Trở về với con dế và vầng trăng, củ khoai lang và bắp nướng

Đây là nối tiếp bài trước. Có vị áo thụng ngồi giường cao sẽ nói: Gớm cái ông này, thế mà cũng mon men ngồi vào chiếu thơ. Hết ve sầu rồi bây giờ tới dế và khoai lang nướng bắp nướng. Hết chuyện nói rồi sao cha nội? Dạ thưa, còn chứ, còn nhiều lắm, chuyện người chuyện đời. Nhưng ngày xưa, Vương Ngư Dương từng hạ bút: Chuyện đời chán ngấy người lên được / Thơ thẩn nghe ma đọc mấy lời… Mình thì không dám nghe ma quỷ xướng thi nên đi tìm con ve, con dế, vầng trăng, củ khoai lang, trái bắp…  để chuyện trò. Có thế thôi mà đôi khi cũng thú vị ra phết. Hay mình “tự sướng” mà không biết?

Vâng. Thì trở về với con dế và vầng trăng trước đã. Con dế và vầng trăng là hình ảnh rất đỗi thân thương đối với Nguyễn. Nó là ấu thời của mình và có thể của nhiều người nữa. Ai không nhớ con dế từng gáy dưới bụi cỏ ngoài đầu hè. Và con dế gáy trong hộp diêm, tiếng gáy còn đi vào giấc ngủ của cậu bé thơ. Nhiều bạn đọc lớn tuổi hẳn còn nhớ ca từ của bản nhạc Thằng Cuội của Lê Thương, trong đó có gợi lên hình ảnh rất đẹp của con dế: Có con dế mèn suốt trong đêm khuya hát xẩm không tiền nên nghèo xác xơ… Ôi, những trẻ em thời xưa ấy, bây giờ đã già hết, nhưng làm sao quên được hình ảnh con dế mèn hát nỉ non dưới ánh trăng. Thật ra, không riêng gì tuổi thơ Việt Nam có hình ảnh con dế. Mới đây, một bà mẹ ở Mỹ, nhớ lại thời thơ ấu của con trai mình cũng nhắc tới những con dế. Và chúng ta biết rằng trẻ con Nhật, rất yêu dế, thường bắt dế hoặc mua dế, đem về nuôi trong lồng tre. Chúng thường đem dế ra công viên vào những chiều mùa hạ để cho dế tranh gáy với những con dế khác.

Con dế tuy nhỏ bé, tầm thường là thế nhưng cũng có chỗ đứng trong văn học đấy, các bạn ạ. Ai không nhớ tên cuốn truyện viết cho tuổi thơ của Tô Hoài: Dế Mèn Phiêu Lưu Ký. Văn hào của nước Anh Charles Dickens cũng không quên hình ảnh của con dế. Một trong những nhân vật truyện Thằng Người Gỗ Pinocchio của nhà văn Ý Carlo Collodi là Jiminy Cricket. Và còn nhiều nữa không biết hết được. Các nhà thơ cũng không quên hình ảnh con dế thân yêu: Tô Thùy Yên, Du Tử Lê, Trần Dạ Từ… Một câu thơ Haiku tuyệt vời: Đêm nằm nghe dế gáy / tưởng chừng như tiếng của ánh trăng/ trong khe lá mùa thu…

Bây giờ tới chuyện vầng trăng. Với Nguyễn tôi, vầng trăng là hình ảnh theo mình tới suốt đời. Từ vầng trăng tuổi nhỏ trên đồng cỏ, ở Vương Phủ tới vầng trăng đong đưa trên nhánh thông già ở Đà Lạt, kế nữa là vầng trăng trên bước lưu đày qua đất Bắc. Và Nguyễn đã viết bài Ánh Trăng dài 260 câu tả trăng đi từ thơ ấu của đời người qua cuộc nhân sinh, đi qua các nền văn minh của nhân loại để rồi về lại bên hồ nước tịnh của Đông Phương. Và sau đây là cuộc trò chuyện với con dế và vầng trăng của thời lang thang kiếm sống ở Sài Gòn.

mùa thu
với gió. những chiếc lá vàng. trong cây
tôi đi tìm con dế
và vầng trăng
ôi. vầng trăng. từng nghe tôi đọc thơ. những ngày đói rách vừa ra khỏi trại tù. lang thang kiếm ăn trên đường phố sài gòn
và đã cùng tôi. chia nhau. củ khoai lang. buổi tối
với niềm tuyệt vọng
tôi tìm con dế
đã cùng tôi hát khúc ca chiều
bên ngôi mộ đá
bây giờ. mùa thu xứ người
cũng cô đơn và giá lạnh
tôi đi tìm lại vầng trăng
và cả con dế. ca nhân

này em
bên hiên nhà em. đêm nay. dường như cũng có vầng trăng
và tiếng con dế gáy
như trong thơ tôi
ôi. cho tôi xin lại hồn mình
và đốm lửa

