Ngày Cựu Chiến Binh Veterans Day 11 tháng 11. Xin hãy dành chút thời gian tưởng niệm những chiến sĩ năm xưa đã chiến đấu và hy sinh trên khắp các chiến trường, trong đó có chiến trường Việt Nam và Afghanistan.

Mùa này, tuyết đã bắt đầu rơi tại nhiều nơi ở Bắc Âu. Và tuyết cũng đã phủ trắng những cánh đồng ở Flanders, nước Bỉ. Cho dù là thế, nhưng rồi tuyết sẽ tan, và mùa Xuân trở lại. Chẳng bao lâu nữa, hoa poppies đỏ và vàng rực sẽ nở rộ trên những rẻo cỏ ven đường của vùng Dallas này. Cũng như vào những ngày đầu Xuân của năm 1915 trên những cánh đồng Flanders:

Trên những cánh đồng của xứ Flanders. hoa poppies nở

dập dờn. giữa những mộ bia. từng hàng từng hàng

đánh dấu nơi chúng tôi yên nghỉ. và trên bầu trời kia

những con sơn ca vẫn dũng cảm cất tiếng hót, và bay qua

tiếng hót chìm trong tiếng thét gầm của tiếng chiến trận dưới kia

Như vậy đó, những bông hoa poppies nở trên cánh đồng Bắc Âu và trong bài thơ In Flanders Fields của Trung Tá Y Sĩ John McCrae. Ðể rồi từ đó hoa poppies trở thành biểu tượng của lòng tưởng nhớ những chiến sĩ đã hy sinh trong các cuộc chiến tranh trên mọi miền của quả địa cầu.

Trong ý nghĩa đó, nước Mỹ kỷ niệm ngày Veterans Day, đúng vào hôm 11 tháng 11. Vào ngày này có những nghi lễ đặc biệt diễn ra tại nghĩa trang Arlington National Cemetery ở Virginia, với hai phút im lặng tưởng niệm rồi đặt vòng hoa trên mồ các tử sĩ của Thế Chiến I, Thế Chiến II và Chiến Tranh Triều Tiên. Mặt khác, trong một buổi lễ ở Washington DC, cũng sẽ có vòng hoa tưởng niệm những chiến sĩ đã hy sinh trong Chiến Tranh Việt Nam.

Cánh đồng hoa poppies – nguồn brainerddispatch.com

Như thế đó, như ta đã biết, Ngày Cựu Chiến Binh có xuất xứ từ Ngày Ðình Chiến 11 tháng 11 năm 1918. Ngày ấy, tiếng súng ngừng im trên các chiến trường Châu Âu và lớp lớp những người lính hân hoan trở về đoàn tụ với gia đình. Nâng chén uống mừng ta sống sót / Giữa chừng bất giác lệ tuôn rơi… (thơ Tô Thùy Yên) Vâng, quả thật trong nỗi vui mừng được sống sót trở về còn có những giọt lệ xót thương cho những đồng đội đã ngã xuống. Một trong những người đã chết trên trận địa nước Pháp là Trung Tá Quân Y John McCrae tác giả bài thơ In Flanders Fields trích dẫn trên. Hoặc như người ông của Dough McKay ở Massachusetts đã chết trong những tháng cuối cùng của Thế Chiến I ở nước Pháp. Theo lời Dough, trong những thư từ người ông để lại có bài thơ In Flanders Fields đầy xúc cảm viết về những bông hoa poppies màu đỏ nở rộ một cách bất ngờ trên những cánh đồng ở trận địa Flanders của nước Bỉ. Những bông hoa poppies màu đỏ ấy như một điềm báo tốt lành, rằng chiến tranh rồi sẽ đi qua, bão tố chết chóc rồi sẽ đi qua, để cho hy vọng nở hoa trên mặt đất của con người. Tất nhiên, bài thơ về hoa poppies của Trung Tá John McCrae và bài thơ tìm thấy trong những lá thư người ông của Dough McKay để lại là một. Nhưng không hiểu người ông của Dough có phải là Trung Tá McCrae không, vì cả hai đều được ghi nhận là đã hy sinh ở chiến trường nước Pháp trong Thế Chiến I.

