Tòa Trọng tài Thường trực

Nhiều tháng qua, đặc biệt là tuần rồi, cả thế giới đều hướng về Den Haag, nơi có trụ sở Tòa Trọng tài Thường trực, để chờ nghe phán quyết của Tòa này về vụ tranh chấp giữa Philippines với Trung Quốc. Xin được tìm hiểu sơ lược về Tòa này và sự khác biệt của Tòa với một số tổ chức quốc tế khác cũng mang tên Tòa án.

The Peace Palace, International Court of Justice, in The Hague, Holland
The Peace Palace, International Court of Justice, in The Hague, Holland

Tòa Trọng tài Thường trực (Permanent Court of Arbitration – viết tắt là PCA)

Là một tổ chức liên chính phủ, trụ sở đặt tại Den Haag nước Hà Lan. PCA không phải là một tòa án theo nghĩa thông thường, mà đúng hơn, là một tổ chức các tòa án trọng tài nhằm mục đích giải quyết những xung đột, những tranh chấp xuất phát từ các hiệp ước quốc tế, giữa các quốc gia thành viên, các tổ chức liên chính phủ, và ngay cả các phe phái tư nhân.

Các vụ việc giải quyết thường là những vấn đề luật pháp liên quan đến chủ quyền, biên giới lục địa và lãnh hải, nhân quyền, đầu tư quốc tế, thương mại quốc tế hoặc địa phương.

Tòa được thành lập năm 1899 tại Hội nghị Hòa bình Hague đầu tiên (first Hague Peace Conference), và thực ra có tới hai công ước: năm 1899 và 1907. Điện Hòa bình được xây cất năm 1913 làm trụ sở cho Tòa, với ngân khoản tài trợ của Andrew Carnegie, được mệnh danh là ông vua thép người Mỹ. Từ năm 1922, trong ngôi nhà này cũng đặt trụ sở riêng cho Tòa án Thường trực Công lý Quốc tế, sau này (1946) được đổi tên thành Tòa án Công lý Quốc tế.

Các nước tham gia: Tính đến tháng Ba năm 2016, có 119 nước tham gia tổ chức quốc tế này.

Trung Quốc tham gia công ước 1899 ngày 21/11/1904 và công ước 1907 ngày 26/1/1910, còn Philippines chỉ mới tham gia công ước 1907 ngày 14/7/2010.

PCA-01

Khác biệt với một số tổ chức khác

Đừng lầm lộn Tòa Trọng tài Thường trực với các tổ chức sau:

– Toà án Công lý Quốc tế (tiếng Anh: International Court of Justice –  viết tắt: ICJ) là một phân ban trực thuộc Liên Hiệp Quốc, được thành lập vào năm 1945 với tiền thân là Toà án Thường trực Công lý Quốc tế (Permanent Court of International Justice) có từ năm 1922. Tòa nhận hồ sơ, thụ lý và giải quyết những tranh chấp giữa các quốc gia thành viên liên hệ, làm cố vấn pháp luật cho Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc và Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, và các ủy ban khác trực thuộc Liên Hiệp Quốc.

Tòa án Công lý Quốc tế cũng được đặt trong cùng một tòa nhà là Cung điện Hòa bình ở Den Hagg, Hà Lan.

– Tòa án Hình sự Quốc tế  (tiếng Anh: International Criminal Court, tiếng Pháp: Cour Pénale Internationale; viết tắt: ICC hoặc ICCt) là một tòa án thường trực để truy tố những cá nhân phạm tội ác diệt chủng, tội ác chống nhân loại, tội ác chiến tranh, và tội ác xâm lược.

Tòa ra đời ngày 01 tháng 7 năm 2002. Trụ sở chính thức của tòa án đặt ở Den Haag, Hà Lan, nhưng các tố tụng hình sự của tòa có thể diễn ra bất cứ nơi nào.

Một số phán quyết điển hình

– 12 tháng 7 năm 2016: Tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines về đường 9 đoạn ở Biển Đông

– 18 tháng 3 năm 2015: Tranh chấp giữa Mauritius với Vương quốc Anh về vùng biển quần đảo Chagos

– 18 tháng 7 năm 2014: Tranh chấp giữa cổ đông Yokos với Liên bang Nga

– Năm 2014: Tranh chấp biên giới trên vịnh Bengal giữa Bangladesh và Ấn Độ

Den Haag – người Việt quen gọi là La Hay dựa theo âm tên tiếng Pháp của thành phố này (La Haye). Tên bằng tiếng Anh là The Hague.

Là thành phố lớn thứ ba ở Hà Lan sau Amsterdam và Rotterdam, Den Haag nằm ở miền tây nước này, rộng khoảng 100 km vuông, cũng là nơi đặt trụ sở của Chính phủ Hà Lan, nhưng lại không phải là thủ đô chính thức. Thủ phủ của Hà Lan là Amsterdam.

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 3 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ xấu xí (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Duyên thừa (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Ngày số pi (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lá thư xúc động của cậu bé trộm chuông gió (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Ôi thật bất ngờ (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ sẽ luộc Bắc Hàn (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Người Đức dạy con (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Đọc hồi ký vượt tù vượt biển của nhà văn Huỳnh Công Ánh (Giới Thiệu Sách) - Việt Phương
  • Tháng ba có chút nắng ấm chim bay về nhiều (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Sốt là gì? (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện chó chưa… (c)hết (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Chuyện một chiếc cầu (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ nguyễn thị hải (Thơ) - Sao Khuê
  • Saloon cao bồi (Tạp Ghi) - Sean Bảo
  • Bánh bột lọc Huế ơi! (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Nợ thuế trên $50,000 Mỹ Kim có thể bị tịch thu passport (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xem bói-bốc quẻ Sài Gòn xưa (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Tự làm nước xả mềm vải (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Bánh mì Philly cheesesteak (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Nhân ngày hạnh phúc (Tạp Ghi) - Nguyễn Âu Hồng
  •  Hệ thống thắng abs và lợi ích của nó (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Mua chim phóng sanh (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Phòng da chảy xệ khi giảm cân (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Trên bến tàu (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Sao kim (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
  • Lại chuyện người Trung Quốc (Tạp Ghi) - Lê Thu Thùy
  • Athleisure thời trang thể thao (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Moon Flower và chuyến hải hành 2017 (Ký Sự) - Ngọc Linh
  • Thảm trạng di dân (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Em còn đi nữa! (Phóng Sự Việt Nam) - Hỷ Long
  • Xem phim miễn phí trên mạng (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Santorini vầng sáng thiên đường (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Vườn Nhật Bản (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Logan (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Đọc 'y sĩ tiền tuyến' của Trang Châu (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Dị ứng phụ nữ (Truyện Ngắn) - Hoàng Long
  • Những công việc lương trên $100,000 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • 5 bí quyết làm bạn tiến bộ ngay lập tức (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Lễ bà mùa sông cạn (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Cá nhà táng! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Lòng người qua một cành hoa (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Bản năng Nhà Văn trong xã hội đồng phục (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Let It Be câu trả lời rồi sẽ đến (Something Anything) - Ian Bùi
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Trung thành (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Ngày hội Saint Patrick (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Khu vực sửa chữa đường (An Toàn Giao Thông)
  • Nghỉ chó (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
Facebook Comments
SHARE