Năm gà, xin hãy cất cao tiếng gáy!

    Không tính các quan chức cộng sản (tức những người có chức có quyền) và các doanh nhân XHCN mới giàu (những người mạnh vì gạo, bạo vì tiền), xã hội Việt Nam nói chung vẫn dành một sự vị nể nhất định cho trí thức, xem họ là giới tinh hoa.

    Và tất nhiên, cả phong trào dân chủ cũng vậy. Đa số những người hoạt động dân chủ-nhân quyền ở Việt Nam đều có sự trọng thị đối với nhân sĩ trí thức. Cuộc tuần hành, biểu tình nào có mặt trí thức thì dường như sang trọng, có tính chính danh hẳn lên, và nhất định là hình ảnh của trí thức đó sẽ được đăng tải, chia sẻ rộn ràng trên mạng xã hội. Cuộc phỏng vấn nào của truyền thông quốc doanh với trí thức cũng được chú ý ít nhiều; lời nào của họ mang tính phản biện mạnh mẽ một chút (mà vẫn được báo chí duyệt đăng) đều sẽ được chia sẻ, trích dẫn nhiều nơi trên facebook.

    Thái độ vị nể trí thức đó là một điều tốt. Một xã hội trọng thị trí thức cũng là xã hội tốt, vì nó cho thấy người ta tôn trọng tri thức cũng như ngưỡng mộ những người đã đầu tư cuộc đời vào việc theo đuổi và phát triển tri thức.

    Tuy nhiên, có một sự thật không phải ai cũng thấy, đó là: Trong xã hội hiện đại, “biển học vô bờ”, tri thức đã mở rộng và chuyên biệt hóa thành vô số ngành chuyên sâu, mà trong đó, hoạt động chính trị cũng là một lĩnh vực cực kỳ rộng lớn (bản thân nó cũng chia thành nhiều nhánh nữa). Và một thạc sĩ, tiến sĩ, thậm chí viện sĩ trong một ngành khoa học nào đó, không nhất thiết là người biết đấu tranh chính trị, không nhất thiết là chuyên gia trong hoạt động dân chủ-nhân quyền.

    KHUYÊN VÀ TƯ VẤN

    Đôi khi ta có thể nghe thấy những lời khuyên như thế này từ những người đi trước, trong đó có cả trí thức:

    – “Làm gì thì làm, phải biết lúc tiến lúc lùi. Thời điểm này cộng sản còn mạnh lắm, chưa thể có đối lập, mà nếu có thì cũng không làm gì nổi cộng sản đâu”.

    – “Không ai chống cộng sản giỏi hơn chính người cộng sản. Cứ để nó tự chết, không cần làm gì cả”.

    – “Viết thì gì viết, phải tỉnh, phải khéo, làm sao để “nó” không làm gì được mình mà dân vẫn hiểu được ý mình muốn nói”.

    – “Không phải cứ xuống đường biểu tình là hay đâu. Cực đoan quá, dân người ta sợ, mà cuối cùng cũng có thay đổi được gì đâu. Cần những cách làm khôn khéo hơn”.

    Hãy cứ tin những lời khuyên đó xuất phát hoàn toàn từ thành ý và thiện chí đối với phong trào dân chủ. Nhưng ta cũng nên nhớ thêm rằng một chuyên gia hàng đầu trong một ngành khoa học nào đó không nhất thiết là người biết đấu tranh chính trị.

    Chống độc tài, trong đó có đấu tranh phi bạo lực, thật sự là một lĩnh vực rất mới ở Việt Nam và ít ai có thể nói hay được về nó, cho dù người ấy có là bậc đại trí thức đi chăng nữa.

    “CHỜ KHI CÓ LỢI”

    Ở ta thường có câu: “Cái này đưa ra vào thời điểm này chưa có lợi”. Ví dụ đạo diễn Đặng Nhật Minh khi trình kịch bản phim Mùa Ổi lên Hội đồng duyệt, được trả lời:  “Trong giai đoạn này, dựng phim chưa có lợi”. Về sau ông Minh trả lời phỏng vấn báo An Ninh Thế Giới, có kể: “Tôi chờ hai năm, làm sao biết lúc nào có lợi, tôi sốt ruột quá vì không thể chờ sang năm thứ ba”.

    Đó. Đúng là ai cũng có thể dễ dàng khuyên người khác “chờ thời điểm có lợi” rồi mới làm cái gì đó. Vấn đề là làm sao biết lúc nào có lợi?

    Người viết bài này, với tư cách một nhà báo, có quan điểm sau:

    Trong kinh doanh, thời điểm tốt để khởi nghiệp là khi thị trường đã có nhu cầu mà chưa ai đưa ra được giải pháp, và thành công là khi bạn làm việc gì mà chưa ai làm, chứ không phải là khi mọi người đã làm rồi và bạn “hòa vào dòng chảy”. Cơ hội của bạn chỉ là cơ hội khi chưa ai phát hiện ra nó, còn khi nhiều người đã nhìn thấy nó, thậm chí thực thi nó rồi, thì nó không còn là cơ hội nữa.