Xem thêm:   Hành trình của bé Amal qua các đường biên giới

Ngày Veterans Day lại trở về. Ðó cũng là ngày Remembrance Day của Gia Nã Ðại và Ngày Armistice Day của Châu Âu. Trên hành tinh của con người, nhiều cuộc chiến tranh đã đi qua – Thế Chiến I rồi Thế Chiến II rồi Chiến Tranh Triều Tiên và Chiến Tranh Việt Nam. Và rồi…

Những cuộc chiến tranh dần dịu lửa

Người về nghe câu chuyện dòng sông

Reo vui ấm nước bên đồng cỏ

Uống chén trà thơm. thức đợi trăng

(thơ NXT)

Nhiều cuộc chiến tranh đã đi qua nhưng những cuộc chiến tranh khác lại bùng ra – như trước đây ở Afghanistan và ở Iraq. Như vậy có nghĩa là lớp lớp chiến sĩ, như sóng trường giang, kế tiếp nhau – hết lớp này đến lớp khác – lao vào chiến trận và dũng cảm hy sinh để cho cuộc sống nói chung được an lành và những giá trị của con người được bảo đảm. Cho nên, cần khẳng định một điều: con người có thể lãng quên nhiều thứ, nhưng không bao giờ được quên xương máu và những hy sinh của các chiến sĩ đã cống hiến cho tổ quốc của mình và nhân loại. Với những người Việt ly hương ở đây, ngày Veterans Day cũng là ngày của chúng ta, những người đã sống trong chiến tranh, đi qua chiến tranh và giờ đây đang nhớ lại những anh em bạn bè đã thất lạc nhau, trên trần gian và dưới lòng đất. Chúng ta sẽ không bao giờ quên. Ðồng thời chúng ta cũng rất tự hào rằng đã có mặt, đã chiến đấu trong cuộc chiến tranh vừa qua trên đất nước mình, cũng như giờ đây con em chúng ta đang chiến đấu trong quân đội Hoa Kỳ ở khắp các chiến trường. Chính vì vậy, ngày Veterans Day là ngày của niềm hãnh diện, biết ơn và lòng tưởng nhớ…

Xem thêm:   Tạ ơn mùa Thu

Sau chiến tranh. những người lính trở về. Chúng ta nhớ lại khung cảnh của cuốn phim La Dernière Fois Que J’ai Vu Paris có Van Johnson và Elizabeth Taylor đóng vai chính. Ðó là sau Thế Chiến 2, trên quảng trường của Paris. Dân chúng nô nức kéo nhau ra đường đón những người lính từ các mặt trận trở về. Nụ cười và lệ mừng vui đổ ra trong ngày ấy. Và người ta hôn nhau, bất kể quen lạ. Chính trong khung cảnh đó, một cuộc tình nở ra, giữa một cựu chiến binh Mỹ (nguyên là nhà văn) và người thiếu nữ Paris kiều diễm. Nhưng rồi, như mọi chuyện tốt đẹp giữa đời, kết cục của nó là đổ vỡ. Người thiếu nữ chết và nhà văn cựu chiến binh về Mỹ, để rồi nhiều năm sau trở lại, đứng trên cầu nhớ về Paris ngày giải phóng và cô gái mình đã yêu thời trẻ.

Vâng, sau chiến tranh. những người lính trở về. Có khi còn chiến tranh nhưng người lính cũng trở về, vì thương tích hoặc hết hạn kỳ phục vụ. Như người lính tên Mike trong cuốn phim The Deer Hunter (Kẻ Săn Hươu). Mike trở về nhưng không ai nhận ra anh. Hay nói đúng hơn, anh trở về như một kẻ xa lạ. Cái giấc mơ Mỹ ngày nào không thuộc về anh nữa, anh không còn đất đứng trong cái thực tại ấy nữa. Rốt cuộc, anh trở lại “chiến trường xưa” để tìm các bạn của mình, và gặp lại họ ở… cõi âm.

Xem thêm:   Chuyện ‘Bông Hồng Vàng’

Sau chiến tranh, những người lính trở về. Những người lính của chúng ta, thương thay, như người lính Liên Ðoàn 81 Biệt Cách Dù, chia tay nhau dưới cơn mưa rừng cao su An Lộc, để rồi trở về “gặm một khối căm hờn” trong căn nhà đèn không thắp sáng. Hay những người lính của Sư Ðoàn 18 Bộ Binh chiến đấu ở giờ thứ 25, và rồi rã ngũ trở về, một thời gian ngắn sau bị dồn vào trại Cải Tạo. Hay như người lính của Lâm Chương. Sau chiến tranh, đi tù cải tạo về, anh lên rừng trồng bắp trồng lúa, sống cùng vượn khỉ. (Lên Rừng Thăm Bạn) Hoặc giả như Võ Hoàng, bạn thân của Tưởng Năng Tiến, đã từ Mỹ trở về, lao vào một cuộc chiến mới, thầm lặng và cô đơn, rồi chết ở rừng núi Thái Lan. Như tôi như anh, bây giờ ở đây, có khi nhìn hoàng hôn rớm máu ở chân trời mà lòng đau quặn thắt.

Ngày Veterans Day xin hãy tưởng nhớ tất cả những chiến sĩ đã hy sinh chiến đấu cho chúng ta ngày hôm nay.

TN