Về Insulin

Đây là sự liên quan của insulin với những chứng bệnh khác (ngoài bệnh tiểu đường) Lượng insulin quá nhiều hay quá ít đều gây bệnh tật cho cơ thể, và insulin không chỉ dính dáng tới bệnh tiểu đường mà còn liên quan đến những chứng bệnh khác như nhồi cơ tim (heart attack), tai biến mạch máu não (stroke), cao huyết áp, và nhiều loại ung thư.

Tế bào tụy tạng, loại B-cell, tiết ra nội tiết tố insulin để điều hòa lượng đường trong máu. Khi lượng đường lên cao, sau bữa ăn nhiều tinh bột (carbohydrate), tinh bột được tiêu hóa, biến hóa thành đường trong máu dưới dạng glucose, lượng insulin lên cao để vận chuyển đường vào những nơi dự trữ như tế bào bắp thịt hoặc những tế bào mỡ. Ðôi khi những tế bào này không còn hoạt động dưới ảnh hưởng của insulin và do đó, không “nhận” lượng đường để dự trữ, và khi ấy, người ta bị chứng “insulin-resistant” hoặc đôi khi còn gọi là “metabolic syndrome”. Vì lượng đường trong máu lên cao nên tụy tạng tiếp tục tiết thêm insulin, dù insulin trong trường hợp này không có hiệu lực; kết quả là ta có bệnh tiểu đường, loại II (khác với loại I, khi tế bào tụy tạng không tiết ra insulin). Khi tụy tạng tiết ra nhiều insulin, lượng nội tiết tố dư thừa này ảnh hưởng đến những bộ phận khác trong cơ thể. Insulin không những chỉ “đưa” đường trong máu đến nơi dự trữ mà còn làm những công việc khác, chẳng hạn như khiến thận giữ lấy muối (thay vì đào thải); khi lượng muối lên cao, cơ thể sẽ giữ nước, và hậu quả là cao huyết áp.  Insulin còn ảnh hưởng đến sự sinh sản và tăng trưởng của nhiều loại tế bào trong cơ thể, khi lượng insulin lên cao, tế bào bị kích thích để sinh trưởng.

  1. Ung thư

So với tế bào bình thường, tế bào ung thư có gấp 10 lần lượng thụ thể (receptor) insulin, cấu trúc tiếp nhận insulin trên màng tế bào. Ðiều này có nghĩa là tế bào ung thư sinh sôi rất nhanh khi chịu ảnh hưởng của insulin. Ðặc biệt, ung thư ruột già, vú, tử cung (dạ con), tụy tạng và nhiếp hộ tuyến là những loại ung thư rất “nhạy” với ảnh hưởng của insulin.  Ở ung thư vú, dạ con, và nhiếp hộ tuyến, nội tiết tố giữ một vai trò rất quan trọng trong sự tăng trưởng của các tế bào ung thư này. Riêng với ung thư vú, người ta tìm thấy một loại receptor đặc biệt, fetal insulin receptors, khiến loại tế bào sinh sôi rất nhanh với ảnh hưởng của insulin (ultrasensitive). Bác sĩ Pamela Goodwin, Marvelle Koffler Breast Center at Mount Sinai Hospital, Toronto, cho rằng khi một loại nội tiết tố bị ảnh hưởng, sẽ gây ra phản ứng dây chuyền, và sẽ ảnh hưởng đến những nội tiết tố khác; ở ung thư vú, insulin ảnh hưởng đến estrogen, một loại nội tiết tố khác cũng gây ra sự sinh sôi của tế bào ung thư. Tại trung tâm Y Khoa này, bác sĩ Goodwin và những người cộng sự đang xúc tiến một chương trình thử nghiệm y tế, dùng glucophage để làm giảm lượng insulin trong những bệnh nhân bị ung thư vú, và khi lượng insulin bị giảm đi có ảnh hưởng gì đến sự tái phát ung thư hay không.  Cuộc thử nghiệm đang tiến hành, chưa có kết quả sau cùng.

