Thứ Sáu Đen – Black Friday

Cuối thập ni麩 1930, thời gian mua sắm dành cho Lễ Giáng Sinh và Năm Mới tại Hoa Kỳ chính thức bắt đầu bằng Black Friday- Thứ Sáu Ðen, khi Thanksgiving – Ngày Lễ Tạ Ơn kết thúc. Ðây là lúc các cửa hàng trang hoàng đầy màu sắc, các thương xá nhộn nhịp, vui vẻ, khác với ngày thường.

Vậy Thứ Sáu Ðen- Black Friday là ngày gì?

Xin thưa đó là ngày Thứ Sáu ngay sau Thanksgiving Day. Lễ Tạ Ơn được chọn mừng vào Ngày Thứ Năm của tuần thứ 4 trong tháng 11 ở Hoa Kỳ. Black Friday được coi là ngày mở hàng cho thời gian mua sắm nhiều nhất của cư dân Hoa Kỳ.

Trong Tiếng Anh có thuật ngữ “in the black,” chỉ tình trạng thương nghiệp làm ăn có lợi nhuận. Tương phản lại là “in the red,” chỉ tình trạng kinh doanh thua lỗ, buôn bán thất bại. Ngày xưa, để tiện phân biệt và theo dõi sổ sách, kế toán thường ghi con số lợi nhuận bằng mực đen, con số tiền lỗ bằng mực đỏ. Từ đó, người ta đặt tên ngày mua sắm lớn nhất trong năm là Black Friday, ngụ ý rằng đây là ngày ăn nên làm ra của các thương nghiệp.

Cuộc diễn hành “Macy’s Thanksgiving Day Parade” do Công Ty Macy tổ chức hàng năm trong dịp Lễ Tạ Ơn tại Manhattan, được xem là lễ hội đánh dấu những ngày mua sắm náo nhiệt, tưng bừng. Thanksgiving Day tại Hoa Kỳ không chỉ được biết đến qua những món ăn truyền thống như bí đỏ, gà tây, bánh chiên bằng bột ngô, nước sốt chanh, nước sốt thịt, khoai tây nghiền, khoai lang ướp đường, đậu xanh, mà còn là thời điểm để hàng ngàn người đến xem trực tiếp, hàng triệu khán giả theo dõi qua đài truyền hình, cuộc diễn hành hàng năm của Công Ty Macy’s tại Manhattan, New York, có hàng ngàn tình nguyện viên tham dự. Các nhân viên thuộc cửa hàng bán lẻ Macy’s là những thế hệ đầu tiên nhập cư vào Hoa Kỳ, bắt đầu tổ chức diễn hành vào năm 1924. Kể từ đó cho đến nay, Macy’s luôn thay đổi chủ đề, nhưng những chi tiết chính như sự tham dự của các ban nhạc tại trường trung học, những trái bóng bay khổng lồ tái hiện hình ảnh các nhân vật hoạt hình, hay là hình ảnh của các nhân vật trên truyền hình được ưa thích. Cho dẫu theo bất cứ chủ đề nào, cuộc diễn hành luôn kết thúc với hình ảnh ông già Noel vẫy tay chào công chúng. Y phục đỏ tươi, khuôn mặt nhân từ, nụ cười và động tác vẫy tay chào thân thiện của ông già Noel, nhắc nhở mọi người hãy đi mua sắm trong ngày Black Friday.

thu-sau-den-black-friday2
Macy’s Thanksgiving Day Parade – nguồn 6sqft

Tuy nhiên, thuật ngữ Black Friday được sử dụng lần đầu tiên, không áp dụng cho ngày mua sắm náo nhiệt, mà để minh hoạ cuộc khủng hoảng tài chánh, khi thị trường vàng tại Hoa Kỳ sụp đổ vào ngày 24 tháng 9 năm 1869. Hai nhà tài chánh khét tiếng tàn nhẫn của Wall Street là Jay Gould và Jim Fisk, thông đồng với nhau mua rất nhiều vàng của quốc gia, với hy vọng đẩy giá vàng lên cao, sau đó tung ra bán lại thu lợi nhuận khổng lồ. Nhưng Thứ Sáu 24/9/1869, âm mưu của họ bị vạch trần, thị trường chứng khoán tự do rớt điểm. Tất cả mọi người, từ ông trùm tài chánh của Phố Wall đến người nông dân, đều bị phá sản.

