Tupelo

Tupelo, Mississippi, là một địa danh ít người Việt nào nghĩ đến khi đi du lịch, vì nó không nằm trên những trục lộ chính bắc ngang các thành phố đông người Việt cư ngụ. Nhưng nếu có dịp đi ngang Tupelo, một trong những địa điểm đáng viếng thăm là căn nhà nơi Elvis Presley sinh ra và lớn lên.

Một bức bích hoạ trong khu lưu niệm Elvis Presley tại Tupelo. (IANBUI/TRẺ)

Nếu bạn đi từ Atlanta sang Memphis, qua thành phố Burmingham, Alabama, trên xa lộ I-22, bạn sẽ gặp Tupelo ngay sau khi vào biên giới Mississippi – tiểu bang mệnh danh “Birthplace of Americ’s Music” — “Sinh quán của Nền Âm Nhạc Mỹ”. Thoạt nghe có vẻ hơi “nổ”, nhưng một khi bạn đến và được cho xem danh sách các nhạc sĩ xuất thân từ đây, có lẽ bạn sẽ rất bất ngờ. Dĩ nhiên trong số đó thì Elvis là số một, nên ngay khi bước vào Visitor Center là bạn sẽ thấy mấy tấm cạc-tông hình Elvis to bằng người thật đứng chờ. Ngoài ra còn có ca sĩ country Tammy Winette, cũng to không kém.

Cụ bà 94 tuổi lộ du ngang Mississippi. (IANBUI/TRẺ)

Nếu bạn thích nhạc Blues, chắc chắn bạn từng nghe tên nhạc sĩ lừng danh B.B. King. Ông sinh ra tại làng Itta Bena, năm 1925. Một tên tuổi lớn khác trong dòng nhạc Blues cũng xuất thân từ Mississsippi là Robert Johnson, còn được gọi là cha đẻ của dòng nhạc Mississippi Delta Blues, với những bản blues bất hủ như Sweet Home Chicago, Crossroads, đã được vô số nhạc sĩ chơi lại — kể cả Eric Clapton, Todd Rundgren…

Bảng giới thiệu một số nhạc sĩ lớn đến từ Mississippi. (IANBUI/TRẺ)

Nhưng tất nhiên khi đến Tupelo thì dân mê nhạc nào cũng phải ghé thăm ngôi nhà nơi Elvis sinh ra và lớn lên. Ta có thể gọi nơi đây là cái nôi của nhạc rock’n’roll, tuy Elvis không hẳn là người chế ra loại nhạc đó. Bài này không thể đi sâu vào nguồn gốc của rock’n’roll vốn đến từ các nhạc sĩ da Đen, nhưng nếu không nhờ có Elvis thì chắc chắn nó đã không biến thành một hiện tượng âm nhạc có ảnh hưởng toàn cầu, dẫn đến những ban nhạc như Beatles, Cream v.v.

Khu phố nơi Elvis sinh ra và lớn lên. (IANBUI/TRẺ)

Nơi Elvis sinh ra và lớn lên là khu nhà nghèo của Tupelo, ngày xưa còn được gọi mỉa mai là “the wrong side of the track”, tức phía “bên kia đường xe lửa” nơi có nhiều người da Đen và người Mỹ trắng nghèo sống lẫn lộn. Bố của Elvis là người xây căn nhà này. Ngày nay khu vực này đã được “trắng hoá” và mảnh đất xung quanh đã được xây lại thành một vườn lưu niệm với bảo tàng viện và nhiều thứ khác liên quan đến “The King”.

Nhà của Elvis ngày nay. (IANBUI/TRẺ)

Nếu có thì giờ, bạn nên bỏ ra chừng một tiếng đồng hồ để tìm hiểu về thân thế và sự nghiệp của Elvis – The King of Rock’n’Roll. Chắc chắn bạn sẽ học hỏi được lắm điều thú vị. Chẳng hạn như những cái nút cài lên áo in các khẩu hiệu chống Elvis như “I Hate Elvis”, “Elvis Is a Jerk”… Nên nhớ vào thập niên 1950, nước Mỹ vẫn còn chế độ phân cách màu da – segregation, nên người Mỹ trắng, nhất là tại các bang miền Nam, rất không ưa những âm thanh mới lạ mang sắc thái Blues của người da Đen mà Elvis mang đến.

Một trong vô số số hiện vật được trưng bày. (IANBUI/TRẺ)

Thập niên 1950 còn là thời điểm chuyển mình của nước Mỹ sau Đệ Nhị Thế Chiến. Chính nhờ chiến tranh mà thanh thiếu niên Âu Châu mới được nghe đến nhạc Mỹ qua các đài phát thanh của quân đội Mỹ. Từ đó họ mới biết đến nhạc Blues cũng như Elvis. Thế hệ của John Lennon, Mick Jagger chính là những người đã lấy cảm hứng từ dòng nhạc ấy và biến nó thành Blues Rock, được thanh thiếu niên Mỹ trắng hưởng ứng tột độ. Nhạc rock mà ta biết đến ngày nay thật ra đến từ Mississippi, bay sang Liverpool, London v.v. rồi mới quay về lại nước Mỹ để được chấp nhận.

Rạp hát bên trong bảo tàng viện. (IANBUI/TRẺ)

Người Việt có lẽ ai cũng từng nghe qua ít nhất vài ba bản nhạc của Elvis. Ngay cả những người trẻ tuổi cũng phải biết Elvis là ai (nếu không thì coi như… chưa biết nhạc rock là gì). Trong chuyến lộ du từ Tây sang Đông này, bản thân người viết cũng rất mừng là cuối cùng mình cũng được ghé chân đến nơi đây, được bước trên miếng đất ngày xưa cậu bé Elvis từng nô đùa, hát hò với đám bạn da màu để từ đó anh hoá thân thành “Vua của Rock’n’Roll”.