Cô Nguyễn Đài Thi là cựu Thanh Tra của Sở Thuế Hoa Kỳ (IRS) và cũng là cựu Thanh Tra của Bộ Ngân Khố (U.S. Treasury Inspector General). Cô có bằng IRS Enrolled Agent do Sở Thuế cấp. Với hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc cho Sở Thuế và Bộ Ngân Khố, cô Đài Thi đã từng kiểm toán (audit) thuế doanh nghiệp và cá nhân. Khi làm việc cho Bộ Tổng Thanh Tra Ngân Khố, cô cũng đã từng audit-Sở Thuế. Với kinh nghiệm đặc biệt này, chẳng những cô Đài Thi rất rành rẽ về luật thuế, mà còn hiểu tường tận về cơ cấu và nội bộ của cơ quan IRS. Cô thường xuyên chia sẻ các đề tài thuế vụ qua các đài radio và TV tại Dallas. Trẻ hân hạnh được cùng cô Đài Thi cộng tác để hướng dẫn đồng hương về luật thuế liên bang và giải đáp các vấn đề rắc rối với Sở Thuế. Độc giả ở khắp nơi có thể gửi thư bưu điện hoặc email cho tòa soạn Trẻ, ghi chú “Mục Thuế Vụ”.
Email: bientap@trenews.net
Nhắn tin (text only) câu hỏi đến 469-328-3453
hoặc gởi thư về tòa soạn:
3202 N. Shiloh Rd., Garland, TX 75044
HỎI: Hello chị Đài Thi, em xin hỏi về 401(k). Em bị laid off – thất nghiệp hơn tháng nay, sau 12 năm làm việc hãng. Em chưa xin được việc làm khác và tài chánh hiện đang eo hẹp. Em dự định rút tiền từ tài khoản 401(k) ra để trang trải chi phí, nhưng em chưa đến tuổi rút tiền. Nhờ chị giúp em cách nào để lấy tiền 401(k) ra mà bị đóng thuế ít nhất. Cảm ơn chị.
ĐÁP: Chào em, mong em chẳng những sẽ tìm được việc làm sớm mà còn tìm được công việc tốt hơn trước đây.
Em nói em bị hãng laid off, vậy là em hội đủ điều kiện lãnh tiền thất nghiệp. Điều trước tiên em nên làm ngay là xin tiền thất nghiệp. Nếu ở Texas, em sẽ được lãnh tiền thất nghiệp tối đa là 26 tuần. Ở mấy tiểu bang khác thì có thể ngắn hạn hơn.
Số tiền thất nghiệp nhiều hay ít là tùy vào lương trước đây của em, nhưng trung bình thì có thể vài trăm đô la một tuần. Tuy không nhiều nhưng tạm đủ để trang trải một phần nào chi phí cho cuộc sống hàng ngày.
Cực chẳng đã lắm em mới phải rút tiền từ tài khoản 401(k) ra, vì em chưa đến tuổi rút, sẽ bị phạt 10 phần trăm, cộng thêm tiền thuế lợi tức phải đóng. Tiền 401(k) được xem là tiền thu nhập, cho nên đóng thuế nhiều hay ít là do em lấy ra bao nhiêu.
Có một số trường hợp rút tiền 401(k) ra sớm mà được miễn phạt (nhưng vẫn phải đóng thuế lợi tức), chẳng hạn như bị bệnh nặng sắp qua đời, bị tàn tật, bị thiên tai, bị bạo hành gia đình, etc. Trường hợp thất nghiệp của em thì không được miễn.
Khi rút tiền 401(k) ra, em sẽ không nhận được trọn vẹn số tiền như em muốn, mà phải trừ ra số tiền phạt và tiền thuế lợi tức. Em tính lại cho kỹ nhe, biết đâu đi mượn tiền ngắn hạn lại là một giải pháp tốt hơn tạm thời trong lúc này.
HỎI: Mỗi năm vào mùa thuế, em hay nhận được email, có khi là tin nhắn, có khi là thư của Sở Thuế yêu cầu này nọ. Sau này em mới biết hầu hết trong số đó là giả mạo, lừa gạt để lấy thông tin của cá nhân em. Chị có cách nào chỉ giúp em cách phân biệt giữa những thư giả và thiệt được không? Cảm ơn chị Đài Thi.
ĐÁP: Đây là một câu hỏi rất hay. Rất nhiều người bị lường gạt vào mùa thuế, cho nên quý đồng hương cố gắng lưu ý những dấu hiệu của kẻ gian:
- Sở Thuế không bao giờ gọi điện thoại
- Sở Thuế không bao giờ nhắn tin
- Sở Thuế không bao giờ gửi email
- Sở Thuế không bao giờ hỏi số bank account hoặc thẻ tín dụng
- Sở Thuế không bao giờ đòi mình trả thuế qua điện thoại (Sở Thuế chỉ nhận trả thuế online hoặc gửi check thẳng đến Sở Thuế qua bưu điện)
Cho nên, nếu quý vị nhận được tin nhắn, email, điện thoại của bất cứ ai tự xưng là nhân viên Sở Thuế, thì mình biết ngay đó là kẻ gian.
