Năm gà, xin hãy cất cao tiếng gáy!

    Không tính các quan chức cộng sản (tức những người có chức có quyền) và các doanh nhân XHCN mới giàu (những người mạnh vì gạo, bạo vì tiền), xã hội Việt Nam nói chung vẫn dành một sự vị nể nhất định cho trí thức, xem họ là giới tinh hoa.

    Và tất nhiên, cả phong trào dân chủ cũng vậy. Đa số những người hoạt động dân chủ-nhân quyền ở Việt Nam đều có sự trọng thị đối với nhân sĩ trí thức. Cuộc tuần hành, biểu tình nào có mặt trí thức thì dường như sang trọng, có tính chính danh hẳn lên, và nhất định là hình ảnh của trí thức đó sẽ được đăng tải, chia sẻ rộn ràng trên mạng xã hội. Cuộc phỏng vấn nào của truyền thông quốc doanh với trí thức cũng được chú ý ít nhiều; lời nào của họ mang tính phản biện mạnh mẽ một chút (mà vẫn được báo chí duyệt đăng) đều sẽ được chia sẻ, trích dẫn nhiều nơi trên facebook.

    Thái độ vị nể trí thức đó là một điều tốt. Một xã hội trọng thị trí thức cũng là xã hội tốt, vì nó cho thấy người ta tôn trọng tri thức cũng như ngưỡng mộ những người đã đầu tư cuộc đời vào việc theo đuổi và phát triển tri thức.

    Tuy nhiên, có một sự thật không phải ai cũng thấy, đó là: Trong xã hội hiện đại, “biển học vô bờ”, tri thức đã mở rộng và chuyên biệt hóa thành vô số ngành chuyên sâu, mà trong đó, hoạt động chính trị cũng là một lĩnh vực cực kỳ rộng lớn (bản thân nó cũng chia thành nhiều nhánh nữa). Và một thạc sĩ, tiến sĩ, thậm chí viện sĩ trong một ngành khoa học nào đó, không nhất thiết là người biết đấu tranh chính trị, không nhất thiết là chuyên gia trong hoạt động dân chủ-nhân quyền.

    KHUYÊN VÀ TƯ VẤN

    Đôi khi ta có thể nghe thấy những lời khuyên như thế này từ những người đi trước, trong đó có cả trí thức:

    – “Làm gì thì làm, phải biết lúc tiến lúc lùi. Thời điểm này cộng sản còn mạnh lắm, chưa thể có đối lập, mà nếu có thì cũng không làm gì nổi cộng sản đâu”.

    – “Không ai chống cộng sản giỏi hơn chính người cộng sản. Cứ để nó tự chết, không cần làm gì cả”.

    – “Viết thì gì viết, phải tỉnh, phải khéo, làm sao để “nó” không làm gì được mình mà dân vẫn hiểu được ý mình muốn nói”.

    – “Không phải cứ xuống đường biểu tình là hay đâu. Cực đoan quá, dân người ta sợ, mà cuối cùng cũng có thay đổi được gì đâu. Cần những cách làm khôn khéo hơn”.

    Hãy cứ tin những lời khuyên đó xuất phát hoàn toàn từ thành ý và thiện chí đối với phong trào dân chủ. Nhưng ta cũng nên nhớ thêm rằng một chuyên gia hàng đầu trong một ngành khoa học nào đó không nhất thiết là người biết đấu tranh chính trị.

    Chống độc tài, trong đó có đấu tranh phi bạo lực, thật sự là một lĩnh vực rất mới ở Việt Nam và ít ai có thể nói hay được về nó, cho dù người ấy có là bậc đại trí thức đi chăng nữa.

    “CHỜ KHI CÓ LỢI”

    Ở ta thường có câu: “Cái này đưa ra vào thời điểm này chưa có lợi”. Ví dụ đạo diễn Đặng Nhật Minh khi trình kịch bản phim Mùa Ổi lên Hội đồng duyệt, được trả lời:  “Trong giai đoạn này, dựng phim chưa có lợi”. Về sau ông Minh trả lời phỏng vấn báo An Ninh Thế Giới, có kể: “Tôi chờ hai năm, làm sao biết lúc nào có lợi, tôi sốt ruột quá vì không thể chờ sang năm thứ ba”.

    Đó. Đúng là ai cũng có thể dễ dàng khuyên người khác “chờ thời điểm có lợi” rồi mới làm cái gì đó. Vấn đề là làm sao biết lúc nào có lợi?

    Người viết bài này, với tư cách một nhà báo, có quan điểm sau:

    Trong kinh doanh, thời điểm tốt để khởi nghiệp là khi thị trường đã có nhu cầu mà chưa ai đưa ra được giải pháp, và thành công là khi bạn làm việc gì mà chưa ai làm, chứ không phải là khi mọi người đã làm rồi và bạn “hòa vào dòng chảy”. Cơ hội của bạn chỉ là cơ hội khi chưa ai phát hiện ra nó, còn khi nhiều người đã nhìn thấy nó, thậm chí thực thi nó rồi, thì nó không còn là cơ hội nữa.

