Bạn nhỏ ơi,

Bây giờ là tháng 9. Phạm Chi Lan, bạn văn thân yêu của chúng ta, ra đi vào một ngày của tháng 9, cách đây đã trên mười năm.

Chiều nay, tại thành phố Garland này, trời nắng nhưng gió thổi mạnh, làm bay chiếc khăn quàng cổ trên vai. Ði trong trời gió, Tim chợt nhớ mấy câu thơ của Phạm Chi Lan đăng trên báo ngày nào:

Người đi đi mãi về hướng gió

Cứ nghĩ về một đốm lửa

Ai nhóm hắt hiu

Những câu thơ được đọc lên trong hoàng hôn đầy gió trời, đã gợi hứng cho Tim viết bài văn ngắn này.

Nhưng, trước hết xin nói rõ một điều: Những câu thơ trên trích từ bài Calica của Phạm Chi Lan viết tặng Nguyên Nhi nhân một chuyến đi năm 2000. Vừa qua, Phạm Chi Lan bị sốt nặng, phổi đầy nước thở rất khó, phải vào bệnh viện giải phẫu. Tỉnh lại, Lan mừng khôn xiết, càng thấy yêu cuộc sống này hơn bao giờ cả. Mấy hôm sau, cảm thấy trong người khỏe hơn, Lan ngồi viết một bài văn dài nói về những giấc mộng của mình gởi đến bạn bè. Trong thư, Lan kể:

“Nhi nói tối nay sẽ mang mền gối vào ngủ ở bệnh viện cạnh tôi. “Anh có chỗ nằm rồi, đây này, cái ghế này ngả ra sẽ thành một cái giường thoải mái. Ðược nằm ngủ cùng phòng cạnh em cả đêm còn gì bằng. Anh không thể chợp mắt một giây khi về nhà một mình, Căn nhà trống trơn, lạnh lẽo không có em… Nhìn chỗ nào anh cũng thấy bóng dáng em… Anh sẽ mang sách và thơ vào đọc cho em nghe, tối nay anh sẽ đọc thơ tình cho em ngủ…” Tôi thấy mình hạnh phúc vô cùng. Nhi ơi, anh là người yêu dấu nhất đời, có ai đọc thơ cho em nghe hay hơn anh đọc đâu…

Xem thêm:   Cà phê một mình

Và đúng như dự tính, tối thứ Tư, 12/17/2008, 10g tối, Nhi ngồi cạnh tôi, với cuốn Quái Phong trong tay, anh lần giở đọc những bài thơ tình cho hải đăng, những bài thơ lúc nào cũng làm tim tôi như nghẹn lại vì cảm động, thơ đầy ắp kỷ niệm, chúng tràn về làm tim tôi nghèn nghẹn. Chúng tôi như đang đi lại trên những con đường hạnh phúc ngày nào… Giọng anh ấm và êm, anh đọc sang sảng như nhập vào lời thơ. Nước mắt tôi ứa ra, “đọc nữa đi anh, cái bài thơ nào có nhắc đến kỳ mình ghé đỉnh hải đăng ở Point Reye miền nam California, rồi kỳ mình đáp xe lửa từ Cerebes đi Barcelona đó…”

Nguyên Nhi và Phạm Chi Lan

Trở lại với những câu thơ của PCLan. Người đi đi mãi về hướng gió… Ði đâu vậy cà? Ði về phía đền thờ bên biển Castellina hay về phía hoàng hôn trên đại vực Grand Canyon? Hay đi về phía vịnh Tây Tử nơi có những đống lửa cháy trong đêm, sưởi ấm những mối tình đồng tính.

Như một đêm bên ánh lửa vùng nhiệt đới

Người mê đắm một vùng ngực trần

Quyện mùi chocolate và tiếng reo của khát vọng

Như thế đó những chuyến đi về hướng gió của một người, để rồi trên chặng hành trình diễm phúc thay, còn gặp một vùng ngực ấm.

Tuy nhiên, có những chuyến đi về hướng gió, không được may mắn như thế. Này bạn hãy nghe

Xem thêm:   Hoài niệm cư xá

cũng một đêm nào như đêm nay

khi những chiếc trực thăng di tản thương binh về hậu cứ

trong quán cà phê. mờ đốm lửa

em gục đầu trên vai anh

nhủ thầm. bình minh. bình minh

anh khóc đợi bình minh

Một cuộc chia tay thời chiến. Khi bình minh lên ở chân trời cũng là lúc xa nhau, anh lên đường về hướng gió, và có thể bị một viên đạn ầu ơ bắn vỡ toang lồng ngực. Như Y Uyên ở tiền đồn Nora. Như Vũ Ðạo Ánh trong thơ Thanh Tâm Tuyền

Có những chuyến lên đường về hướng gió như thế đó. Và, bạn nhỏ ơi, trên đường đi đôi khi ta gặp một nỗi buồn lớn. Như năm nào đã xa, thật xa, trong chiến tranh Việt Nam, đi trên đường biên giới, “chợt nhớ bài thơ yêu em ngày nào đã viết / lúc còn phố vui. mái ngói. và lũ chim” Còn nữa… Sau chiến tranh, cũng một đêm trời nổi gió, và mưa, những chiếc xe molotova bít bùng chở tù về hướng Tân Cảng. Khi xe chạy ngang cầu Sài Gòn, nhìn qua khu Thanh Ða, ủ ê những chấm đèn, lòng nhớ vợ con và mái nhà xưa rưng rưng nước mắt… Thế đó, người đi đi mãi về hướng gió… Thật sự, cũng có đôi lúc đi trong chiều thanh thản. Như Hồ Dzếnh, “ngỡ hồn mình là rừng / ngỡ hồn mình là mây / nhớ nhà châm điếu thuốc / khói xanh bay lên cây”… Hay như Lê Văn Ngăn ngày nào, “đốt điếu thuốc nghiêng nghiêng chiều lửa đỏ / ngày trên cao reo mấy ngọn bạc hà

Xem thêm:   Hoa poppy đỏ. và những người lính trở về…

Và, người đi mãi trên con đường của gió mùa, đi qua cuộc tử sinh. Về chưa… Về chưa… “Cháy trong vườn lãng quên / chiều hoe. đốm lửa / người tù xa lâu năm trở về / bên mái nhà và bờ ao / mùa thu tàn ố / khòm lưng. nấu bát cháo ngoài hiên / nấm mộ đá ong / dế khóc

Bạn nhỏ ơi, tôi viết những dòng này đặc biệt gởi về bạn. Bởi lẽ, cuộc za-zu qua trần thế đầy bụi, máu, mồ hôi và nước mắt, rồi cuối cùng cũng tới nơi một điểm hẹn. Là đâu vậy hả bạn nhỏ, có phải là Kennesaw không?…

vẫn chiếc áo sờn cổ

đôi giày của gã lãng du

tôi đi. với mảnh trăng mùa đông

này bạn văn xưa

còn không những nét dao trên đá

về số phận. của một người. một đời

và đốm lửa

tôi nghe thơ anh cùng tiếng chuông ngân

giã từ

giã từ

những mùa của qu

Có phải không, đi mãi về hướng gió, nghĩ về những đốm lửa hắt hiu là như thế. Cảm ơn Phạm Chi Lan và những câu thơ để Tim này có dịp nhìn lại cuộc hành trình của đời mình, của bạn bè. Và của lịch sử.

TN