Một huyền thoại khác xuất hiện khiến cho ý nghĩa của Black Friday thêm đen tối. Thập niên 1800, các chủ nhân đồn điền Miền Nam có thể mua nô lệ giảm giá, trong Ngày Thứ Sáu sau Lễ Tạ Ơn. Chính vì thế từng có rất nhiều người kêu gọi tẩy chay ngày Black Friday, vì liên quan đến việc mua bán nô lệ. Tuy nhiên trên thực tế không thể chứng minh, trước đây có hay không có mua bán nô lệ trong ngày này.

Câu chuyện thật của Thứ Sáu Ðen không dư đầy lợi nhuận rực rỡ, như cách dùng thuật ngữ “in the black, in the red” của các nhà bán lẻ. Năm 1961, cảnh sát tại Thành Phố Philadelphia dùng thuật ngữ “Black Friday” để mô tả tình trạng hỗn loạn xảy ra sau Lễ Tạ Ơn, khi người mua sắm cư ngụ tại địa phương và khách du lịch tràn vào thành phố, trước khi bắt đầu trận thi đấu football lớn của Hải Quân, được tổ chức vào ngày Thứ Bảy hàng năm. Cảnh sát Philadelphia không những không được nghỉ lễ, mà họ còn phải tăng ca làm việc, để đối phó với đám đông và tình trạng giao thông tắc nghẽn khủng khiếp. Kẻ xấu lợi dụng thời cơ đã đánh cướp và ăn cắp hàng hóa của các thương nghiệp, khiến nhà chức trách điên đầu.

Ý nghĩa xấu của Thứ Sáu Ðen khiến các thương gia và các nhà thúc đẩy thương nghiệp cố gắng đổi thành“Big Day,” nhưng họ đành chịu không thể hoán chuyển. Tuy nhiên thời đó, thuật ngữ “Black Friday” không lan truyền sang các tiểu bang khác. Năm 1985 hai chữ “Black Friday” vẫn chưa được sử dụng trên toàn lãnh thổ Hoa Kỳ. Cuối thập niên 1980, các thương nghiệp bán lẻ đã tìm ra một cách, biến ý nghĩa tiêu cực của Black Friday trở thành tích cực. Kết quả là khái niệm “in the black, in the red”, “đỏ chuyển sang đen, buôn bán ế ẩm chuyển sang đắt hàng” được đặt ra, để chứng tỏ rằng: Lễ Tạ Ơn là thời điểm các thương nghiệp đánh dấu mức lợi nhuận gia tăng của họ. Mặc dù trên thực tế, doanh thu của các thương hiệu lớn được tính vào ngày Thứ Bảy trước Lễ Giáng Sinh.

thu-sau-den-black-friday
Black Friday 24/9/1869 – nguồn twitter

Từ đó theo truyền thống, Black Friday được xem là ngày bắt đầu mua sắm cho mùa Giáng Sinh và Năm Mới tại Hoa Kỳ; tương tự như Boxing Day  ở nhiều quốc gia trong Khối Thịnh Vượng Chung – Commonwealth of Nations.

Nhằm thu hút người tiêu dùng, ngay từ nhiều tuần trước Black Friday,  các tổng công ty  bán lẻ nổi tiếng như Best Buy, Walmart, Macy’s, T.J.Maxx, J.C. Penney, Target, Marshalls, HomeGoods…, đồng loạt tung ra hằng hà sa số hình thức quảng cáo, đua nhau thông báo mở cửa sớm hơn và đóng cửa muộn hơn.