    Trong nghề viết cũng vậy. Bạn phải là người viết thay cho mọi người, viết lên điều mà nhiều người muốn nói mà không nói được, chứ không phải ngồi chờ tới lúc ai cũng nói rồi, viết rồi và bạn lên tiếng để “hòa vào dòng chảy”.

    Muốn nắm được cơ hội, bạn phải hiểu thị trường, hay rộng ra là hiểu xã hội. Chẳng hạn, đến thời điểm này, nếu là người viết, chúng ta phải ý thức được rằng cái thời của sự bóng gió đã qua rồi. Độc giả nhìn chung không còn ưa thích, không còn cần đến những truyện ngụ ngôn, những ám chỉ, phiếm chỉ, nói bóng nói gió để trình bày một vấn đề chính trị nào đó nữa.

    Còn người dân Việt Nam nói chung thì cần những giải pháp, được trình bày một cách rõ ràng, thuyết phục và hấp dẫn, chứ không cần những lời ca thán, và đặc biệt chán ghét sự dài dòng, lằng nhằng, bóng gió.

    Trên tất cả, họ cần trí thức lên tiếng, đưa ra giải pháp và cùng họ thực hiện. Tất cả đều phải được nêu lên rõ ràng, thuyết phục, hấp dẫn và tất nhiên, mạnh mẽ. Họ không cần những lời khuyên “phải tỉnh, phải khéo” nữa.

    Nếu cần bóng gió thì xin được viết rằng: Năm nay là năm con gà trống (rooster), nên rất mong giới tinh hoa sẽ hùng dũng ngẩng cao đầu, đập cánh và gáy vang…

    Nguồn Facebook Phạm Đoan Trang

    ------------------------------------------

    Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 3 năm 2017

    (xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

    • Lực sĩ xấu xí (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
    • Duyên thừa (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
    • Ngày số pi (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
    • Lá thư xúc động của cậu bé trộm chuông gió (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
    • Ôi thật bất ngờ (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
    • Hoa Kỳ sẽ luộc Bắc Hàn (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
    • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
    • Người Đức dạy con (Giao Tiếp) - Minh Hải
    • Đọc hồi ký vượt tù vượt biển của nhà văn Huỳnh Công Ánh (Giới Thiệu Sách) - Việt Phương
    • Tháng ba có chút nắng ấm chim bay về nhiều (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
    • Sốt là gì? (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
    • Chuyện chó chưa… (c)hết (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
    • Chuyện một chiếc cầu (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
    • Thơ nguyễn thị hải (Thơ) - Sao Khuê
    • Saloon cao bồi (Tạp Ghi) - Sean Bảo
    • Bánh bột lọc Huế ơi! (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
    • Nợ thuế trên $50,000 Mỹ Kim có thể bị tịch thu passport (Di Trú) - Lê Minh Hải
    • Xem bói-bốc quẻ Sài Gòn xưa (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
    • Tự làm nước xả mềm vải (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
    • Bánh mì Philly cheesesteak (Món Lạ) - Nấm Mèo
    • Nhân ngày hạnh phúc (Tạp Ghi) - Nguyễn Âu Hồng
    •  Hệ thống thắng abs và lợi ích của nó (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
    • Mua chim phóng sanh (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
    • Phòng da chảy xệ khi giảm cân (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
    • Trên bến tàu (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
    • Sao kim (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
    • Lại chuyện người Trung Quốc (Tạp Ghi) - Lê Thu Thùy
    • Athleisure thời trang thể thao (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
    • Moon Flower và chuyến hải hành 2017 (Ký Sự) - Ngọc Linh
    • Thảm trạng di dân (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
    • Em còn đi nữa! (Phóng Sự Việt Nam) - Hỷ Long
    • Xem phim miễn phí trên mạng (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
    • Santorini vầng sáng thiên đường (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
    • Vườn Nhật Bản (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
    • Logan (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
    • Đọc 'y sĩ tiền tuyến' của Trang Châu (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
    • Dị ứng phụ nữ (Truyện Ngắn) - Hoàng Long
    • Những công việc lương trên $100,000 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
    • 5 bí quyết làm bạn tiến bộ ngay lập tức (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
    • Lễ bà mùa sông cạn (Phóng Sự) - Uyển Ca
    • Cá nhà táng! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
    • Lòng người qua một cành hoa (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
    • Bản năng Nhà Văn trong xã hội đồng phục (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
    • Let It Be câu trả lời rồi sẽ đến (Something Anything) - Ian Bùi
    • Tin thể thao (Thể Thao)
    • Trung thành (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
    • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
    • Ngày hội Saint Patrick (Vui Lạ Khắp Nơi)
    • Khu vực sửa chữa đường (An Toàn Giao Thông)
    • Nghỉ chó (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
    Facebook Comments
    SHARE