Vùng đất Bắc Mỹ ban đầu do ông Columbus khám phá ra, kể từ đó về sau người Châu Âu lần lượt kéo nhau đến đây để khai thác, lập nghiệp, định cư… Những thành phố và thị trấn dần dần mọc lên, dĩ nhiên là kiến trúc, nghệ thuật đều đậm nét Châu Âu. Hai phố cổ Yaletown và Gastown ở Vancouver cũng không là ngoại lệ.
Một con phố ở Yaletown
Yaletown được hình thành từ 1889, khi mà xây dựng và phát triển hệ thống đường sắt Thái Bình Dương (CPR), sau đó khu phố này được đặt theo tên của một thương nhân, đó chính là ông James Murray Yale. Ông là người có công lớn trong việc hình thành và phát triển thành phố. Yaletown phát triển mạnh trong thời kỳ thịnh vượng của ngành đường sắt, thời kỳ khai thác gỗ. Yaletown là trung tâm khu công nghiệp nặng, kho bãi, nhà ga xe lửa. Sau hội chợ thế giới 1986 mới chuyển đổi thành khu dân cư. Ngày nay Yale vẫn còn nguyên những tòa nhà to lớn bằng gạch và đá hộc granite. Yaletown từng bị bán cho tỷ phú Hồng Kông Li Ka Shing. Yaletown cũng bị sự đe dọa phá hủy bởi sự phát triển kinh tế đòi hỏi phải xây dựng xa lộ, văn phòng, cao ốc… Rất may nó được bảo vệ, mọi sự xây dựng đều xem xét nghiêm ngặt.
Bộ mặt phố cổ Gastown
Ngày nay Yaletown nằm mơ màng trong nắng sớm, yên ả thanh bình từ hoàng hôn đến bình minh. Yaletown rất đẹp, đầy những di tích trên đường phố, nhất là những con đường Hamilton, Mainland, Pacific Boulevard… Những tòa nhà hai thế kỷ qua mà gạch vẫn đỏ au, đá granite vẫn hiện rõ vân đá. Những nhà kho, nhà ga xe lửa… Ngày nay đã chuyển đổi mục đích sử dụng nhưng kiến trúc vẫn giữ nguyên nét xưa. Yaletown còn trưng bày bàn xoay đầu máy xe lửa ở round house, đầu máy xe lửa chở khách có từ 1887 ở Vancouver
Tòa nhà cổ bên bến tàu
Gastown lấy tên của ông “Gassy” Jack Deighton… một thủy thủ người YorkShire đến đây vào năm 1867 để lập nghiệp, mở quán bar, tiệm rượu đầu tiên ở đây. Ông Jack có thói quen nói dai, nói dài, nói lòng thòng nên mọi người đặt cho ông ấy nick name là “Gassing”, cũng vì từ đó mà khu phố cổ này mang tên Gastown. mang tên…. Ban đầu Gastown là khu phố đầu tiên ở Vancouver, là trung tâm của Vancouver chứ không phải khu trung tâm Vancouver ngày nay. Gastown phát triển mạnh trong thời kỳ khai thác gỗ và công nghiệp đường sắt tới hồi thịnh vượng, là trung tâm thương mại ở vùng vịnh Burrard. Năm 1960 có nguy cơ bị phá bỏ, rất may đã được nhiều người yêu văn hóa và lịch sử đã đấu tranh quyết liệt để giữ gìn nó. Ông Henk.F. Vanderhorst, một người định cư gốc Hòa Lan đã mở triển lãm nghệ thuật Exposition Gallery tại con đường Water Street, việc này kéo theo nhiều doanh nghiệp trẻ phát triển theo. Ông Henk F Vanderhorst đứng ra vận động giữ gìn Gastown. Tiếng nói và việc làm của ông đã gây được tiếng vang lớn, nhiều người trong mọi giới và chính quyền ủng hộ, nhờ thế những kế hoạch phá bỏ phố cũ bị hủy bỏ và Gastown được tuyên bố là một di tích lịch sử, được bảo vệ là một di sản. Ông đã được thành phố tri ân và trao tặng chìa khóa công dân danh dự của Gastown.
Phố cổ dành cho khách bộ hành
Gastown còn có một địa điểm rất nổi tiếng, tất cả du khách đến đây đều ghé thăm. Đồng hồ chạy bằng hơi nước – Steam Powered Clock. Đây không phải là di tích cũ vì nó mới được thiết lập từ 1977. Đồng hồ chạy được nhờ tận dụng hơi nước từ hệ thống sưởi ấm bằng hơi nước của thành phố. Quả là một công hai việc. Chiếc đồng hồ rất đẹp, tọa lạc ngay tại ngã tư đường Cambie và Water street. Con đường Water Street có thể nói là trục chính của Gastown, những tòa nhà xưa, những tiệm buôn, những nhà hàng, quán nước, quán bar… đều tập trung ở đây. Cả quãng đường dài cấm xe chỉ để cho khách bộ hành. Con đường rất đẹp, khu phố rất quyến rũ, du khách dập dìu, nam thanh nữ tú, ông già bà cả… đều tha hồ ngắm cảnh, mua quà lưu niệm, chụp hình, quay phim… đăng mạng xã hội. Cứ mỗi 10 phút thì đồng hồ hơi nước lại trổi một hồi còi (không phải đổ chuông), có lẽ vì bến tàu ngay sau lưng đấy! Trên đỉnh đồng hồ hơi nước bốc khói suốt ngày đêm. Tuy không phải đồ cổ nhưng với cách thiết kế cổ điển và chạy bằng hơi nước nên nhìn đồng hồ làm cho ta liên tưởng đến những chiếc đồng hồ trong truyện cổ tích Beauty & the Beast những phim hoạt hình của Walt Disney.
Đồng hồ hơi nước nổi tiếng của Gastown
Hai phố cổ Yaletown và Gastown không xa trung tâm của Vancouver là mấy, lái xe chỉ chừng 15 phút. Hai nơi này thu hút một lượng khách du lịch rất lớn, phần nhiều là khách du lịch từ các nước Nam Mỹ. Quả thật hai phố cổ này rất quyến rũ, rất đẹp, rất lãng mạn. Những cặp đang yêu nhau mà đến đây đi dạo thì còn gì bằng. Bản thân tôi cũng thấy mê đắm luôn, đi loanh quanh để nhìn, ngắm… sờ vào những bức tường gạch cổ mà lòng thấy run lên vì những viễn cảnh xa xưa của khu phố hiện ra trong tâm trí.
TLTP
Vancouver, 0724