insulin
digest.bps.org.uk
  1. Bệnh tim mạch

Lượng insulin cao sẽ: a) gây viêm lớp tế bào lót mạch máu, b) khiến tiểu cầu (platelet) dính với nhau tạo thành khối bám chặt vào thành mạch máu, và c) làm gia tăng lượng mỡ đọng tại thành mạch máu. Cả ba yếu tố đều đưa đến việc nghẽn mạch máu một cách nhanh chóng, gây hậu quả tai hại là chứng cao huyết áp, nhồi cơ tim và chứng tai biến mạch máu não. Cơ quan y tế Phần Lan đã công bố tài liệu của họ về một cuộc thử nghiệm y tế với 1,000 thanh niên, được theo dõi trong 22 năm; kết quả cho thấy là lượng insulin cao sẽ đoán trước nguy cơ của chứng nhồi cơ tim, chính xác hơn cả chứng mập phì hoặc tình trạng ít vận động. Tại Hoa Kỳ, vai trò của insulin trong các bệnh tim mạch đang được thử nghiệm. Viện Y Tế Quốc Gia (National Institute of Health) đã bắt đầu một cuộc thử nghiệm y tế tại 60 trung tâm Y Khoa để thử Actos, một loại insulin sensitizer, xem loại thuốc này có thể ngăn sự tái phát của chứng tai biến mạch máu não.

  1. Bệnh buồng trứng

Chứng bệnh polycystic ovary syndrome (buồng trứng có nhiều u nang, những túi nhỏ li ti chứa chất lỏng) là nguyên nhân chính gây hiếm muộn (không thụ thai) của phụ nữ Hoa Kỳ, một trong 10 người đàn bà Mỹ bị chứng bệnh này.  Khi lượng insulin lên cao, buồng trứng sẽ tiết ra một số nội tiết tố khiến sự tăng trưởng bình thường của trứng bị gián đoạn, kinh nguyệt bị rối loạn và người đàn bà khó thụ thai, một phản ứng dây chuyền. Một trong số những nội tiết tố dư thừa này là androgen; nội tiết tố này gây ra việc mọc lông trên mặt, tay hoặc da mặt trở nên thô nhám, nhiều dầu như phái nam. Giới y học đã bắt đầu chữa bệnh polycystic ovary syndrome bằng những loại thuốc trong nhóm “insulin sensitizer” cũng như sử dụng những phương cách giảm cân vì việc giảm cân cũng làm hạ lượng insulin. Việc chữa trị chứng polycystic ovary syndrome không chỉ để chữa chứng hiếm muộn mà còn nhằm vào việc giảm bệnh tim mạch, những phụ nữ này có tỷ lệ rất cao về bệnh tim mạch (gấp 7 lần bình thường) và chứng tiểu đường (gấp 3 lần bình thường).

  1. Bệnh mất trí nhớ (Alzheimer’s disease)

Tế bào não bộ tại trung tâm học hỏi (learning centers) và trí nhớ (memory centers) có rất nhiều thụ thể insulin receptors. Khi lượng insulin vọt lên cao (gia tăng một cách nhanh chóng), trí nhớ và khả năng làm việc sẽ gia tăng; khi lượng insulin xuống thấp, não bộ không còn hoạt động mạnh mẽ. Tuy nhiên, trong trường hợp của “insulin resistance” nói trên, sự “nghịch lý” xảy ra, một lượng insulin cao luân lưu trong máu (nhưng không sử dụng được) dẫn đến hiện tượng lượng insulin thấp tại não bộ. Một giả thuyết chính đang được bàn cãi sôi nổi là insulin “gặm mòn” những tế bào lót mạch máu, những tế bào dính vào nhau tích tụ lại thành khối gây ra việc nghẽn mạch máu, kể cả những mạch máu li ti trong não bộ, gây khó khăn cho việc “đưa dẫn” glucose.  Hậu quả là tế bào não bộ bị bỏ đói (thiếu đường, năng lượng chính) và chết dần mòn. Một vài kết quả sơ khởi đã giúp giả thuyết này thuyết phục những chuyên gia y học: gia tăng lượng insulin tại não bộ đã giảm triệu chứng của Alzheimer’s disease trong một số bệnh nhân. Tiến sĩ S. Craft, Veteran Administration Puget Sound Health Care System, trình bày trong một cuộc hội thảo về chương trình khảo nghiệm của bà: một số bệnh nhân đã “hít” (inhaled) insulin, việc “hít” insulin sẽ đưa một lượng insulin đáng kể lên thẳng não bộ, cao hơn và nhanh hơn so với việc chích insulin, và một số bệnh nhân chỉ hít giả dược hay “placebo”. Nhóm bệnh nhân hít insulin có khả năng “nhớ lại” (recall) nhiều hơn so với nhóm bệnh nhân chỉ nhận placebo. Hiện tại, nhóm khảo cứu này đang thử nghiệm Avandia, một loại insulin sensitizer, để xem loại thuốc này có làm ngưng hoặc làm chậm lại tiến trình hủy hoại tế bào não bộ của chứng Alzheimer hay không.

