu Diên đứng ra xây cất. Từ cổng vào có hàng cau, dây trầu, có những cụm đá ong làm nên một không gian Việt. Trong không gian Việt này có phù điêu Chúa Giêsu Thánh Thể; có tượng Á Thánh Anrê Phú Yên, Thánh Anrê Kim Thông, Thánh Giám mục Têphanô Thể, những chứng nhân Tin Mừng tiêu biểu của Hội Thánh Việt Nam và của Giáo phận Quy Nhơn.
Mộ Hàn Mặc Tử cũ
Phần giữa là nhà thờ, mặt tiền tháp nhà thờ hướng về phương Bắc, được thiết kế theo ý tưởng “con tàu Nôê”, hình bầu dục, trên phần tháp phía Nam dưới chân Thánh giá, có hình chim bồ câu ngậm cành lá. Phần dưới nhà thờ là các phòng ở. Tượng Thánh Giuse ngự trị trên một tảng đá ngay đầu lối đi phía Đông nhà thờ. Chặng đàng Thánh Giá đặt ngoài trời, được khởi đi từ đầu phần sân phía Tây nhà thờ, có dòng suối nhỏ phát xuất từ chặng thứ nhất gợi nhớ dòng suối ơn cứu chuộc của Chúa tuôn chảy. Dòng suối chảy đến chặng thứ tám, rơi xuống thác, chảy vào chân đồi hang đá Đức Mẹ, từ chân đồi này, nước chảy xuống hồ trước hang đá và được tiếp tục bơm lên thành chu kỳ khép kín. Bốn chặng cuối cùng của chặng đàng Thánh Giá ở trước mặt tháp nhà thờ, có phù điêu Chúa Giêsu phục sinh bằng đá cẩm thạch màu.
Song song phía Tây tháp nhà thờ là hang đá Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp bồng Chúa Giêsu. Sân trước hang đá bao gồm hồ nước, bàn thờ dâng lễ với phù điêu cảnh Tiệc ly. Trên bức tường phòng sinh hoạt có phù điêu bài giảng trên núi. Chung quanh sân được tường kín bao bọc có tiểu cảnh tiệc cưới Cana, tiểu cảnh tường than khóc, tất cả khung cảnh tạo nên bầu khí cầu nguyện ấm cúng.
Cổng nhà thớ Núi
Đẩy nhẹ cánh cửa gỗ vào bên trong nhà thờ, khách khá bất ngờ khi thấy cách bài trí ban thờ khá đơn giản và đặc biệt là ánh sáng được lấy từ các ô kính phía trên nên trông rất sáng sủa.
Chính bởi quần thể khu di tích với cảnh quan đẹp và cách trang trí hài hòa khiến bất cứ ai đến đây sẽ cảm nhận được sự thân thiện và gần gũi.
Cạnh nhà thờ Núi còn có một nơi nữa để ghé thăm là Đền Bà Chúa Ngọc.
Rời khỏi Nhà thờ Núi, từ trên nhìn xuống biển sẽ thấy các bãi tắm như Bãi Tiên, hay Bãi Trứng với đá được bàn tay sắp xếp của thiên nhiên trông rất đẹp và kỳ lạ, nơi này còn được gọi là Bãi tắm Hoàng Hậu. Tương truyền rằng, trong những lần theo vua Bảo Đại đi kinh lý các tỉnh miền Trung, hoàng hậu Nam Phương đã chọn nơi đây là bãi tắm riêng cho mình.
