Trên đường Phong Nha

Con đường của mít
Con đường của mít

Tháng Tám miền Trung với tiết trời lúc nắng chói chang, lúc mưa rả rích rồi bất chợt mưa ào. Ngồi trước màn hình máy tính, có một khoảng trống vô hình, nhìn qua bên kia cửa sổ, vườn sả đang thu hoạch nửa chừng, chợt hương nắng ùa vào mang theo mùi gió của Phong Nha, nhớ mùi mít chín ở đoạn đi qua quốc lộ 16 huyện Bố Trạch tỉnh Quảng Bình, khu “kinh tế mới” của những gia đình trôi dạt giữa thời đại.

Ắt hẳn giờ này cô bé đang trèo mít. “Ừ thì trèo, mỗi ngày có mười mấy cây, nhiều khi lên cả mấy chục cây. Cũng mệt, cũng lả nhưng cũng mừng. Trèo nhiều tức có người mua nhiều, ai đi lên Phong Nha – Kẻ Bàng, xuống Ðồng Hới cũng đều mê mẩn múi mít rừng, trái thơm gốc, trái ổi xanh hết!” – Duyên đã nói thế.

Hinh1

Tôi lên taxi đi từ thành phố Ðồng Hới lên Phong Nha – Kẻ Bàng với giá 500 ngàn đồng. Bên hãng taxi thông báo rằng thời gian đi và về là 6 giờ, nếu trễ hơn thì thanh toán thêm 40 ngàn mỗi giờ đồng hồ. Ðây rõ ràng là mức giá hời bởi thời gian đi về quá dài đối với một bác tài taxi. Bù cho hôm trước ra tới Ðồng Hới, chỉ cần bước chân vào tìm phòng là giá đã cao ngất ngưởng so với những gì được phục vụ. 16 mét vuông, một giường, có máy lạnh, tivi, không cửa sổ, 400 ngàn, có cửa sổ, 550 ngàn. Tìm khách sạn được hơn chút, với hai giường đơn, thêm cái tủ đựng áo quần không cửa, có tivi, có cửa sổ nhìn ra biển chết, mùi tanh nồng nặc bốc theo gió thổi vào. Ấy vậy mà vẫn có mấy ông mấy bà làm bên bộ ban ngành gì đó, thanh toán hóa đơn đỏ, liệt vào chi phí tiếp khách, mặc quần ống ngắn, mang bikini ra tắm biển.

Trên đường vào nông trường mua mít, mua thơm
Trên đường vào nông trường mua mít, mua thơm

o O o

Tay tài xế này lái có vẻ lụa nhưng chỉ trạc hai mấy tuổi, hỏi ra mới biết ở bển về.

Bển  là ở đâu? Không phải Mỹ, Canada, Úc, hay Pháp gì cả. Ở bển của Tuấn (tên tay tài xế trẻ) là Lào.

“Họ sợ người Việt mình lắm, nhiều người lừa họ lấy vàng. Em ở bển được 5 năm, lái xe tải chở gỗ. Nhiều vô số kể, gỗ gì mà không có. Bên mình đưa qua. Ông anh em có xưởng bên đó, cũng nhờ vậy mà em có số có má. Cứ hễ thằng nào thiếu là em vác gỗ cho, lâu dần nó nể mình. Nhưng cũng vì vậy mà em về lại đây, hôm Tết giờ. Ðịnh bụng về kiếm cái bằng lái xe hơi mai mốt kiếm con vợ, ai dè biển chết. Bồ em nó bỏ vào Nam rồi, kiếm tiền nuôi em nhỏ. Chán quá nhưng quán xá của bà mẹ cũng ế, vậy là vác bằng đi xin làm tài xế taxi.”

Cái giọng khàn khàn của chàng thanh niên ngốn hai gói thuốc mỗi ngày u uẩn trong gió khi xe qua những nông trường có đề biển và có dãy hàng rào dã chiến (gần đây, núi rừng miền Trung thường có những hàng rào dã chiến bằng thép gai hoặc tre, nó không phải để che chắn gì cả mà một kiểu khoanh vùng, cho biết đất này đã có chủ, thậm chí có chúa đất).