Lý do “Thứ Sáu Ðen-Black Friday ” hấp dẫn người Mỹ, bởi vì phần lớn các mặt hàng giảm giá từ 30% đến 50%, thậm chí có mặt hàng giảm đến 90%.

thu-sau-den-black-friday1
Mua sắm ngày Black Friday – nguồn CNN.com

Hàng năm từ ba giờ chiều Ngày Thứ Năm Lễ Tạ Ơn, người mua sắm đã xếp hàng rồng rắn, quấn khăn trùm mền chống lạnh, đứng trước các cửa hàng điện tử Best Buy, hay trước các cửa hàng bách hóa, chờ vận may ngay thời khắc các cửa hàng mở cửa sớm bán “Black Friday” vào lúc 6 giờ chiều. Năm ngoái theo ước tính của Liên Ðoàn Bán Lẻ Quốc Gia [National Retail Federation-NRF], trong 4 ngày nghỉ cuối tuần của Lễ Tạ Ơn và ngày “Black Friday,” đã có khoảng 68 triệu cư dân Hoa Kỳ đến các trung tâm mua sắm và siêu thị. Tổng chi phí của người tiêu dùng, bắt đầu từ “Black Friday” 26/11/ 2015 đến Tết Dương Lịch 1/1/2016, ước tính là $617 tỷ Mỹ kim, tăng 4.1% so với mùa shopping năm 2014.

Lễ Tạ Ơn -Thanksgiving năm nay là ngày 24/11/2016, vì thế Thứ Sáu Ðen – Black Friday sẽ là ngày 25/11/2016. Thân mến chúc chúng ta nhanh chân lẹ bước và may mắn, mua được những món hàng ưa thích với giá nhẹ như tơ trời.

HV – 11:11pm Thứ Sáu ngày 11 tháng 11 năm 2016

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 15 tháng 2 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ tắm hơi (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Chọn vợ hiền (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Pháp quyền trong xã hội dân chủ (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Phóng thích hay thích phóng (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ & trục Đông Á (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Văn hóa ứng xử ở Nhật (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Những mẩu chuyện tình yêu cho mùa Valentine (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Vệ sinh về giấc ngủ (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện 3 bà (Bên Lề Chính Trường) - Si Nguyên
  • Chuyện mấy cái vỏ chai (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ Võ Quốc Linh (Thơ) - Thận Nhiên
  • Những người rừng huyền thoại (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Cá ngừ kho khóm (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Luật mới năm 2017 và những tội có thể bị trục xuất (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xi-nê Sài Gòn (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Giữ gìn đá Marble (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Cúc vàng (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Cánh cửa gỗ bị phai màu (Bạn Có Biết) - Xe-Ba-Gác Handyman
  • Khám sức khỏe tổng quát thường niên gồm có những gì ? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Ta đi phó hội (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Làm đẹp da với mật ong (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Valentine (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Về việc “Xin giúp đỡ Phu nhân cố Chuẩn tướng Lê Văn Hưng” (Mục Đặc Biệt) - Trẻ
  • Tuổi 40+ (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Huntsvill "thủ đô" của án tử hình (Phóng Sự) - Ngọc Linh
  • Bốn truyện cực ngắn của Marco Denevi (Truyện Ngắn) - Phan Quỳnh Trâm
  • Nói “I love you” Không dễ! (Góc Hoàng Hoa) - Hoàng Hoa Anh Thư
  • Ung thư thực quản và dạ dày (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Cần biết cho mùa thuế 2017 (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Triển lãm kỹ thuật phim hoạt họa (Phóng Sự) - Andy Nguyen
  • Google Home và Amazon Echo (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Vườn treo (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Moonlight (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • GIỚI thiệu TÙY BÚT VÕ PHIẾN: Trưa nào cũng bay (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Năm Dậu, chuyện Gà (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • Chiếc ghế (Truyện Ngắn) - Hoshi Shinichi
  • Chó cứu chủ (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Chụp tĩnh vật ở nhà (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Jeju có gì lạ (Phóng Sự) - Linh Uyên
  • Tháng giêng thơm trong tóc (Thơ) - Trần Mộng Tú
  • Háo danh! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Ba o hà tĩnh (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • IQ của một số Tổng Thống Mỹ (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Yêu anh (Thơ) - Thủy Ngọc
  • Tình chàng ý thiếp (Đời Sống) - Ngân Bình
  • Đại nhạc hội “cám ơn anh người thương binh vnch” kỳ xi (Chuyện Đời Thường) - Huy Phuong
  • Con tin (Chuyện Vụ Án )
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Sàn nhà ba chiều (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Mỗi năm một lần (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Lời thật (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE