Thế giới tuổi thơ & lễ hội trong tranh Mai Thứ

Mai Trung Th, sau này ch ly ngn gn Mai Th cùng vi Lê Ph, Lê Th Lu, Vũ Cao Đàm là nhng ha sĩ Vit Nam sng Pháp sm nht, t thp niên 1930. Ông qua Pháp năm 1937 sau Lê Ph mt năm, lúc by gi đang dy v Huế. Đưc chn đi Paris nhân dp Trin Lãm Quc Tế đ ph biến ngh thut hi ha và Âm nhc C truyn Vit Nam- ông còn là mt nhc sĩ tài ba v các loi đàn c. Và t đó ông luôn ti Pháp cho đến năm t trn 1980.

alt

Mai Trung Thứ – Viễn Đệ – Tôn Thất Đào – Huế 1960 (ảnh tư liệu DC)

Giữa Paris và Mai Thứ lập tức nổ ra “ cú sét đánh’’ mà ba mươi năm sau cú sét vẫn kéo rền. Tha hương mà vẫn trung thành với xứ sở phương Nam xa xôi, Mai Thứ ngay từ buổi đầu, bằng một kỹ thuật rất thông thái về vẽ trên lụa và bột màu (gouache) không ngừng cống hiến cho những người yêu nghệ thuật ở phương Tây cái nhìn của họa sĩ về một thế giới trong đó cái thực được nạm màu sắc một bức màn huyền bí trầm tư và mềm mại, còn chất thơ thì trang sức cho cái thường ngày bằng màu mộng.

Thật vậy, khác với sắc hoa sặc sỡ trong tranh Lê Phổ, tình mẫu tử trong tranh Lê Thị Lựu, một thoáng thiền đạo trong tranh Vũ Cao Đàm, tranh Mai Thứ cho ta ấn tượng về một lễ hội, làm mới lại những nét cổ truyền, màu sắc đường nét thanh thoát như hư không. Trong vựng tập Pénéla giới thiệu tranh thiếu nữ Mai Thứ sớm nhất ở Paris có đoạn viết thật thú vị:

alt

Family 1944

Quoi de phus léger qu’une plume?

la poussière

de plus léger que la poussière?

le vent

de plus léger que le vent?

la femme

de plus léger que la femme?

rien

(Còn gì nhẹ hơn mảy lông?

hạt bụi

còn gì nhẹ hơn hạt bụi?

con gió

còn gì nhẹ hơn con gió?

đàn bà

còn gì nhẹ hơn đàn bà ?

hư không )

alt

Cơn gió

Tranh lụa Mai Thứ là những nét chắt lọc, qua suy nghiệm để đi đến một sự thanh thoát, vẽ như hư không. Những gam màu lục biếc của ông đầy chất thơ tuyệt diệu. Đặc biệt vẽ về trẻ thơ, năm 1964 ông đã triển lãm tại Galerie du Péristyle phòng tranh mang tên ‘’ Les enfants de Mai Thu “ được rất nhiều người hoan nghênh và ngưỡng mộ . Nhiều nhà xuất bản đã mua bản quyền để in thiệp và tranh in lại. Rất nhiều galerie nổi tiếng ở hữu ngạn và tả ngạn sông Seine bày tranh của ông qua “ ông bầu” mỹ thuật J.F.Apesteguy, một giám đốc về nghệ thuật có tiếng.

Những năm 1940 – 1942 Mai Thứ tự nguyện nhập ngũ trong quân đội Pháp. Trong thời gian sống ở Mâcon trước khi về lại Paris ông đã vẽ trang trí bên trong ngôi giáo đường lớn St-Pierre đã thành niềm hãnh diện cho thành phố này. Nghệ thuật Mai Thứ đã được cả thế giới biết đến và có chỗ đứng cao trong nền hội họa hiện đại Pháp. Với Việt Nam ông là một bậc thầy danh tiếng về tranh lụa cùng với Nguyễn Phan Chánh, Lê Phổ và Lê Văn Đệ, những người bạn học cùng khóa đầu tiên ( 1925- 1930 ) ở trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Đông Dương – Hà Nội [1].

alt

Mẹ con

Ngôn ngữ của ông bắt nguồn từ cội rễ nền văn hóa và truyền thống Á Đông cộng với đường hướng mới của hội họa Tây Phương đã để lại trong thế giới tranh Mai Thứ một nét riêng khó nhầm lẫn. Armand Drouant, một nhà sưu tập tranh nổi tiếng của Pháp, qua kinh nghiệm xem và chọn mua tranh, theo ông có rất nhiều điểm cần thiết cho một bức tranh, nhưng ông chú ý nhất đến hai yếu tố: sự rung cảm và sự tinh tế của nét vẽ. Tôi thấy được cả hai yếu tố ấy trong tranh Mai Thứ. Tranh ông ngày nay hiếm và rất đắt giá ở các nơi bán đấu giá tranh nổi tiếng như Christie và Sotheby thường tổ chức ở New York và Hong Kong.

alt

Chị em

Nhân ngày Tết, xem lại thế giới trẻ thơ trong tranh Mai Thứ là một niềm vui, một hạnh phúc. Ở đó ta thấy tình mẹ mặc áo mới cho con, cùng đưa con đi chùa. Những nén hương và những quả phẩm. Cả những trò chơi của trẻ em cũng được ông bố cục lên tranh theo một không gian dẹt thật mới, thật thanh thoát. Tấm thiệp Cung Chúc Tân Xuân với tranh Mẹ dạy thêu thùa của ông do UNICEF in để bán giúp cho Hội Những Trẻ Em Trên Thế Giới, ông tặng khi từ Paris ghé về thăm trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Huế năm 1960 tôi còn giữ cho đến nay. Tôi còn nhớ mãi bóng dáng một người thô, chắc, với cặp kính gọng nhựa đen to, mặc chiếc áo gilet màu xám đậm đứng chụp ảnh chung cùng thầy Tôn Thất Đào và nhà doanh nhân Viễn Đệ trước bức bình phong biệt thự Viễn Đệ sát cạnh trường Mỹ Thuật Huế bên bờ sông Bến Ngự. mới đó mà đã hơn nửa thế kỷ …

alt

admiring a painting1940

alt

Mẹ con

alt

Học bài

alt

The Offering 1941

alt

Áo mới ngày Tết

alt

Đi lễ chùa

alt

Girl with Flowers 1941

ĐC
Virginia, November 20, 2014


NO COMMENTS

LEAVE A REPLY