Hinh3

Quốc lộ 6 Huyện Bố Trạch tỉnh Quảng Bình

Xe dừng lại bên đường để mua nước, thế nhưng cơn khát bốc hơi đâu mất khi mùi mít thơm thoang thoảng.

“Mua giùm em trái đi chị. Mít rừng, em vừa hái về, chị mua trái này chín, em xẻ ra luôn cho, có hai chục ngàn.” – Giọng Quảng Bình chính hiệu thoát ra từ đôi môi nhợt của cô gái tuổi 18 tên Duyên.

Hinh4

Ở đoạn đường này, người ta không khó bắt gặp cảnh trẻ em kéo xe rùa, ngồi trên ghế hay đứng tần ngần hai bên đường để bán nguyên cả buồng chuối, cả xe mít hay cả một chục thơm. Ðều là thức quê, đều hái trong vườn, đều là nguồn thu cứu rỗi tiếng sôi ùng ục của cái bụng đang đói.

“Qua bên đó làm gì Duyên?” – Tôi hỏi.

“Ði đánh bắt thuê chị à. Trước nhiều người ở đây xuống Ðồng Hới đi đánh cá thuê, giờ biển rứa đó, ai thuê nữa, mà thuê cũng không dám đi. Qua Trung Quốc người lớn thì đánh cá thuê, trẻ con, phụ nữ thì làm hải sản. Em nghe người ta đi về nói vậy.”

“Ði xuất khẩu lao động hả em?”

Duyên và  em gái trước nhà. Mít được Duyên hái từ trong rừng.
Duyên và em gái trước nhà. Mít được Duyên hái từ trong rừng.

“Dạ không chị ơi, đi chui thôi chứ tiền mô mà xuất khẩu lao động. Nhà nước cũng đang kêu đi xuất khẩu sau vụ cá chết đó, nhưng tiền mô mà đi, chẳng ai dám cầm sổ đất hết. Nhiều nhà, cha mẹ đi hết, toàn con nít ở nhà, có được mảnh đất cắm dùi, để cho con nó ở chứ chị.”

Cô bé vừa nói vừa xẻ mít cho khách, không quên giới thiệu đây là mít rừng chính hiệu, thỉnh thoảng còn gặp mít lai. Múi mít nhỏ, vàng, ngọt, cầm ăn không dính mủ lên tay. “Ngon và thơm lắm chị à!”

Vui
Vui

Duyên kể rằng theo mẹ hái mít đã mấy năm nay, nhà còn có ba em nhỏ, em nhỏ nhất chỉ mới mấy tháng tuổi. Có hôm, một mình Duyên vào bìa rừng hái cả mấy chục trái mít, rồi chất lên xe chở về.

“Lâu lâu mua được buồng chuối thì may chị à. Vì khách Tây qua đây chỉ mua chuối. Về dưới mua chuối lên bán không khó nhưng bà con ở đây chẳng ai làm vậy. Phải là chuối tự trồng hoặc mua của những nhà bên kia nông trường, ai cũng bảo là phải giữ cái đức, mong con cháu lớn lên đỡ khổ hơn chị à.”

“Ở đây chẳng mấy đứa học tới nơi tới chốn, lớp một, lớp hai, biết viết tên mình là nghỉ học hết rồi, cũng có đừa bò lên tới lớp 7, dễ gì có đứa vào cao đẳng, đại học đâu. Mà có vào đại học rồi về cũng thất nghiệp, cũng tìm đường chạy chọt hoặc men rừng mà qua Trung Quốc, qua Lào làm thôi.” Duyên nói.

Bão cũng qua đây

Tiếng gió rừng vút ngược qua trưa đôi khi làm người ta sởn da gà. Bởi lẽ nghĩ đến khi bão tố kéo qua đây. Những ngôi nhà đơn sơ lợp bằng mái tôn, cách xa bệnh viện, cách xa trường học, lại nằm giữa độc đạo. Ai cứu?

