Võ Phiến, Một Đời Trăn Trở

Võ Phiến, Một Ðời Trăn Trở” là tác phẩm của Nguyễn Hưng Quốc, do Người Việt Books xuất bản, in tại Hoa Kỳ ngày 28 tháng 10 năm 2015. Theo lời nói đầu của tác giả, “Ðây là ấn bản thứ hai của cuốn Võ Phiến, do nhà xuất bản Văn Nghệ phát hành năm 1996. Dù nhan đề thay đổi một chút, nội dung chính của cuốn sách vẫn như cũ.” [Lời Nói Ðầu – Võ Phiến, Một Ðời Trăn Trở.] Ngoài phần lời nói đầu và phụ lục, quyển sách dày 251 trang này được chia thành 07 chương. Mỗi chương có một chủ đề riêng biệt, chẳng hạn như: “Một Phong Cách, Nhà Lý Luận Văn Học, Nhà Phê Bình Văn Học, Nhà Tạp Luận, Nhà Tùy Bút, Người Viết Truyện, Một Niềm Trăn Trở Không Nguôi.”

Nguyễn Hưng Quốc – một tên tuổi quen thuộc trong lãnh vực phê bình văn học ở hải ngoại. Ông nguyên là chủ bút Tạp Chí Việt [1998-2001], và là đồng chủ bút tờ báo mạng Tiền Vệ. Hiện nay ông là chủ nhiệm Ban Việt Học tại Trường Ðại Học Victoria, Úc Ðại Lợi.

Một người có tên tuổi viết về “Võ Phiến, Một Ðời Trăn Trở” đã giúp độc giả cảm nhận: Trong lãnh vực viết văn, nghề nghiệp và hoàn cảnh sống đúng là có phần nào giới hạn ngòi bút của từng văn sĩ. Nhưng nếu xét ở khía cạnh khác, đây cũng là điều hay. Vì mỗi một nhà văn sẽ cho độc giả thấy được từng khía cạnh xã hội, theo góc nhìn của họ, một điều mà người cầm bút khác không thể nhìn thấy được. Thí dụ như nếu không có một Trần Tế Xương hoạn lộ thất chí, độc giả sẽ không thể có cái nhìn trần trụi về hoàn cảnh xã hội thời của ông.

Riêng Võ Phiến hơi khác hơn quan điểm quen thuộc mà độc giả thường thấy. Văn chương chưa bao giờ là nghề nghiệp của ông. Viết về văn học hay sáng tác đối với Võ Phiến chỉ là nghề tay trái, bởi vì từ trước năm 1975 cho đến khi qua đời, Võ Phiến là công chức. Ông viết trong những ngày lễ nghỉ, trong những giờ giải lao khi ngồi làm việc…Tuy không tự nhận là người cầm bút chuyên nghiệp, nhưng với gần 50 tác phẩm để lại trước khi an giấc ngàn thu, có thể nói năng suất và bản lãnh sáng tác của Võ Phiến không thua kém bất cứ nhà văn nhà thơ chuyên nghiệp nào. Và đặc biệt, một đời trăn trở của ông được hình dung qua nhiều khía cạnh khác nhau của cuộc đời.

Không phải là nhà văn nhà thơ chuyên nghiệp, chỉ là một công chức cần mẫn làm việc theo thời gian biểu, làm tròn trách nhiệm được giao phó. Vậy thì Võ Phiến – một đời trăn trở những gì? Tác giả Nguyễn Hưng Quốc viết rằng:

“Dù nhìn người như một thể xác hay như một quan hệ xã hội, ở đâu Võ Phiến cũng chỉ bắt gặp một điều: sự nhỏ nhoi, sự yếu ớt. Thân xác con người, dù cực kỳ quan trọng đối với con người, là một cái gì mong manh và dễ hư hỏng biết chừng nào. Trong tác phẩm của các nhà văn khác, chúng ta có thể bắt gặp những nhân vật bệnh tật, nhưng dường như trong tác phẩm của Võ Phiến, chúng ta mới bắt gặp những nhân vật, thật nhiều nhân vật lo lắng một cách thái quá về sức khỏe, thường xuyên bị ám ảnh về bệnh tật, có thể gọi là những người mắc bệnh-sợ-bệnh. Chỉ một cơn gió, một giọt mưa, một cái nhảy mũi, một đêm thao thức…cũng làm họ cuống cuồng. Họ càng chăm sóc thân thể họ, thân thể họ càng tàn tạ dần. Mỗi một tuổi mới đều mang lại một dấu hiệu tàn tạ mới. Bởi vậy, phần lớn nhân vật của Võ Phiến đều thấp thỏm trước năm tháng, đều bị ám ảnh bởi thời gian. Với Hữu, trong Một Mình, thời gian đồng nghĩa với sự mỏi mòn, suy kiệt của thể xác, đồng nghĩa với sự mất dần khả năng giao cảm…Hơn nữa, thời gian còn đồng nghĩa với cái chết…[Trang 181] “Ðã nhỏ nhoi, đã yếu ớt, con người lại bị bao nhiêu là tác động từ bên ngoài. Có những biến động lớn làm thay đổi hẳn con người. Anh Năm Hà trước kia lành đến thế mà bây giờ…Chị Bốn Chìa Vôi trước kia vô tâm đến thế mà bây giờ…Ngay trong cái xóm gò nghèo nàn trong “Về Một Xóm Quê” cũng có cơ man những chuyện bể dâu…” [Trang 182]