Ðiều nên nhắc lại là dược phẩm không phải là cách duy nhất để chữa trị “insulin resistance”.  Việc giảm cân cũng là cách chữa trị hiệu nghiệm không kém, chỉ cần xuống cân từ 5-20 cân anh (khoảng 2-10 kí lô) là chứng “insulin resistance” hầu như được chữa lành.  Những chuyên gia về dinh dưỡng thường thuyết phục bệnh nhân nên ăn, uống nhiều chất xơ (fiber) nhất là những loại xơ hòa tan trong nước (soluble fiber) hiện diện trong các loại dâu (berry), đậu (beans) và ngũ cốc (whole oat), cũng như protein trong cá. Bệnh nhân cũng nên ăn những loại chất béo (saturated fat) tìm thấy trong đậu phụng (nuts) và trái bơ (avocado), loại chất béo này có thể khiến lượng insulin gia tăng cấp thời (insulin spike). Việc giảm cân rất quan trọng vì chứng mập phì gia tăng “insulin resistance”, lượng mỡ dư thừa trong máu dường như ngăn chặn các tế bào mỡ tiếp nhận insulin.  Ngoài ra, sự vận động giúp các bắp thịt “tiêu thụ” insulin nhanh hơn, do đó, làm giảm lượng insulin trong máu. 

TLL

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 27 tháng 07 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Wimbledon & british open (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • - Hai bà mẹ không có ảnh thờ (Truyện Ngắn) - Mai Hiền
  • - Mùa cherry tây bắc (Bút Ký) - Đinh Yên Thảo
  • - Da-ua kỹ niệm! (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • - John Mc Cain từ Hỏa Lò đến Washington (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • - An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • - Cha mẹ với con cái (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • - 7 điều không nên nói dối bác sĩ (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • - Khi ăn quá no (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • - Vàng dã quỳ, ở đâu xa… (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • - Vấn đề ăn uống ở người tuổi cao (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • - Tiếp kiến Nhật hoàng (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • - Trinidad De Cuba (Thế Giới Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • - Thơ Pháp Hoan (Thơ) - Sao Khuê
  • - Chiếc quần jean xanh (Theo Dòng Thời Gian) - Sean Bảo
  • - Nỗi lo âu và những tin đồn (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • - Chợ thủ đức của ông Tiền hiền (Việt Nam Ngày Cũ) - Trang Nguyên
  • - Lời khuyên khi "remodel" nhà cửa (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • - Sauerbraten Thịt hầm chua của Đức (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • - Sản phẩm điện toán điện tử nào dành cho người điếc và câm (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • - Báo sanh lãnh sự ngoài nước (crba) (Hỏi Đáp Visa) - Huy Tôn
  • - Không kết hôn để… nuôi dạy con tốt! (Facebook Có Gì Ngộ) - Du Face
  • - Tóc ngắn cho phụ nữ 50+ (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • - Chuyện cô Amy (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • - Nhạc sĩ ngọc chánh một thời vang bóng (Phỏng Vấn) - Trịnh Thanh Thủy
  • - Những thương hiệu sandal hè (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • - Ngôi nhà mơ ước (Tạp Ghi) - Ngọc Linh
  • - Neil diamond viên kim cương quý giá (Something Anything) - Ianbui
  • - Hè về (Viết Với Trẻ) - Tiểu Hạc
  • - Phòng ngừa bọ hung và muỗi (Bạn Có Biết) - Xe-Ba-Gác Handyman
  • - Chỗ trọ trong rừng chuối (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • - Highway, freeway, expressway, parkway… (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • - Một mình chăm 4 em nhỏ vẫn học giỏi (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • - Rút tiền từ quỹ hưu trí (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • - Tương gạch (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • - Nhà thờ chim én (Tạp Ghi) - Tạ Phong Tần
  • - Trở về từ cõi chết (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • - Những kỷ niệm về một thời ý thức (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • - Tờ giấy 100 đô (Truyện Ngắn) - Việt Phương
  • - Hàn bằng plastic lỏng (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • - Những settings căn bản để chụp Nhật thực 2017 (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • - Chuyện võ và mẹ tôi (Phóng Sự Việt Nam) - Thy Lan Thảo
  • - Vàng & cứt (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • - Phim VIETNAMERICA được chiếu tại Quốc Hội Hoa Kỳ (Cộng Đồng Đây Đó) - Triều Giang
  • - Những nghề người Việt không làm (Chuyện Đời Thường)
  • - Bí mật (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • - Tin thể thao (Thể Thao)
  • - Ngũ hành phong thủy (Phong Thủy)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • - Chuột đẹp (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • - Tuổi già mắt kém (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)

NO COMMENTS