Lịch sử có những lúc chuyển mình lên cơn dữ bất thường và người thi sĩ như cái cây đứng bên đường oằn mình gánh chịu. Budapest. Thiên An Môn. Nghệ Tĩnh. Yên Bái. Sài Gòn. Bình Thuận… Người nghệ sĩ lên tiếng. Thanh Tâm Tuyền nhỏ lệ cho Budapest qua đôi mắt người tình. Shitao run rẩy dưới cái bóng của Tháng Sáu Thiên An Môn xót xa cho đống thư không tới tay những người đã chết. Nguyễn Thị Hậu, Châu Liêm cũng khóc cho những người dân vô tội dưới bạo lực hung tàn trên đường phố. SAO KHUÊ
CHÂU LIÊM
Hư ngôn
làm sao bưng được bát cơm ăn
làm sao yên giấc
chiều nay
đọc câu thơ mà lòng thấy nghẹn
cành hoa lys đã úa tàn
trên bức tranh tĩnh vật
không còn nghe tiếng kèn trumpet
thổi từ giấc mơ xưa
tháng sáu về
tai bỗng đầy
những tiếng dội từ xa
từ gạch đá thiên an môn
budapest
từ mọi nẻo đường quê hương tôi
xác bướm khô. con dế mèn đã chết
tôi khóc
bằng những chiếc mắt lá
trên cây
tháng sáu
từ đây không còn tiếng nói người
tháng sáu ơi
KHOA HỮU
Cái chết của một tượng đá
Si Dieu existe, que souhaiteriez vous
qu’il vous dise après votre mort.
Tạc mãi đau thương người thành đá
ngồi canh đồng đội đã bao năm
cây súng gác ngang đời không ngủ
chiếc ba lô vai nặng vết hằn.
Người ngồi đó, mở trang bi sử
chiến bào như thấm máu chưa khô
ta ngồi đó xanh hàng bia mộ
áo nhung rêu cũng bạc dấu thù.
Ta muốn hỏi người từ đâu đến
bèo mây hạnh ngộ, có nhớ ta
ta về từ những vùng, khu chiến
bọc kinh hoàng xương mất, để da.
Ta muốn hỏi người, câu sinh tử
mắt trẻ thơ, môi cánh hoa đào
trán cô phụ băng lời tình sử
tóc mẹ già phủ mặt chiêm bao.
Cái chết – những con thiên nga trắng
ngàn năm tuyệt tích trời đông phương
anh hùng mạt lộ, chiến trường tận
đâu trái tim của một gã cuồng?
Đêm thập tự hàng hàng, vấn tội
đồi bạch dương chụm những đầu ma
oán sâu sương khói cao mù núi
sát thời gian, người, đá hay ta.
Mười năm, lại mười năm sống sót
chuyện dữ tan tành, đồng đội đâu
đất nghĩa trang nhớ hoang dại mọc
quê nhà đây, cỏ mới, ngang đầu.
Saigon 1990.
THANH TÂM TUYỀN
Hãy cho anh khóc bằng mắt em
Hãy cho anh khóc bằng mắt em
Những cuộc tình duyên Budapest
Anh một trái tim em một trái tim
Chúng kéo đầy đường chiến xa đại bác
Hãy cho anh giận bằng ngực em
Như chúng bắn lửa thép vào
Môi son họng súng
Mỗi ngã tư mặt anh là hàng rào
Hãy cho anh la bằng cổ em
Trời mai bay rực rỡ
Chúng nó say giết người như gạch ngói
Như lòng chúng ta thèm khát tương lai
Hãy cho anh run bằng má em
Khi chúng đóng mọi đường biên giới
Lùa những ngón tay vào nhau
Thân thể anh chờ đợi
Hãy cho anh ngủ bằng trán em
Đau dấu đạn
Đêm không bao giờ không bao giờ đêm
Chúng tấn công hoài những buổi sáng
Hãy cho anh chết bằng da em
Trong dây xích chiến xa tội nghiệp
Anh sẽ sống bằng hơi thở em
Hỡi những người kế tiếp
Hãy cho anh khóc bằng mắt em
Những cuộc tình duyên Budapest
12-56
SHITAO
Tháng sáu
Cả đời tôi
sẽ không bao giơ vượt qua được. cái bóng của tháng sáu
tháng sáu. ôi tháng sáu. khi trái tim tôi ngừng đập
khi thơ tôi tắt thở
khi người yêu tôi
chết trong vũng máu của cơn mơ
tháng sáu. mặt trời thiêu đốt. mở toang làn da tôi
phô bày sự thật của vết thương tôi
tháng sáu. con cá bơi ra khỏi mặt biển màu đỏ. của máu
trôi về phía giấc đông miên
tháng sáu, mặt đất này cũng trôi dạt, và những dòng sông lặng tiếng
giờ đây. hàng ngàn. hàng ngàn lá thư xếp đống
không thể nào chuyển tới tay những người đã chết.
(theo Nguyẽn Mạnh Trinh)
NGUYỄN THỊ HẬU
Có một ngày
Có một ngày
Thành phố của tôi
Hàng rào thép gai kéo ngang đường phố
Trước nhà thờ và bên tượng chúa
Có một ngày
Con đường tôi qua
“Sắc phục” lô nhô đầy góc phố
Trấn áp cả những hàng me
Có một ngày
Quán cà phê tôi ngồi
Xung quanh
Những ánh mắt nghi ngờ
Những bước chân kiểm soát
Chưa thấy tụ tập đám đông
Đã nghe tiếng còi vang lên gay gắt
Những người qua phố hôm nay
Tự hỏi
Ta đang sống ở đâu
Hay là ở “hậu thiên đường”?
SG 17.6.2018
