Tân Tổng Thống Đài Loan – Thái Anh Văn

Cuộc bầu cử tại Đài Loan hôm Thứ Bảy 16/1 vừa qua đã đưa bà Thái Anh Văn vào vị trí lãnh đạo trong bốn năm tới và trở thành nữ Tổng thống đầu tiên của đảo quốc này.

thai anh van

Vào lúc 8 giờ tối tại Đài Loan, qua kết quả đếm phiếu với 99% được thông báo tại tất cả phòng phiếu trên toàn quốc, bà Thái Anh Văn thuộc Đảng Dân Tiến (DPP) chiếm được 5.89 triệu phiếu, hay 56% tổng số phiếu bầu, bỏ xa ông Eric Chu của Quốc Dân Đảng (KMT), chỉ chiếm được gần 3.28 triệu phiếu, hay 31%.

thai anh van2

Các ứng viên Tổng thống Đài Loan (từ trái sang phải): ông Chu Lập Luân, bà Thái Anh Văn và ông Tống Sở Du.

Ngay sau đó, ông Chu đã xuất hiện trước công chúng và chấp nhận thua cuộc cũng như chúc mừng Đảng Dân Tiến và cá nhân bà Thái Anh Văn.

Tám năm cầm quyền vừa qua của Quốc Dân Đảng được đánh dấu bởi những mối quan hệ ấm hơn với Trung Quốc nhưng với một nền kinh tế bị trì trệ.

Chiến thắng của Đảng Dân Tiến với chính sách nghiêng về nền độc lập của Đài Loan làm tăng thêm viễn cảnh về một thời kỳ mới có thể sẽ có những bất ổn trong quan hệ với Hoa Lục. Tuy nhiên, bà Thái trong thời gian trước cuộc bầu cử đã từng tuyên bố nhiều lần là sẽ duy trì mối quan hệ tốt đẹp với Trung Quốc nhưng cũng sẽ kiên quyết bảo vệ chủ quyền của Đài Loan.

Thậm chí trước khi các phòng phiếu được đóng lại, phía Trung Quốc đã tái xác nhận lần nữa việc họ chống lại quan điểm về nền độc lập cho đảo quốc này mà Trung Quốc vẫn xem như là một tỉnh ly khai.

Trên trang mạng Sina Weibo của Trung Quốc, tên Thái Anh Văn cũng như cụm từ “bầu cử Đài Loan” đều bị ngăn chặn.

thai anh van3

Tổng thống đắc cử Tsai Ing-wen nói với những người ủng hộ sau khi chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống ở Đài Bắc. Ảnh: EPA

Ở mặt ngoài, cuộc bầu cử này hoàn toàn là về sự thất bại của đương kim Tổng thống Mã Anh Cửu đã không thổi được luồng gió mới vào sức sống của nền kinh tế từng được xem là một trong những con cọp kinh tế của Á châu. Nhưng ở mức độ sâu xa hơn, cuộc bầu cử này mang ý nghĩa về những nỗ lực của Đài Loan để tìm cho chính mình một thế đứng vững chãi hơn sau hai thập niên được sống dưới một nền dân chủ thật sự và tái khẳng định Đài Loan như một quốc gia tách rời khỏi anh bạn khổng lồ cộng sản phía bên kia eo biển.

Trong tám năm qua, ông Mã Anh Cửu và Quốc Dân Đảng hứa hẹn rằng mối quan hệ tốt đẹp với Trung Quốc sẽ giúp cứu vớt nền kinh tế èo uột của Đài Loan. Nhưng họ thất bại vì đã không mang lại kết quả như lời hứa. Thực ra mối quan hệ gần gũi đó đã giúp lãnh vực thương mại và du lịch nở rộ, nhưng chính sách “mở cửa” của Mã Anh Cửu chỉ làm lợi cho các nhà tư bản gộc nhiều hơn là người dân bình thường. Nền kinh tế Đài Loan nói chung chỉ phát triển khoảng 1% trong năm ngoái.

Bà Thái tập trung cuộc vận động tranh cử nhắm vào những vấn đề quốc nội, như công ăn việc làm và nhà ở, hiện đại hoá nền kinh tế và thành lập một chính phủ đi sát hơn với người dân. Tuy nhiên, cái bóng của Trung Quốc vẫn bao phủ lên trên cuộc bầu cử.

Cho đến nay, Bắc Kinh vẫn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của họ và đe doạ sẽ sử dụng quân sự một khi Đài Loan dám ngang nhiên tuyên bố độc lập. Trung Quốc tìm thấy phần nào sự hoà hoãn với Quốc Dân Đảng Đài Loan sau khi hai bên đã đồng ý vào năm 1992 trên ý tưởng về “một nước Trung Hoa”, mặc dù vẫn bất đồng trên quan điểm là ai được quyền lãnh đạo đảo quốc này. Cả hai phía vẫn tiếp tục duy trì chính sách này.

Ngược lại, bà Thái Anh Văn nhấn mạnh bà muốn một mối quan hệ tốt đẹp với Trung Quốc và mở rộng sự cần thiết đối thoại. Tuy nhiên, bà muốn tiếp tục duy trì quan điểm về thế đứng độc lập của Đài Loan như hiện nay và từ chối ủng hộ về cơ bản “một nước Trung Hoa.”

thai anh van1

Người Hongkong ủng hộ dân chủ ở Đài Loan – Ảnh: SCMP

Bắc Kinh sẽ phản ứng ra sao với nhiệm kỳ bốn năm tới của bà Thái Anh Văn là một trong những câu hỏi lớn nhất vẫn chưa có câu trả lời sau khi kết quả cuộc bầu cử được công bố.

Một điều rõ ràng là Trung Quốc sẽ không vui với kết quả chiến thắng của bà Thái Anh Văn và Đảng Dân Tiến với quan điểm luôn nghiêng về một Đài Loan độc lập, nhưng Trung Quốc cũng không có nhiều lựa chọn trong việc phản ứng lại kết quả trên: Bất kỳ phản ứng giận dữ nào cũng có thể đưa tới tình trạng làm cho dân chúng Đài Loan tìm cách xa lánh họ hơn nữa, trong khi phản ứng thụ động có khả năng làm cho ảnh hưởng của Trung Quốc lên đảo quốc này yếu đi.

Bắc Kinh có thể chờ và quan sát, và từng bước một tạo áp lực kinh tế cũng như ngoại giao nếu một nội các mới của Đài Loan tìm cách đi quá xa trong việc tách rời họ khỏi Hoa Lục.

Trong mấy năm gần đây, lãnh vực du lịch và thương mại cũng như sự liên lạc giữa Đài Loan và Trung Quốc dưới thời của Tổng thống Mã Anh Cửu càng ngày càng tiến triển và gần gũi hơn. Nhưng điều này cũng làm tăng thêm nỗi lo lắng về nguy cơ kinh tế ảnh hưởng bởi Trung Quốc, từ khả năng kỹ thuật mỗi ngày một tiến bộ của Hoa Lục đến con số đông những sinh viên tốt nghiệp từ Trung Quốc chấp nhận làm việc tại đảo quốc với mức lương thấp hơn so với sinh viên Đài Loan, đã đẩy cử tri Đài Loan đến gần hơn với Đảng Dân Tiến đối lập và đã châm ngòi cho “Phong trào Hoa hướng dương” của các sinh viên biểu tình chống lại mối quan hệ quá thân thiết với Hoa Lục vào năm 2014.

Trong thời gian vận động tranh cử và ngay cả sau khi kết quả bầu cử được công bố, phía Trung Quốc hầu như tỏ ra im lặng, mặc dù trong dịp đầu năm, trưởng phòng của phòng liên lạc ngoại giao của Trung Quốc tại Đài Loan cho biết sẽ có “nhiều thử thách mới” trong thời gian sắp tới. Sự im lặng của Bắc Kinh cho thấy một sự thừa nhận ngầm rằng họ cũng chẳng thể gây ảnh hưởng gì nhiều lên những thực tại có liên quan đến cuộc bầu cử tại Đài Loan vừa qua, kể cả sự yếu kém của Quốc Dân Đảng cũng như phong trào của giới trẻ chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc dấy lên trong thời gian gần đây.

thai anh van4

Đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP) ăn mừng kết quả bầu cử. PHOTO: Bloomberg

Bà Thái Anh Văn cũng đã tỏ ra thận trọng không đẩy Bắc Kinh vào một tình thế khó xử với những tuyên bố mang tính khích động quần chúng. Theo chuyên gia nghiên cứ về Trung Quốc Niu Jun của Đại học Bắc Kinh cho biết, trên thực tế, bà Thái đã tránh không đưa sự đòi hỏi độc lập cho Đài Loan như một vấn đề chính trong suốt cuộc tranh cử, để bà còn có nhiều khoảng trống hơn để điều chỉnh chính sách đối ngoại sau bầu cử.