    Trong nghề viết cũng vậy. Bạn phải là người viết thay cho mọi người, viết lên điều mà nhiều người muốn nói mà không nói được, chứ không phải ngồi chờ tới lúc ai cũng nói rồi, viết rồi và bạn lên tiếng để “hòa vào dòng chảy”.

    Muốn nắm được cơ hội, bạn phải hiểu thị trường, hay rộng ra là hiểu xã hội. Chẳng hạn, đến thời điểm này, nếu là người viết, chúng ta phải ý thức được rằng cái thời của sự bóng gió đã qua rồi. Độc giả nhìn chung không còn ưa thích, không còn cần đến những truyện ngụ ngôn, những ám chỉ, phiếm chỉ, nói bóng nói gió để trình bày một vấn đề chính trị nào đó nữa.

    Còn người dân Việt Nam nói chung thì cần những giải pháp, được trình bày một cách rõ ràng, thuyết phục và hấp dẫn, chứ không cần những lời ca thán, và đặc biệt chán ghét sự dài dòng, lằng nhằng, bóng gió.

    Trên tất cả, họ cần trí thức lên tiếng, đưa ra giải pháp và cùng họ thực hiện. Tất cả đều phải được nêu lên rõ ràng, thuyết phục, hấp dẫn và tất nhiên, mạnh mẽ. Họ không cần những lời khuyên “phải tỉnh, phải khéo” nữa.

    Nếu cần bóng gió thì xin được viết rằng: Năm nay là năm con gà trống (rooster), nên rất mong giới tinh hoa sẽ hùng dũng ngẩng cao đầu, đập cánh và gáy vang…

    Nguồn Facebook Phạm Đoan Trang

    ------------------------------------------

    Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 15 tháng 2 năm 2017

    (xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

    • Lực sĩ tắm hơi (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
    • Chọn vợ hiền (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
    • Pháp quyền trong xã hội dân chủ (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
    • Phóng thích hay thích phóng (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
    • Hoa Kỳ & trục Đông Á (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
    • Văn hóa ứng xử ở Nhật (Giao Tiếp) - Minh Hải
    • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
    • Những mẩu chuyện tình yêu cho mùa Valentine (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
    • Vệ sinh về giấc ngủ (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
    • Chuyện 3 bà (Bên Lề Chính Trường) - Si Nguyên
    • Chuyện mấy cái vỏ chai (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
    • Thơ Võ Quốc Linh (Thơ) - Thận Nhiên
    • Những người rừng huyền thoại (Tùy Bút) - Sean Bảo
    • Cá ngừ kho khóm (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
    • Luật mới năm 2017 và những tội có thể bị trục xuất (Di Trú) - Lê Minh Hải
    • Xi-nê Sài Gòn (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
    • Giữ gìn đá Marble (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
    • Cúc vàng (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
    • Cánh cửa gỗ bị phai màu (Bạn Có Biết) - Xe-Ba-Gác Handyman
    • Khám sức khỏe tổng quát thường niên gồm có những gì ? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
    • Ta đi phó hội (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
    • Làm đẹp da với mật ong (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
    • Valentine (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
    • Về việc “Xin giúp đỡ Phu nhân cố Chuẩn tướng Lê Văn Hưng” (Mục Đặc Biệt) - Trẻ
    • Tuổi 40+ (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
    • Huntsvill "thủ đô" của án tử hình (Phóng Sự) - Ngọc Linh
    • Bốn truyện cực ngắn của Marco Denevi (Truyện Ngắn) - Phan Quỳnh Trâm
    • Nói “I love you” Không dễ! (Góc Hoàng Hoa) - Hoàng Hoa Anh Thư
    • Ung thư thực quản và dạ dày (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
    • Cần biết cho mùa thuế 2017 (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
    • Triển lãm kỹ thuật phim hoạt họa (Phóng Sự) - Andy Nguyen
    • Google Home và Amazon Echo (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
    • Vườn treo (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
    • Moonlight (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
    • GIỚI thiệu TÙY BÚT VÕ PHIẾN: Trưa nào cũng bay (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
    • Năm Dậu, chuyện Gà (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
    • Chiếc ghế (Truyện Ngắn) - Hoshi Shinichi
    • Chó cứu chủ (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
    • Chụp tĩnh vật ở nhà (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
    • Jeju có gì lạ (Phóng Sự) - Linh Uyên
    • Tháng giêng thơm trong tóc (Thơ) - Trần Mộng Tú
    • Háo danh! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
    • Ba o hà tĩnh (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
    • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
    • IQ của một số Tổng Thống Mỹ (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
    • Yêu anh (Thơ) - Thủy Ngọc
    • Tình chàng ý thiếp (Đời Sống) - Ngân Bình
    • Đại nhạc hội “cám ơn anh người thương binh vnch” kỳ xi (Chuyện Đời Thường) - Huy Phuong
    • Con tin (Chuyện Vụ Án )
    • Tin thể thao (Thể Thao)
    • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
    • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
    • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
    • Sàn nhà ba chiều (Vui Lạ Khắp Nơi)
    • Mỗi năm một lần (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
    • Lời thật (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
    Facebook Comments
    SHARE