Sở Thuế có mướn một vài công ty chuyên thu nợ (collection agencies) để giúp Sở Thuế đòi nợ thuế còn thiếu trước đây. Nhưng những công ty này chỉ duy nhất được quyền gửi thư nhắc nhở mình thiếu thuế, chứ không được gọi, nhắn tin, hoặc email. Và nhất là họ không được thu nhận tiền thuế của mình. Chỉ có Sở Thuế mới được thu tiền thuế.
Khi cần liên lạc với mình, Sở Thuế chỉ gửi thư mà thôi. Tuy nhiên, sau này kẻ gian giả mạo thư rất tinh vi, giống y hệt như thư của Sở Thuế. Muốn phân biệt được thư thật hay giả, hãy xem góc trên cùng bên phải, Sở Thuế có ghi rõ:
- Loại thư gì, CP hay LTR (ví dụ như CP 2000, CP 504, LTR 12C, v.v.)
- Số an sinh xã hội (4 số sau cùng)
- Số xác thực (authentication number)
- Mẫu thuế và năm khai thuế
- Số điện thoại Sở Thuế
Hãy “google” số điện thoại Sở Thuế, xem đây có phải là số thật không. Hãy gọi thử số đó, và cho họ biết là mình muốn xác nhận lá thư đó thật hay giả.
HỎI: Tôi nấu thức ăn tại nhà và quảng cáo bán qua Facebook. Những khách đến nhà tôi mua thức ăn có khi trả bằng tiền mặt, có khi trả bằng Zelle. Facebook và Zelle có báo cho Sở Thuế biết không?
ĐÁP: Xin thưa, theo luật thuế hiện giờ thì Facebook không phải báo cho Sở Thuế biết những ai mua bán hàng trên mạng Facebook. Sở Thuế cũng không bắt buộc các ngân hàng báo cáo những khách nhận tiền Zelle.
Nếu luật này có thay đổi trong tương lai thì tôi sẽ cập nhật thông tin.
HỎI: Chào cô Đài Thi, tôi hiện 65 tuổi, vẫn còn đi làm chút đỉnh, lãnh lươmg được khoảng 1,000 mỗi tháng. Tôi chưa lãnh tiền hưu an sinh xã hội vì chưa cần đến cho nên tôi để đó sau này lãnh nhiều hơn, có đúng không cô? Tôi không có thu nhập nào khác, ngoài tiền lương ít ỏi trên. Vậy khi tôi khai thuế tôi có hưởng được tiền trợ cấp thuế không?
ĐÁP: Thưa ông, tiền trợ cấp thuế gọi là chương trình Earned Income Tax Credit (EITC) của Sở Thuế liên bang IRS. Chương trình này dành cho những ai tuổi từ 25 đến 64, đi làm có thu nhập thấp, khai độc thân hay vợ chồng, có con nhỏ hoặc không con. Phải khai thuế thì mới lãnh được số tiền trợ cấp thuế này. Rất tiếc là ông hội đủ điều kiện thu nhập thấp nhưng lại không đủ điều kiện tuổi. Tuổi từ 65 trở lên thì không được ông ạ.
Còn việc ông quyết định hoãn lại tiền hưu an sinh xã hội thì tùy vào hoàn cảnh cá nhân. Có những người đang có thu nhập cao thì họ hoãn lại tiền hưu an sinh xã hội vì không muốn phải đóng thuế nhiều, vả lại lãnh càng trễ thì được càng nhiều sau này.
Tuy nhiên có những người lãnh sớm vì họ không biết sống được bao lâu, thôi thì lãnh sớm cho chắc ăn, mặc dù họ không cần đến số tiền này.
Chính phủ Mỹ họ cũng đã tính kỹ rồi, họ tính theo sự lạm phát hằng năm, tiền lãi suất đầu tư v.v. Cuối cùng thì tuổi 80 là cái mức “huề”. Có nghĩa là người 65 tuổi bắt đầu lãnh hưu an sinh xã hội thì lãnh ít, và người 72 tuổi mới bắt đầu thì lãnh nhiều, đến năm 80 tuổi số tiền của 2 người này có giá trị ngang nhau.
Đó là giả sử 2 người này sống đến 80 tuổi, thì coi như huề. Nếu sống trên 80 tuổi thì sẽ lời to, vì chính phủ phải tiếp tục trả tiền cho mình đến khi nào mình mất. Nhưng nếu chẳng may mất trước 80 tuổi, thì chính phủ sẽ lời vì họ giữ hết tiền của mình. Và không ai biết trước được rằng mình sẽ ra đi ngày nào.
NĐT