“Bão thì núp xuống gầm giường thôi con, năm ngoái bão sơ sơ mà mái tôn nhà cô cũng bay mất. Vất vả lắm mới lợp lại được đó.” Mẹ Duyên từ trong nhà ra và trả lời giúp tôi câu hỏi bão có kéo qua đây không.”

“Sao nhà mình dựng ở đây cô?”

“Ừ, trước đây là rừng, mình thuê 50 năm con à. Toàn bộ đây đều vậy, sau người ta mở đường để lên Phong Nha. Trồng rừng cũng không đủ ăn, dần dà mấy chục nhà ở đây rủ nhau dựng tạm nhà trên đất này. Sống qua ngày thôi chứ ở đây khổ hết con à. Bé Duyên cũng nghỉ học rồi, vì nhà không đủ tiền, còn hai đứa nhỏ đi học nữa. Ba tụi nó cũng đi Lào mấy tháng rồi, vừa rồi bị người ta quỵt tiền công nên giờ lại chơ vơ bên nớ. Ổng cũng đâu có về.”

Người phụ nữ trạc bốn mươi tuổi nhưng nếp mặt đầy sương gió rũ buồn khi nhắc đến chồng mình.

Quên đi nỗi sợ độ cao khi cái bụng cồn cào
Quên đi nỗi sợ độ cao khi cái bụng cồn cào

Chỉ có những đứa nhỏ vẫn ngây thơ. Chúng mừng khi có chiếc taxi ghé lại, bởi thường ngày cũng có xe qua lại, nhưng đó là một thế giới khác. Thế giới của những người giàu có, không lo miếng ăn. Thế giới của những đại gia đi kèm với những cô người mẫu vận áo quần thật ngắn và thật ngầu để đến động Phong Nha, ghé động Thiên Ðường. Và một thế giới luôn tránh xa những đứa bé lấm bẩn như chúng.

Nơi những người đó tới, có cảnh quan thật đẹp, nơi những người đó ở, có giường thật sang. Nhưng ước mơ của em lúc này chỉ đơn giản, cơm ngày hai bữa và được cắp sách đến trường. Hiếm khi có chiếc taxi ghé lại mua giùm mẹ em, chị em quả mít, huống chi ghé lại và nói chuyện với em. Cho em nhìn và sờ chiếc taxi đó.

Tôi ước, tôi muốn có thể rủ các em cùng đi một vòng, nhưng ngại và biết rằng không nên như thế, khi ngoài kia lũ buôn người và bắt cóc trẻ em đầy rẫy. Mình chẳng nên gieo nỗi nghi hoặc,  lo lắng cho bậc làm cha mẹ.

Mặt trời bắt đầu ngả bóng, có vẻ như nếu không đi chúng tôi sẽ không còn thời giờ để ghé đến Phong Nha, để vục nước sông Son mà rửa mặt.

Thế nhưng chẳng ngại gì không theo chân Duyên thêm chút, vừa đi vừa nghe em kể về gió, về nắng và về cú chạm chân xuống mặt đất sau khi trèo lên cây mít đầu tiên thế nào.

“Ừ thì trèo, mỗi ngày có mười mấy cây, nhiều khi lên cả mấy chục cây. Cũng mệt, cũng lả nhưng cũng mừng. Trèo nhiều tức có người mua nhiều, ai đi lên Phong Nha – Kẻ Bàng, xuống Đồng Hới cũng đều mê mẩn múi mít rừng, trái thơm gốc, trái ổi xanh hết!”

Mua thêm chai nước, ôm gọn trái mít, gọt thêm trái thơm, giá tổng cộng là 50 ngàn đồng. Tôi ngoái lại nhìn khi Duyên thốt lên: “Ôi cám ơn dì!” một cách bản năng, như thể trút hết lòng biết ơn khi tôi tặng mấy chị em chút tiền.

