Những ngày cuối năm, được một anh bạn mời đi thử rượu quả cũng học được đôi điều thú vị. Tôi vẫn thích có những dịp được nghe và biết thêm về rượu từ chính những người trong nghề giới thiệu hay quảng bá. Không chỉ được nghe những câu chuyện lịch sử, khoa học hay nghệ thuật, công phu của nghề, mà thưởng thức rượu cũng là thú vui tao nhã và thi vị. Há không phải Nguyễn Bính đã từng viết “đời say men rượu thơm hoa rụng” hay sao?

Tác giả tại hãng rượu Johnnie Walker   

Ðã từng dự dăm cuộc nếm rượu cognac hay rượu vang, nhưng lần đầu tiên tôi mới có dịp thử rượu whisky từ chính hãng giới thiệu. Sẵn chuyện nếm rượu này, viết lại đôi điều về kỹ nghệ rượu của thế giới hiện nay, tôi đoán có lẽ cũng là điều thú vị với dăm bạn. Uống hay không, hiếm nhà nào không có sẵn một đôi chai rượu trong nhà, nhất là dịp Tết đang về.

Tiệc thử rượu mà tôi dự là từ hãng Johnnie Walker của Scotland, hay Tô Cách Lan với một số người muốn gọi tên Việt. Nói đến whisky thì phải nói đến Scotland và ngược lại. Bởi Scotland là quốc gia cung cấp rượu whisky nhiều nhất thế giới, theo sau những quốc gia sản xuất không kém phần mạnh mẽ khác như Mỹ, Canada, Ireland, Nhật… Mỗi năm, Scotland xuất cảng khắp thế giới khoảng 1.3 tỉ chai rượu. Ðúng vậy, hơn cả tỉ chai rượu. Thị trường xuất cảng lớn nhất vẫn là Mỹ, quốc gia sản xuất whisky chỉ thua sau Scotland. Theo sau là Pháp, nơi nổi tiếng thế giới về rượu cognac và vang đỏ, vốn đầy cạnh tranh với whisky.

Tại sao Pháp vốn tự hào về rượu mạnh cognac và vang đỏ của mình vẫn là nước nhập cảng whisky nhiều. Vậy whisky khác với cognac thế nào?

Xem thêm:   Mùi ký ức

Câu hỏi này ắt là điều căn bản với hầu hết người uống rượu. Chỉ nhắc lại dăm điều nếu bạn chưa có dịp để ý. Cognac là rượu mạnh của Pháp và chưng cất từ nho trắng còn whisky của Scotland hay các nước khác là từ ngũ cốc như lúa mạch, lúa mì, bắp… Quá trình lên men, chưng cất và ủ rượu cũng khác nhau đã tạo ra mùi vị riêng biệt và độc đáo cho hai loại rượu này hay mỗi hãng, mỗi loại rượu cùng loại nói riêng.

Nhãn Blue Label con Thỏ năm Mèo – nguồn Forbes

Nếu bạn hỏi tiếp, thế rượu nào ngon hơn, cognac hay whisky thì câu hỏi này sẽ khó có câu trả lời chính xác vì nó tùy thuộc vào thói quen, khẩu vị của những người uống rượu. Cognac dịu ngọt, tỏa mùi hương hoa và trái cây nhè nhẹ trong khi whisky cay nồng mùi khói gỗ lẫn các hương vị pha trộn. Giới trẻ, người Mỹ cùng phương Tây nói chung lẫn người thích uống rượu vẫn thích whisky hơn cognac bởi nó “bốc” và có thể tận hưởng những hương vị độc đáo của whisky, nhưng người không quen thì cognac vẫn là chọn lựa dễ chịu và an toàn.

Quay lại chuyện thử rượu. Johnnie Walker là Scotch whisky, có nhiều nhãn, từ Red, Black, Double Black, Green, Gold, Platinum và Blue Label. Chúng khác biệt từ số năm ủ rượu trong thùng cho đến cách pha trộn khác nhau. Red Label là loại rẻ tiền nhất, tăng dần đến Blue Label ngon và đắt tiền nhất.

