“Hãy cho tôi một điểm tựa, tôi sẽ nhấc bổng trái đất lên” là câu nói nổi tiếng của Archimedes (287-212 trước Công Nguyên). Ổng là một nhà toán học, nhà vật lý, nhà phát minh huyền thoại người Hy Lạp. Hình của Archimedes được in ở mặt trước của Huy chương Fields, giải thưởng danh giá được coi là “Nobel Toán học (vì giải Nobel không bao gồm lĩnh vực toán học), được Hiệp hội Toán học quốc tế (IMU: International Mathematical Union) trao 4 năm một lần cho những nhà nghiên cứu nổi bật.

Ơ-rê-ca (Eureka, nghĩa tiếng Việt là “tìm ra rồi”) là một giai thoại nổi tiếng về cách ra đời của “lực đẩy Archimedes” và của mục.. này.

Kỷ lục về chiếc la bàn cổ nhất được tìm thấy ở Trung Quốc từ thời Tam Quốc (220 – 280), tức là cách đây khoảng 1,700 năm.

Người ta dùng đá nam châm thiên nhiên mài gọt thành hình dáng như một cái muỗng, cái muỗng được đặt trên một tấm đồng mỏng gọi là tấm cực đồ hoặc thái cực đồ. Tấm đồng được phân chia theo các cung quẻ, 4 phương 8 hướng. Các nhà giả kim người Trung Quốc đã nhận ra rằng đá nam châm có đặc tính định hướng khi thả tự do, họ hoàn toàn không hiểu vì sao chiếc la bàn chỉ hướng về phía Nam. Bởi vậy la bàn được gọi là “kim chỉ Nam”. Hướng Nam xưa vốn được coi là hướng của quân vương.

Xem thêm:   Vẻ đẹp trăm năm

Đến thời nhà Đường thì La bàn đã khá hoàn chỉnh và đến khoảng thời nhà Tống, nhà Nguyên thì được truyền bá sang Châu Âu qua các cuộc chinh phạt. Nhờ có La bàn, người Châu Âu mới thực hiện được những phát kiến địa lý mới như chuyến hải hành của Cristoforo Colombo tìm ra Châu Mỹ.

Nhưng một bí ẩn còn chưa được giải thích, những công trình kim tự tháp của Ai Cập, Hy Lạp, Inca, Maya, Zoque ở Trung Mỹ … được xác định phương hướng chính xác để xây dựng. Các cấu trúc công năng của tháp cũng thể hiện khả năng, công dụng xác định được phương hướng, xác định được sao Cực Bắc, các hướng chính Bắc, chính Nam, chính Đông, chính Tây với độ sai biệt không nhiều hơn độ sai biệt lý tưởng cho phép tính của ngành xây dựng thời hiện đại. Vậy thì nền văn minh hơn 5,000 năm này họ xác định hướng bằng gì? Vì không có la bàn (hoặc một cái gì đó tương tự như vậy) để xác định phương hướng các vì sao trên bầu trời với một kiến thức thiên văn vượt trội thì không thể thực hiện được.