Trò chơi hái ra tiền

Khác với nhiều nghề nghiệp thông thường, lâu nay vẫn có dư luận chê các lực sĩ được hậu đãi tài chánh có phần quá mức chỉ để… chơi. Chính Tổng Thống Hoa Kỳ chỉ lãnh lương chừng $400,000 mỗi năm, ít hơn hẳn nhiều lực sĩ nhà nghề. Dù là chơi banh rổ, banh bầu dục, banh chày, khúc côn cầu, hay đánh golf… có hằng ngàn đấu thủ nhà nghề mỗi năm nhận đãi ngộ tài chánh vượt xa những nghề có thu nhập trung bình cao nhất trong xã hội Hoa Kỳ ngày nay như y sĩ $190 ngàn mỗi năm, nha sĩ $158 ngàn, luật sư $145 ngàn, dược sĩ $130 ngàn, kỹ sư dầu hỏa $129 ngàn, kiểm soát không lưu $123 ngàn, giám đốc IT $120 ngàn, v…v…

tro-choi-hai-ra-tien3
Năm ngoái, tay đua nữ Danica Patrick lãnh lương+thưởng là $7.9 triệu, thêm $6 triệu thù lao quảng cáo. Ảnh Jared C. Tilton / Getty Images

Còn những công việc nhọc nhằn, thậm chí nguy hiểm, liên quan đến an toàn công cộng và có khi cả mạng sống con người, nhưng lãnh lương kém xa nhiều lực sĩ thể thao như cảnh sát, lính cứu hỏa… Một trong những nguyên do chánh là thể thao ngày càng góp vai trò lớn hơn trong đời sống xã hội hiện đại. Thể thao là một kỹ nghệ khổng lồ bao gồm nhiều người liên quan đến tranh tài, huấn luyện, xem/theo dõi, dịch vụ, quảng bá, v.v… Nghiệp thể thao nhà nghề cũng đòi hỏi người lực sĩ phải hy sinh và tốn kém cũng nhiều cho: tập luyện, trang bị dụng cụ, ngay cả ghi danh tranh tài cũng có thể phải trả lệ phí. Không phải chờ mỗi 4 năm mới đến kỳ World Cup hay Olympic tưng bừng, mà hằng mỗi năm có tỉ tỉ Mỹ kim luân chuyển trong làng thể thao thế giới, từ các trận tranh tài, các giải đấu, các đội, các lực sĩ, các vận động trường, các bản quyền TV, và dĩ nhiên cũng phải kể thêm hằng triệu khán giả… Về phía giới chủ nhân các đội thể thao, các cách thức thu lợi nhuận thường gặp nhất là: tiền bán vé vào cổng, tiền bản quyền TV và truyền thông, tiền cho thuê sân, tiền bán vật dụng thể thao, v.v… Ðiều này lý giải vì sao các sân thể thao càng mới thì càng đi kèm nhiều tiệm bán lẻ để phụ nhau… móc túi khán giả.

tro-choi-hai-ra-tien4
Năm 2015, Serena Williams thu nhập tổng cộng gần $29 triệu. Ảnh http://www.independent.co.uk

Sự thăng trưởng lợi nhuận cho các đội thể thao cũng như thu nhập của cá nhân lực sĩ là hệ lụy trực tiếp của các bản quyền TV đội quyền. Giải đá banh English Premier League vừa bán bản quyền TV trị giá $12 tỉ cách đây chưa lâu. Còn các hợp đồng độc quyền TV với những đài CBS, NBC,  Fox, và ESPN từ 2014 đến 2022 gộp lại sẽ mang về cho giải banh bầu dục nhà nghề tại Hoa Kỳ National Football League các đài lên đến $40 tỉ, vào khoảng $5 tỉ mỗi năm. Ngoài hợp đồng TV độc quyền béo bở nhất thế giới, NFL cũng là hệ thống tranh tài thể thao thu lợi nhiều nhất tại Hoa Kỳ ngày nay. Mùa banh năm ngoái 32 đội banh đạt doanh số tổng cộng $13 tỉ. Mỗi đội banh NFL trị giá trung bình $1 tỉ, trong đó đội Dallas Cowboys dẫn đầu với $1.65 tỉ. Còn giải banh rổ quốc gia NBA thu về $3.8 tỉ, trung bình mỗi đội trị giá $367 triệu, với đội Los Angeles Lakers cao nhất $607 triệu. Giải banh chày MLB mùa trước lời $9.5 tỉ, với mỗi đội trị giá trung bình $491 triệu, riêng New York Yankees, có net worth lên đến $1.6 tỉ. Các đội thuộc khuôn khổ giải khúc côn cầu trên banh có trị giá trung bình $223 triệu mỗi đội. Quay sang Âu Châu thì 5 giải đấu lớn nhất (Premier League, Bundesliga, La Liga, Serie A, Ligue 1). Ngoài ra, các trò chơi như đánh golf, quần vợt, hay đấm bốc cũng đều là các trò thể thao có lời lớn, và đều là các trò thể thao mang tính cách cá nhân.

tro-choi-hai-ra-tien5
Under Armour Ad với Michael Phelps. Ảnh adweek.com

Trong bối cảnh như vậy, lương bổng và đãi ngộ tài chánh nói chung dành cho giới lực sĩ lên cao không có gì khó hiểu. Những con số khác biệt nhiều tùy mãnh lực của trò thể thao cũng như các bản hợp đồng và những tài trợ quảng cáo. Trong thể thao đồng đội lẫn cá nhân, những lực sĩ ngôi sao hoặc quan trọng thường lãnh lương cao vượt trội so với đồng đội hoặc các đối thủ. Năm 2009, tạp chí Forbes ghi nhận tay đánh golf Tiger Woods trở thành lực sĩ đầu tiên xưa nay đạt thu nhập vượt $1 tỉ. Còn võ sĩ Floyd Mayweather dẫn đầu làng thể thao thế giới 2 năm liên tiếp về thu nhập, bỏ túi $105 triệu (2014) và $300 triệu (2015). Ðối với các lực sĩ hàng đầu, thu nhập chánh yếu không phải là lương hay thưởng mà là các hợp đồng tài trợ quảng cáo. Người đứng đầu thế giới về mục này là đấu thủ banh rổ Lebron James của đội Cleveland Cavaliers thuộc giải NBA bỏ nhà băng $54,000,000 thù lao quảng cáo chỉ trong vòng một năm.  Tiger Woods quảng cáo đạt $45,000,000. Bên làng banh nỉ, có 2 tay vợt nam bá chủ về thu nhập quảng cáo mỗi năm là Roger Federer – $60,000,000 và Novak Djokovic – $34,000,000. Ðấu thủ nữ người Hoa Kỳ Serena Williams… chỉ đạt đến $20,000,000 tài trợ quảng cáo hằng năm. Tay chạy tốc độ lừng danh, còn được mệnh danh là “Tia Chớp” Usain Bolt có thù lao quảng cáo $30,000,000. Bên trò đá banh, bộ 3 vô địch về tiền quảng cáo thu về đều đang đá banh nhà nghề tại Tây Ban Nha và đều là tiền đạo: Cristiano Ronaldo – $32,000,000, Lionel Messi –$28,000,000 và Neymar – $23,000,000.

tro-choi-hai-ra-tien2
Năm 2015, tay vợt Ana Ivanovic lãnh thưởng $1.9 triệu, nhưng thu nhập quảng cáo đến $5.5 triệu. Ảnh en.wikipedia.org

Có thể đối chiếu với mức lương quanh thế giới để thấy sự lợi thế đáng kể của tài trợ quảng cáo. Các cầu thủ trong đội banh nữ quốc gia Hoa Kỳ được U.S. Soccer trả thù lao mỗi người $54,000 / năm, cộng thêm tiền lương từ giải đá banh nhà nghề của nữ. Giải National Women’s Soccer League NWSL trả lương nữ cầu thủ từ $7,200 đến $39,700 mỗi mùa. Còn bên làng đá banh nam giới Hoa Kỳ, giải Major League Soccer trả lương trung bình mỗi cầu thủ khoảng dưới $100,000, với lương tối thiểu $60,000 / năm. Ngược lại, cầu thủ đá banh nhà nghề bên Âu Châu lãnh lương cao hơn nhiều. Giải Premier League mùa banh 2014-15 trả lương cầu thủ trung bình $3.8 triệu/người/mùa. Giải Bundesliga của Ðức trả công cầu thủ khoảng $2.3 triệu, giải La Liga là $1.85 triệu, giải Serie A $1.75 triệu, và giải Ligue 1 của Pháp cũng trên $1.5 triệu. Ngoài MLS khá mới, 4 giải thể thao lớn còn lại tại Hoa Kỳ cũng không chịu thua kém về lương bổng: NBA có lương trung bình $4.6 triệu/năm, MLB $4.2 triệu, và NHL $2.6 triệu.

tro-choi-hai-ra-tien
Thủ quân đội thể dục nghệ thuật nữ Hoa Kỳ Aly Raisman chụp hình quảng cáo cho Launches Aeropostale. Ảnh justjaredjr.com