Có lẽ những nhân vật được đặt tên trong mỗi một truyện ngắn, mỗi một bài tùy bút của Võ Phiến, chính là những hình ảnh đầy hỉ-nộ-ố-ái-lạc-dục trong bức tranh đời đa dạng, chính là những con người trôi nổi trên sân khấu đời có nhiều khung cảnh và bố cục phức tạp, nên khiến ông phải trăn trở. Bởi vì cũng chỉ là con người ấy, cũng chỉ diện mạo-tên tuổi- chỗ ở ấy, nhưng lúc thế này khi thế khác, biến hóa dị thường. Sự đa nhân cách của một con người như trầm tích biển ẩn giấu thật sâu trong cái tôi của họ, là điều khiến người công chức Võ Phiến trong lúc cầm bút phải chau mày, phải giật mình khi đối diện với những bất ngờ đầy biến động của kiếp phù hoa nhân sinh.

trantro vophien

HNP – 11:03am Thứ Bảy ngày 28 tháng 11 năm 2015

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 3 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ xấu xí (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Duyên thừa (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Ngày số pi (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lá thư xúc động của cậu bé trộm chuông gió (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Ôi thật bất ngờ (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ sẽ luộc Bắc Hàn (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Người Đức dạy con (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Đọc hồi ký vượt tù vượt biển của nhà văn Huỳnh Công Ánh (Giới Thiệu Sách) - Việt Phương
  • Tháng ba có chút nắng ấm chim bay về nhiều (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Sốt là gì? (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện chó chưa… (c)hết (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Chuyện một chiếc cầu (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ nguyễn thị hải (Thơ) - Sao Khuê
  • Saloon cao bồi (Tạp Ghi) - Sean Bảo
  • Bánh bột lọc Huế ơi! (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Nợ thuế trên $50,000 Mỹ Kim có thể bị tịch thu passport (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xem bói-bốc quẻ Sài Gòn xưa (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Tự làm nước xả mềm vải (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Bánh mì Philly cheesesteak (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Nhân ngày hạnh phúc (Tạp Ghi) - Nguyễn Âu Hồng
  •  Hệ thống thắng abs và lợi ích của nó (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Mua chim phóng sanh (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Phòng da chảy xệ khi giảm cân (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Trên bến tàu (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Sao kim (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
  • Lại chuyện người Trung Quốc (Tạp Ghi) - Lê Thu Thùy
  • Athleisure thời trang thể thao (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Moon Flower và chuyến hải hành 2017 (Ký Sự) - Ngọc Linh
  • Thảm trạng di dân (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Em còn đi nữa! (Phóng Sự Việt Nam) - Hỷ Long
  • Xem phim miễn phí trên mạng (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Santorini vầng sáng thiên đường (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Vườn Nhật Bản (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Logan (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Đọc 'y sĩ tiền tuyến' của Trang Châu (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Dị ứng phụ nữ (Truyện Ngắn) - Hoàng Long
  • Những công việc lương trên $100,000 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • 5 bí quyết làm bạn tiến bộ ngay lập tức (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Lễ bà mùa sông cạn (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Cá nhà táng! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Lòng người qua một cành hoa (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Bản năng Nhà Văn trong xã hội đồng phục (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Let It Be câu trả lời rồi sẽ đến (Something Anything) - Ian Bùi
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Trung thành (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Ngày hội Saint Patrick (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Khu vực sửa chữa đường (An Toàn Giao Thông)
  • Nghỉ chó (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
Facebook Comments
SHARE