Khác với vài cuộc thử rượu tôi đã dự, các hãng thường mời nếm các loại rượu khác nhau, các nhân viên quảng cáo và bán hàng của Johnnie Walker mà tôi dự chỉ mời khách tham dự uống giới hạn chỉ vài loại gắn nhãn Blue Label. Có thêm cả loại đặc biệt, đưa ra thị trường nhân Tết con Mèo năm nay (hay con Thỏ theo lịch người Hoa) vì hàng năm Johnnie Walker cũng cho ra một số chai rượu giới hạn trong dịp Tết Âm Lịch.

Xem thêm:   Thách thức cho Trung Quốc

Người giới thiệu rượu bảo trong 10,000 thùng rượu Johnnie Walker, những bậc thầy nếm rượu, Master Distiller, của hãng mới chọn ra được một thùng để đóng chai các loại Blue Label. Nghe hơi khó tin, hoặc nghĩ rằng bất quá chỉ 1,000 thùng, nên về nhà tìm đọc lại thì đúng là 10,000 thùng, theo như giới thiệu từ trên trang mạng của hãng Johnnie Walker.

Đại diện Johnnie Walker chuẩn bị rượu thử

Và lại đọc thêm câu  chuyện thú vị khác. Lần đầu tiên trong lịch sử hơn 200 năm của hãng rượu whisky danh tiếng nhất thế giới này có “thợ cả” – người đứng đầu việc pha chế rượu là một phụ nữ. Ðó là bà Emma Walker, người có họ trùng với dòng họ sáng lập.

Gọi “thợ cả” là nói nôm na kiểu tiếng Việt chứ đây là danh hiệu của “Master Blender”, người chịu trách nhiệm pha trộn các loại rượu để cho ra một loại rượu riêng biệt (blended whisky). Hãng rượu có hai “bậc thầy” chính, một là Master Blender nói trên và Master Distiller, người chịu trách nhiệm về quá trình tinh cất rượu. Sự độc đáo, ngon lạ hay riêng biệt của các loại rượu là từ những bậc thầy này.

Những “thợ cả” không chỉ là những người nếm hay pha chế rượu lành nghề và lâu năm như ngày xưa mà họ xuất thân là những khoa học gia có học vị. Vị Master tiền nhiệm của Johnnie Walker cùng kỹ nghệ rượu whisky là một tiến sĩ hóa và làm cho Johnnie Walker 20 năm trước khi nhận được danh hiệu “Master Blender” trong hơn 20 năm qua.

Ông về hưu năm qua và truyền “ngôi” lại cho môn đệ của mình là Tiến sĩ Emma Walker, người đã làm 12 năm cho Johnnie Walker mới được nhận được danh hiệu này. Bà cũng là người đã tạo ra những pha trộn và hương vị cho một số loại Blue Label hiện nay. Cũng nói thêm, kể từ ngày thành lập hơn 200 năm qua, hãng này chỉ có sáu vị “thầy” như vậy.

Xem thêm:   Suti rượu đế phải có mùi gạo

Gọi là “truyền ngôi” cũng không quá lời vì như hãng có một ban 12 người có học vấn cao, có chuyên môn và tài năng đặc biệt trong ngành rượu và vị Master là người đứng đầu của “nội các” quan trọng của hãng rượu. Hôm trước dự thử rượu, người đại diện của Johnnie Walker bảo rằng những người được chọn vào những ban nếm và pha chế rượu thì trong 5 năm đầu tiên, nhiệm vụ của họ chỉ là ngồi nghe và ghi chép chứ không góp ý về quá trình hay cách pha chế rượu.

Mỗi nghề có những công phu như vậy và lần đầu tiên một nữ “sư phụ” được chọn làm người dẫn dắt hương vị độc đáo của Johnnie Walker trong một kỹ nghệ vốn dành riêng cho nam giới hay áp đảo quả cũng là điều đáng chú ý trong năm nay.

Rượu bia bị lạm dụng nhiều, trở thành một vấn nạn xã hội về lãng phí và an toàn cùng tệ nạn xã hội và tất nhiên có ảnh hưởng đến sức khoẻ. Nhưng rượu cũng là một trong những khoa học kỳ diệu mà con người đã phát minh. Nếu xem việc uống rượu như một thú vui tao nhã như người xưa thì rượu sẽ trở thành một thứ khác hơn.

Cuối năm hay những ngày Tết, mà cũng có thể là trong bất cứ dịp vui nào đó, nhấp đôi chén rượu thanh tao, thù tạc chuyện thế sự hay ngẫu hứng với dăm bằng hữu, há không phải là điều thú vị hay sao?

ĐYT