Cuộc bầu cử lần này diễn ra chỉ gần hai tháng sau cuộc họp lịch sử tại Singapore giữa Mã Anh Cửu và Tập Cận Bình, cuộc gặp mặt-đối-mặt lần đầu tiên giữa hai nguyên thủ quốc gia kể từ khi hai bên tách rời vào năm 1949 sau cuộc nội chiến đẫm máu.

Cuộc họp mang tính biểu tượng này được nhiều chuyên gia phân tích thời sự xem như một nỗ lực từ phía Bắc Kinh để nâng thêm uy tín và vị thế của Tập Cận Bình qua cuộc tiếp xúc cao cấp giữa hai bên trước khi nội các của chính phủ Đài Loan thay đổi.

Ngay chính Trung Quốc cũng không muốn tạo thêm một cuộc khủng hoảng nữa, với thị trường cổ phiếu nội địa đang rơi mạnh, những cuộc tranh chấp trên biển càng ngày càng trầm trọng, chiến dịch chống tham nhũng vẫn đang diễn ra và tình trạng bất ổn trong khu vực tây bắc vùng Tân Cương của người Hồi giáo Hồi Hột (Uighur) vẫn chưa yên. Năm 2016, Trung Quốc dự tính có thể cắt giảm con số binh lính của lực lượng Quân đội Giải phóng Nhân dân và như vậy sẽ đưa đến tình trạng nhiều trăm ngàn người bị mất việc.

Tuy nhiên, Trung Quốc không thể cứ đứng yên và nhìn ảnh hưởng của họ đối với Đài Loan bị xói mòn. Nếu bà Thái tiếp tục bác bỏ cái gọi là “Chính sách một nước Trung Hoa”, rút lại những chính sách thân Trung Quốc của Mã Anh Cửu cũng như tham vọng mở rộng mạnh hơn sự hiện hữu của Đài Loan trên trường quốc tế, một phản ứng mạnh từ phía Trung Quốc có thể xảy ra.

Bắc Kinh có thể bằng bước đầu cho ngưng hẳn sự tiếp xúc giữa hai bên bằng cách thương lượng lại những thoả thuận về thương mại và du lịch. Hay họ có thể đẩy Đài Loan ra khỏi hoặc tạo khó khăn cho Đài Loan tham gia vào những tổ chức quốc tế, đặc biệt như Ngân hàng Đầu tư Hạ tầng cơ sở Á châu vừa mới được Trung Quốc thành lập.

Trung Quốc cũng có thể tạo áp lực đối với những quốc gia đang có quan hệ ngoại giao với Đài Loan – hiện nay là 22 nước – để cắt đứt mối quan hệ này.

Giới chức Trung Quốc cũng có thể cho giảm bớt số người du lịch từ Hoa Lục đến thăm Đài Loan, hoặc chuyển những đơn đặt hàng lớn của những công ty nhà nước sở hữu sang cho những công ty của những quốc gia khác, mặc dù phần đông các nhà quan sát cho rằng kế sách kinh tế trên khó có thể xảy ra. Đài Loan lệ thuộc một phần lớn trên thị trường Hoa Lục để mua khoảng 30% mặt hàng xuất cảng của họ, trong khi nhiều công ty Trung Quốc, kể cả một số có liên hệ với quân đội, đang ra sức mua thêm cổ phần của những công ty kỹ thuật cao của Đài Loan.

Thậm chí một việc khó xảy ra hơn nữa là Bắc Kinh có thể điều động quân đội của họ đến eo biển để doạ dẫm bà Thái Anh Văn và dân chúng Đài Loan. Nhưng chính sách doạ dẫm này trước đây đã từng bị phản ứng ngược, kể cả việc phóng hoả tiễn trước khi cuộc bầu cử năm 1996 diễn ra được nhiều người xem như là động lực giúp củng cố thêm sự ủng hộ cho ứng cử viên đối lập với Trung Quốc.