Hinh10

Khi viết những dòng này, tôi vẫn còn nghe rất rõ mấy tiếng “Ôi cám ơn dì” của em. Không phải vì chút quà nhỏ mà em chuyển tôi từ “chị” thành “dì”. Tôi biết là thế, bởi trong sâu thẳm của Duyên, một đứa trẻ quê nghèo và thật thà, một cô bé nữ sinh có mười hai năm học giỏi, nhưng em đành phải bỏ học giữa lớp 12 để khỏi tiếc nuối việc thi đại học sau khi tốt nghiệp. Mà sâu xa hơn là để giảm đi gánh nặng học phí cho ba mẹ em thời biển nhiễm độc, cha em thất nghiệp, và để đi hái mít bán kiếm tiền nuôi các em đi học, dù chỉ học để biết viết thư và đọc báo! Ôi biết nói làm sao Duyên?!

UC

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 24 tháng 08 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Tommy Pham (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • - Động đất ở Virginia (Truyện Ngắn) - Phạm Thành Châu
  • - 10 đức tính thiết yếu trong văn hóa Tây phương (Kiến Thức Trẻ) - Tom Lickona
  • - Thời đại thu phí (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • - Kỳ thị và bạo động ở Hoa Kỳ (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • - An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • - Ứng xử với bạn bè (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • - Chọn địa điểm (Phong Thủy) - Bảo Sơn
  • - Hương vị anh đào (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • - Thống phong (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • - Chết mà vẫn… “sống mãi” (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • - Cỏ cây biết ghi nhận? (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • - Chăm sóc sức khỏe cho trẻ em trước ngày tựu trường (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • - Thơ lưu hà (Thơ) - Sao Khuê
  • - Cao cao hoàng thu phố (Phóng Sự Việt Nam) - Hỷ Long
  • - Canh dưa hường giải nhiệt (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • - Chiếu khán Đầu Tư Trực Tiếp EB5 (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • - Chợ thị nghè ngày xưa (Việt Nam Ngày Cũ) - Trang Nguyên
  • - Vệ sinh lưới stove hood filter (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • - Bia hun khói Schelenkerla Rauchbier (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • - Có vẻ như kỹ năng của Google Home thua xa Amazon (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • - Hồ sơ bảo lãnh hôn phu/hôn thê đồng tính (Hỏi Đáp Visa) - Huy Tôn
  • - Hai hình ảnh hai xã hội (Facebook Có Gì Ngộ) - Du Face
  • - Cư xử với gia đình nhà chồng (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • - Giấc mơ của biển (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • - Một tầm nhìn xa cho mỹ thuật Việt Nam (Tùy Bút) - Trịnh Cung
  • - “Chữ” trong văn chương Mai Thảo (Tản Mạn) - Trần Doãn Nho
  • - Vetement thời trang phá mùa (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • - Đinh Tiến Đạo họa sĩ tranh tường (Sắc Màu Cuộc Sống) - Trịnh Thanh Thủy
  • - Sở cảnh sát & bạo hành gia đình (Góc Hoàng Hoa) - Ls. Anh Thư
  • - Khí công hoàng hạc và Y-Võ-Nhạc (Tạp Ghi) - Hoa Duyên
  • - Bão Thép trích đoạn bút ký chiến trường (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • - Phần mềm báo vỏ xe bị xì hơi (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • - Quán cà phê Donald Trump tại Bangladesh (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • - Tiết kiệm đại học phí (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • - Châu Âu, đau đầu chuyện Hồi giáo (Tạp Ghi) - Di Nguyen
  • - Sơn sàn xi măng (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • - Logan lucky (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • - Nhạc mẫu và hiền tế?! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • - Đọc văn Đỗ Trung Quân (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • - Trính tã (Lề Chéo) - Phạm Thị Hoài
  • - Trong, đục ao nhà (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • - Làm thế nào để chọn ảnh trắng đen (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • - Queen lớn hơn cả Beatles? (Something And Anything) - Ian Bui
  • - Tuổi thơ trâu lá mít (Tạp Ghi)
  • - Chú sáu vespa & bà Đàm Bích Thủy (Sổ Tay Thường Dân)
  • - Bồn tắm bị nghẹt, máy rửa chén bị xì nước (Bạn Có Biết)
  • - Tưởng (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • - Tin thể thao (Thể Thao)
  • - Đua xe trên biển (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • - Con trai Tổng thống (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
SHARE

NO COMMENTS