Như thế đó, hình ảnh con dế và vầng trăng đã đem đến cho tôi niềm an ủi trong những lúc tuyệt vọng khi còn ở quê nhà. Một hôm khác, tình cờ lật qua những trang trong cuốn Thư Gởi Người Bận Rộn của BS Đỗ Hồng Ngọc (tức nhà thơ Đỗ Nghê quen thuộc của chúng ta) tôi bắt gặp một hình ảnh thân thương khác: hột mít lùi tro. Vâng, hột mít lùi tro, và cả khoai lang nướng bắp nướng. Vừa béo, vừa ngọt, vừa bùi. Nhớ bếp lửa của mẹ ngày nào. Nhớ những chiều mưa bay ở Vương Phủ. Nhớ những con đường của Đà Lạt ban đêm. Bạn ơi có về cùng tôi. Nơi chốn nostalgia của đời người đó ai cũng có. Ngoài ra còn xoài, me, sấu, quả bàng chín. Cái kèn quấn bằng lá thổi toe toe. Cái chong chóng lá dừa. Chiếc nhẫn cỏ cho cô bé Thỏ. Trèo cây. Lội sông. Thả diều. Đánh lộn, đôi khi v.v… Đó là tuổi thơ của tôi và bạn bè thời nhỏ. Thời ngây thơ, trong trắng và hạnh phúc. Cái thời không thể đặt chân trở lại. Đã theo gió cuốn bay đi. Chỉ còn có thể về thăm chơi bằng hồi ức. Như tôi lúc này. Và có thể cả sau này nữa. Bởi như Phạm Công Thiện nói, trong lòng nhà thơ luôn có một dòng sông chảy.

TN

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 30 tháng 11 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Các đời HLV đội banh Mỹ Quốc (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • Tin thể thao (Thể thao)
  • Tàn mộng (Truyện ngắn) Cẩm Giang
  • Chính trị trên bàn tiệc mùa Lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • The Head and The Heart (Âm nhạc) Nhã Vy
  • Hy vọng cho ngày mai
  • Cám ơn! (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • Nhà độc tài bịp bợm (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • Khi trở lại nhà (Tạp ghi) Trần Mộng Tú
  • Whiskey, brandy, vodka, gin (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • Tưởng nhớ gã Beatles trầm lặng (Bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • Yến sào (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • Sử dụng bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • Thưở đó chúng mình (Tạp ghi) Sean Bảo
  • Đường hóa học (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • Thơ phạm cao hoàng (Thơ)
  • Tưởng niệm nhạc sĩ Anh Bằng Người cuối sân ga (Tạp ghi) Trịnh Thanh Thủy
  • Có nên mua bảo hiểm sức khỏe qua các đại lý ? (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • Cơm chiên Dương Châu kiểu Bạc Liêu (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • Lệ phí đơn của Sở Di Trú tăng trong Mùa Lễ (Di trú) Lê Minh Hải
  • Cơn sốt chim cút Sài Gòn (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • Mua hàng online mùa lễ (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • Quà tặng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • Tình bạn thời đi học (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • Sơn máy và sơn lăn - sơn dầu và sơn nước (Bạn có biết) Xe-Ba-Gác Handyman
  • Coi chừng ứng dụng giả (Fake APP) (Bạn có biết) Hạnh Việt
  • Đi hát karaoke ở Hà Nội (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • Spa tại gia (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • Phần chìm của tảng băng (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • An toàn thực phẩm trong tiệm ăn (phần 2) (Phỏng vấn) Hương Võ
  • Cuba của Fidel (Tạp ghi) Mạnh Kim
  • Minimalism Phong cách tối giản (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • Thế giới qua ống kính
  • Một vòng chợ hoa nước Mỹ (Phóng sự) Ngọc Linh
  • Cử tri viện Electoral College (Tạp ghi) Ianbui
  • An toàn nhà cửa khi du lịch mùa lễ (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • Mr. Thất bại (Chuyện không đâu) Hồng Nguyên Hoàng
  • Mỗi tuần 1 con số
  • Đi bộ 9,000km gây quỹ giúp đỡ trẻ lang thang (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • Bàn tiệc mùa Thu (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • Fantastic Beasts and Where to Find Them (Thế giới điện ảnh) Movie Phan
  • Olalacare (Chuyện Khó Tin Có Nhưng Thật)
  • Nên làm gì với vé máy bay sau chuyến bay? (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • Những người đàn bà tôi gặp trên cầu (Truyện ngắn) Nguyễn Quang Tấn
  • Tìm em bé H.mong (Tạp ghi) Uyển Ca
  • Diễn hành lễ Tạ Ơn (Vui lạ khắp nơi)
  • Ipad - người bạn đường của tôi (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • Thảo Trường: Bỡn cợt với cả những điều nghiêm chỉnh (Tài liệu văn học) Nguyễn & Bạn Hữu
  • Xe taxi tự động (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • “Ô hô! Fidel Castro!” (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • Đêm havana & ngày hà nội (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • Những thảo dược phụ trợ không nên dùng (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • Người tốt (Câu lạc bộ tiếu lâm) N/A
  • El Nino và Canh Cua Rau Đay (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • Vé số dạo (Tạp ghi) Nguyễn Sinh
  • Bánh xèo bánh chuối chiên (Tạp ghi) Hỷ Long
  • Ác mộng đêm Halloween (Chuyện vụ án) Nam Nhật
Facebook Comments
SHARE