Có thể nói rằng ít nhất từ đây cho tới ngày 20 Tháng Năm – ngày bà Thái Anh Văn nhậm chức Tổng thống của Đài Loan – mọi việc sẽ diễn tiến bình thường. Và như giáo sư Shelley Rigger, dạy môn chính trị Đông Á tại Đại học Davidson ở tiểu bang North Carolina, nói rằng, “Bà Thái Anh Văn không muốn làm lớn chuyện; Hoa Thịnh Đốn không muốn làm lớn chuyện; Bắc Kinh không muốn làm lớn chuyện. Vậy thì tại sao [kết quả cuộc bầu cử tại Đài Loan phải thành lớn chuyện.”

VH

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 07 tháng 12 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Từ giải trí đến chính trường (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • - Tập thể dục (Truyện ngắn) Hồ Đắc Vũ
  • - Quà cho con cái ngày lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • - Hạnh phúc một tang gia (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • - Donald Trump và đồng minh Đông Á (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • - Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • - Bob Dylan & Giải Nobel văn chương 2016 (Tản mạn bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • - Mụn lẹo (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • - Bị phạt vì lái xe quá tốc độ (Luật pháp) Wilson Hưng Vũ
  • - Tin vịt (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • - Tìm hiểu về Medicare phần A, B, C và D (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • - Norah John quay lại với dương cầm (Âm nhạc) Nhã Vy
  • - Một thử nghiệm nhạc Jazz vào văn hóa Việt (Phỏng vấn) Thanh Thư
  • - Cơm rang nước mắm (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • - Chiếu Khán có sẵn, ngày ưu tiên và chuyển diện sớm (Di trú) Lê Minh Hải
  • - Nhớ về trận cháy cầu ông lãnh (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • - Mua quà Giáng sinh (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • - Mua hàng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • - Ngôi nhà thờ đổ nát của Cha (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • - Bộ phận oxygen sensor (Chiếc xe của bạn) Trịnh Kiều Phong
  • - Xe hơi và xe máy điện (Bạn có biết) Mai Hoàng
  • - Các cháu ngoan học vẽ chân dung bác nhé! (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • - Giải rượu (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • - Tình yêu trong văn học Đông-Tây (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • - Những điều cần biết về định giá nhà đất (Tạp ghi) Hương Võ
  • - Trà xanh, trà đen (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • - Holidays & ăn diện (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • - Vật tổ của các bộ tộc châu Phi (Nhìn ra thế giới) Ngọc Linh
  • - Ông già và chủ nghĩa xã hội huyền ảo (Lề chéo) Phạm Thị Hoài
  • - Đặt mua vé máy bay qua Google (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • - Chú ý, trên taxi có sách! (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • - Giáng sinh (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • - Thủ đô giáng sinh của Texas (Phóng sự) Andy Nguyễn
  • - 3 điều cần biết về việc bảo vệ hệ thống nối mạng không dây (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • - Một thoáng với cái đẹp (Truyện ngắn) Nguyễn Hùng Vỹ Dịch
  • - Xông đất hậu hiện đại (Tạp ghi) Uyển Ca
  • - Lên đèn Noel (Vui lạ khắp nơi)
  • - Có nên dùng watermark? (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • - Nắng hàng cau (Tài liệu văn học) Khuất Đẩu
  • - Băng dán theo dõi sức khỏe (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • - Rượu và thơ! (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • - Đại hội kiều bào địa đạo Củ Chi & em Lê Văn Tám (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • - Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • - Bị bệnh trong mùa lễ (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • - Mùa Đông không nhà (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • - Thăm trân châu cảng (Tạp ghi) Việt Phương
  • - Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa (Tạp ghi) Hỷ Long
  • - Tình chàng ý thiếp (Đời sống) Ngân Bình
  • - An sinh xã hội (Đời sống) Angie Hồ Quang
  • - Thơ phùng khắc bắc (Thơ)
  • - Y rằng (Câu lạc bộ tiếu lâm)
  • - Tin thể thao (Thể thao)
  • - Đổi bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • - Hai lần (Chuyện khó tin nhưng có thật)
  • - Thế giới qua ống kính (Tin tức)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Tin tức)
Facebook Comments