Trần Dần là nhà thơ lỗi lạc của Miền Bắc. Ông đi trước thời đại của ông, trước rất nhiều tài năng tầm tầm của Miền Bắc. Ngoài ảnh hưởng từ nhà thơ Nga Mayakovsky của trường phái Dada, ông còn nhắc đến các tượng đài thơ tượng trưng Pháp như Baudelaire, đặc biệt là Rimbaud, những tác giả ông đọc từ thuở thiếu thời. Điều này đối lập với lớp đàn anh trong phong trào Thơ Mới như Xuân Diệu, Thế Lữ, vốn chịu ảnh hưởng chủ nghĩa lãng mạn Pháp qua Musset. Với Trần Dần và nhóm bạn Tượng Trưng, những bậc tiền bối ấy quá nặng tình, dễ sa vào u sầu, ông muốn khơi mở một làn sóng thi ca mới mẻ, táo bạo hơn. Sau đây, mời các bạn đọc và cùng chia sẻ cảm xúc trong thơ Trần Dần. SAO KHUÊ
những ngày ấy
bao nhiêu thương xót
(trích từ :Nhất định thắng, bài thơ “leo thang” dài gần 300 câu)
Em đi tìm việc
Mỗi ngày đi lại cúi đầu về
– Anh ạ,
họ vẫn bảo chờ…
Tôi không gặng hỏi, nói gì ư?
Trời mưa, trời mưa
Ba tháng rồi
Em đợi
Sống bằng tương lai
Ngày và đêm như lũ trẻ mồ côi
Lũ lượt dắt nhau đi buồn bã…
Em đi
trong mưa
cúi đầu
nghiêng vai
Người con gái mới mười chín tuổi
Em cúi đầu đi, mưa rơi
Những ngày ấy bao nhiêu thương xót
Tôi bước đi
không thấy phố
không thấy nhà
Chỉ thấy mưa sa
trên màu cờ đỏ
Trời mưa to lụt cả căn nhà
Em tất tả che mưa cản gió
Con chó mực nghe mưa là rú
Tiếng nó lâu nay như khàn, em à
Thương nó nhỉ – nó gầy – lông xấu quá
Nó thiếu ăn – Hay là giết đi ư?
Nó đỡ khổ – Cả em đỡ khổ
Những ngày ấy bao nhiêu thương xót
Tôi bước đi
không thấy phố
không thấy nhà
Chỉ thấy mưa sa
trên màu cờ đỏ
cổng tỉnh
KHAI TỪ
Kỷ niệm! Đưa tôi về chốn cũ
Đừng ngại mây che từng cây số buồn rầu
Đừng ngại mở trong lòng từng cây số nhớ thương
Tôi đã sống đã lỡ lầm chẳng nhỏ
Trong đời tôi đã có thơ ngây
Tôi đã có đôi ngày nhỏ dại
Hãy châm man mác các dặng đèn
từ ký ức vùi sâu
Đây có phải bụi Cửa Trường
Một cuống nhau chôn trạnh lòng phố mẹ …
Đây có phải đường Hàng Song xanh lấm tấm sao chiều
Một chút sương lên… lên vừa đủ lạnh
Thôi thế là đành : tôi chẳng có ai yêu
16 tuổi !!!
Đây là đêm
Ngoài cổng đề lao tim … sao mọc hững hờ …
Đây là ngày
Thời gian lặp đi lặp lại những chiều vàng vọt như nhau
Tôi nổi máu điên
Tôi chồm về ngã Bẩy
Tôi đứng lầm lầm như một cái chòi đêm
Tôi cắn chết nhiều ngày mưa
Tôi đứng xù xụ bến tàu bùn
Thì hãy lấy mùi soa đêm chùi đôi mắt khổ
Hơn là mỏi răng nhai ràu rạu vỉa hè.
Khổ to rồi! Không có công ăn việc làm trên trái đất
Tôi nhảy chồm mỗi lúc gió lên
Mau mau ! Lấy tình yêu xích tên rồ kia lại
Kẻo nó nhẩy từ gác mười tầng
Vồ một phố đèn lên
Dĩ vãng ! ối ôi ! Sống !
Cái nghề này ai ai cũng thạo
Chỉ mỗi mình tôi không thạo mà thôi !
Tôi đã bơ vơ
Bơ vơ phải đâu là tội nhỏ
Ai ?
Ai kẻ vá may khi đứt chỉ đường tà ?
Những ngày trở trời – ai cháo lão cho tôi ?
Thế là xách va li tim đi thui thủi địa cầu
Các bạn ạ !
Tôi đã không thể thoát bơ vơ nếu không
nhờ các bạn…
Nếu không Thi-mệnh bọc đùm…
Ôi ! phố mẹ ! Để tôi về phố mẹ
Tôi về tảo mộ xó quê tôi…
Tôi tảo mộ từ một dứt ruột đã qua
Từ một dại khờ chưa hết dại…
Phải !
Tôi kiểm thảo bản thân cùng một thời đại buồn rầu
Đêm xuống ướt mui rồi
Sông khuya tì tũm vỗ
Đi thôi ! kỷ niệm !
Có lẽ xa kia là phố tôi sinh
Có sương sớm đọng trên đèn muộn
Từ và thơ ơi !
Dạ khúc khởi đầu
…
bài thơ Việt Bắc
CHƯƠNG X
Hãy đi đi!
Dù đi buồn đứt ruột
Con tim
dù
hoen ố
nhớ thương!
Đi!
Dù biết
khổ đau còn là luật
của trái đất này
khi
nó chuyển mình đi!
Hãy thù ghét
mọi ao tù
nơi thân ta rữa mục,
mọi thói quen
nếp nghĩ – mù lòa!
Hãy sống như
những con tàu
phải lòng
muôn hải lý,
mỗi ngày
bỏ
sau lưng
nghìn hải – cảng – mưa – buồn!