Làng phong Quy Hòa
Làng phong Quy Hòa
Theo con đường bê tông mà đi, phía trên là rừng, bên dưới là biển. Cảnh đẹp hoang sơ. Vòng vèo theo núi, chúng tôi dừng lại trên một vị trí cao và nhìn xuống bãi biển Quy Hòa bên dưới trông rất nên thơ với biển xanh, cát trắng, tiếng sóng xa xa vọng lên, tiếng cây rừng cựa mình, tiếng chim ríu rít…
Rồi từ đây chúng tôi bắt đầu đổ dốc và đến cổng Bệnh viện Phong – Da liễu Trung ương Quy Hòa. Sau khi mua vé vào cổng chúng tôi bắt đầu thăm thú khu vực Quy Hòa. Theo các tài liệu, thung lũng Quy Hòa được linh mục người Pháp Paul Maheu (1869 – 1931) tìm ra cách đây hơn 80 năm, khi ông cảm nhận vẻ yên bình hiếm có, cách biệt với thế giới bên ngoài, thật lý tưởng để xây dựng một khu điều trị bệnh nhân phong mang tên Bệnh viện Laproserie de Quy Hòa. Năm 1932, Giám đốc bệnh viện, sơ Charles Antoine và người phụ tá là sơ Ozithe – vốn là kiến trúc sư, đã đặt ra chương trình xây dựng lại bệnh viện và xây dựng nhà ở để người mắc bệnh phong có nơi trú ngụ kiên cố, lâu dài dựa vào việc vận động các nhà hảo tâm. Khu điều trị phong Quy Hòa được đánh giá là một trong những bệnh viện đẹp và độc đáo nhất thế giới.
Biển đẹp
Chúng tôi đến mộ (cũ) Hàn Mặc Tử. Đây là nơi chôn ông sau khi mất. Biển Quy Hòa sóng vỗ hiền hòa, tượng Chúa Giê-Su trên cây thập tự nhìn ra biển, một hang đá có tượng các thiên thần trông rất bình yên. Theo con đường bê tông chúng tôi đến khu vực vườn tượng. Ở đây có hơn 50 bức tượng của danh nhân Y học thế giới. Ngồi trên ghế đá, dưới bóng hàng dương, nhìn ra biển quanh năm sóng vỗ, những bức tượng trầm mặc, những con người hy sinh cuộc đời mình cho y học, mới cảm nhận được cuộc sống có ý nghĩa vô cùng. Nơi đây còn có Tu viện Phan Sinh Thừa sai Đức Mẹ.
Chúng tôi tiếp tục dạo quanh làng phong, ghé thăm Nhà Trưng bày các di vật Hàn Mặc Tử và cảm thấy ngoài cuộc sống bình yên của những người bất hạnh còn có sự ấm áp tình người sẻ chia. Trong làng có nhiều tượng Chúa, hang đá Đức Mẹ, có ghế đá ngồi đọc kinh, cầu nguyện.
Rời khỏi làng phong, chúng tôi bắt đầu lên dốc. Trên đường ra chúng tôi thấy cơ sở chính của Bệnh viện Da Liễu Quy Hòa khang trang nằm đường lớn về lại Quy Nhơn.
Chân Phước Marie De La Possion, người sáng lập Dòng Phan Sinh Thừa Sai Đức Mẹ
Dự án bất động sản, du lịch nghỉ dưỡng
Trích đoạn bài trên báo Tuổi Trẻ ngày 19/5/2026: Di dời làng phong Quy Hòa để làm dự án bất động sản, du lịch nghỉ dưỡng.
“Bệnh viện Phong – Da liễu Trung ương Quy Hòa và khu nhà ở bệnh nhân phong tại phường Quy Nhơn Nam, Gia Lai (tên tỉnh mới), sẽ di dời để nhường chỗ cho siêu dự án bất động sản, du lịch 2.878ha”.
Tôi không biết dự án này lớn đến đâu, như thế nào và làng Quy Hòa bình yên bên bờ biển xanh dịu dàng, nên thơ sẽ dời đi đâu, nhưng sẽ rất tiếc nếu trong thời gian này bạn không làm một chuyến thăm Ghềnh Ráng và làng phong Quy Hòa trước khi nó bị xóa sổ.
Bệnh viện phong (cũ)
Bài và hình ĐTTT