Tuy nhiên, điều gì cũng có mặt trái, kể cả chuyện đời người lực sĩ. Thống kê cho thấy, sau khi đã giải nghệ, hầu hết giới cựu lực sĩ lâm cảnh nợ nần tài chánh vì lỗi khi đầu tư, để bị mất tiền, tiêu xài quá độ, và thiếu các kỹ năng khác bên ngoài thể thao để dễ đi xin việc làm. Giải National Football League trả lương cầu thủ banh bầu dục nhà nghề lên đến hằng triệu Mỹ kim mà vẫn còn có lời. Tuy nhiên, một giải đánh banh bầu dục khác, uy tín chỉ sau NFL, là United Football League bị bệnh trầm kha thiếu nợ lương thưởng cầu thủ, mặc dù chỉ trả mỗi người trung bình $20,000/năm. Ðối với các lực sĩ Olympic cũng vậy, ngoài vài tên tuổi lớn quen thuộc, phần lớn chỉ nhận được tài trợ ở mức tối thiểu. Thành viên đội banh rổ Team USA là siêu sao Kevin Durant năm 2015 nhận $36 triệu thù lao quảng cáo. Siêu kình ngư Michael Phelps được tưởng thưởng với khoảng $12 triệu mỗi năm nhờ quảng cáo vớii Under Armour, Visa, Subway, Louis Vuitton, Procter & Gamble, v.v… Khác với nhiều nước, liên bang Hoa Kỳ không dùng ngân sách công để đài thọ lực sĩ Olympic. Cho nên các liên đoàn thể thao phải hoàn toàn tự lực cánh sinh”. USA Track & Field tài trợ 10 lực sĩ hàng đầu trong mỗi môn thi khoảng $15,000 mỗi năm. USA Swimming thì mỗi tháng trả 16 tay bơi hàng đầu mỗi người $3,000. Chuyện lực sĩ Hoa Kỳ túng bấn dù đem vinh quang về cho xứ sở đã đánh động đến Quốc Hội. Và hôm 29/9 vừa qua, Quốc Hội Hoa Kỳ đã biểu quyết thông qua một đạo luật cho lực sĩ miễn trả thuế cho các huy chương Olympic đạt được. Sở thuế IRS thì xem chúng là thu nhập cá nhân, và muốn đánh thuế (vàng $25,000 bạc $15,000 và đồng $10,000). Luật mới vẫn đánh thuế những lực sĩ thu nhập trên $1 triệu mỗi năm.

tro-choi-hai-ra-tien1
Thiếu nữ vàng của thể dục nghệ thuật, Simeone Biles quảng cáo cho bột giặt Tide. Ảnh twitter.com/katieledecky

TTD

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 07 tháng 12 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Từ giải trí đến chính trường (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • - Tập thể dục (Truyện ngắn) Hồ Đắc Vũ
  • - Quà cho con cái ngày lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • - Hạnh phúc một tang gia (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • - Donald Trump và đồng minh Đông Á (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • - Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • - Bob Dylan & Giải Nobel văn chương 2016 (Tản mạn bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • - Mụn lẹo (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • - Bị phạt vì lái xe quá tốc độ (Luật pháp) Wilson Hưng Vũ
  • - Tin vịt (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • - Tìm hiểu về Medicare phần A, B, C và D (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • - Norah John quay lại với dương cầm (Âm nhạc) Nhã Vy
  • - Một thử nghiệm nhạc Jazz vào văn hóa Việt (Phỏng vấn) Thanh Thư
  • - Cơm rang nước mắm (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • - Chiếu Khán có sẵn, ngày ưu tiên và chuyển diện sớm (Di trú) Lê Minh Hải
  • - Nhớ về trận cháy cầu ông lãnh (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • - Mua quà Giáng sinh (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • - Mua hàng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • - Ngôi nhà thờ đổ nát của Cha (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • - Bộ phận oxygen sensor (Chiếc xe của bạn) Trịnh Kiều Phong
  • - Xe hơi và xe máy điện (Bạn có biết) Mai Hoàng
  • - Các cháu ngoan học vẽ chân dung bác nhé! (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • - Giải rượu (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • - Tình yêu trong văn học Đông-Tây (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • - Những điều cần biết về định giá nhà đất (Tạp ghi) Hương Võ
  • - Trà xanh, trà đen (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • - Holidays & ăn diện (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • - Vật tổ của các bộ tộc châu Phi (Nhìn ra thế giới) Ngọc Linh
  • - Ông già và chủ nghĩa xã hội huyền ảo (Lề chéo) Phạm Thị Hoài
  • - Đặt mua vé máy bay qua Google (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • - Chú ý, trên taxi có sách! (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • - Giáng sinh (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • - Thủ đô giáng sinh của Texas (Phóng sự) Andy Nguyễn
  • - 3 điều cần biết về việc bảo vệ hệ thống nối mạng không dây (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • - Một thoáng với cái đẹp (Truyện ngắn) Nguyễn Hùng Vỹ Dịch
  • - Xông đất hậu hiện đại (Tạp ghi) Uyển Ca
  • - Lên đèn Noel (Vui lạ khắp nơi)
  • - Có nên dùng watermark? (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • - Nắng hàng cau (Tài liệu văn học) Khuất Đẩu
  • - Băng dán theo dõi sức khỏe (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • - Rượu và thơ! (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • - Đại hội kiều bào địa đạo Củ Chi & em Lê Văn Tám (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • - Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • - Bị bệnh trong mùa lễ (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • - Mùa Đông không nhà (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • - Thăm trân châu cảng (Tạp ghi) Việt Phương
  • - Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa (Tạp ghi) Hỷ Long
  • - Tình chàng ý thiếp (Đời sống) Ngân Bình
  • - An sinh xã hội (Đời sống) Angie Hồ Quang
  • - Thơ phùng khắc bắc (Thơ)
  • - Y rằng (Câu lạc bộ tiếu lâm)
  • - Tin thể thao (Thể thao)
  • - Đổi bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • - Hai lần (Chuyện khó tin nhưng có thật)
  • - Thế giới qua ống kính (Tin tức)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Tin tức)
Facebook Comments
SHARE