Tại sao thông số ảnh của người khác không hữu ích như bạn nghĩ (Kỳ 188)

Khi bạn thấy một tấm ảnh và thích nó, bạn có tự hỏi “Người đó dùng những thông số gì để chụp?” Đây là một câu hỏi thông thường; nhưng còn những yếu tố quan trọng khác được dùng trong quá trình tạo ảnh, chẳng hạn như tình trạng ánh sáng, và những kỹ xảo trong nghề để lấy được khoảnh khắc hay. Khi bạn có kinh nghiệm hơn, và tiến lên trên cuộc hành trình nhiếp ảnh, bạn có thể sẽ bắt đầu nhận thức rằng những gì trước đây bạn mê đắm, không quan trọng như bạn đã từng nghĩ.

Tại một phi trường gần nhà VÀO ĐÊM, khi chiếc Airbus A380 của hãng Qantas cất cánh bay về Sydney, Úc, tôi muốn diễn tả hết “phong độ” của chiếc máy bay hành khách lớn nhất thế giới, và cùng lúc làm cho những vệt đèn màu nhìn giống bắn pháo bông, bằng cách dùng tốc độ 1/5, khẩu độ f/5.6, và ISO 12800.

Một đề tài mà nhiều tay ảnh hay đề cập, là phải biết những settings của máy ảnh; hay cụ thể hơn, khẩu độ, tốc độ cửa chập, và độ nhạy ISO. Bất cứ nhiếp ảnh gia nào cũng sẽ nói rằng ba yếu tố này rất quan trọng trong việc lấy ánh sáng đúng cho một tấm ảnh. Nếu bạn dùng sự phối hợp của những thông số này không đúng, rất có thể bạn sẽ có những kết quả không ưng ý. Do đó chúng ta có thể hiểu tại sao những tay ảnh mới lại mê mệt về chuyện biết chính xác những thông số được dùng.
Trên lý thuyết, điều này giúp bạn tạo một tấm ảnh nào đó, đúng không? Rất tiếc, không đơn giản như vậy. Ảnh được tạo bởi nhiều yếu tố khác ngoài sự phối hợp đúng giữa khẩu độ, tốc độ cửa chập, và ISO.
Nhưng trước khi đi sâu thêm vào đề tài này, chúng ta hãy thăm dò hai khía cạnh khác nhau của câu hỏi này; trước tiên từ phương diện của một người mới bắt đầu vào nhiếp ảnh. Họ nghĩ rằng bằng cách biết chính xác những thông số, và chỉnh những con số đó vào máy ảnh của họ, thì một cách mầu nhiệm nào đó, họ sẽ đạt được kết quả giống vậy. Nhìn từ phương diện của một tay ảnh đã có kinh nghiệm, với đề tài này nhưng lại có một tầm nhìn khác. Có thể khi họ khó hiểu về một kỹ thuật nào đó, hoặc liên hệ đến một thể loại cụ thể trong nhiếp ảnh, chẳng hạn như chụp bầu trời vũ trụ.

Vậy tại sao câu hỏi này không giúp gì được?

Nếu bạn chỉ chú tâm vào những thông số của máy ảnh, bạn sẽ thiếu sót rất nhiều tài liệu khác liên quan đến tại sao những thông số đó được dùng. Đây cũng tương tự với trường hợp biết những thành phần để làm bánh cake, nhưng không biết cách thức làm nó, hoặc những lý do đưa đến cách thức đó. Lệ thuộc hoàn toàn vào thông số máy ảnh sẽ không cho bạn biết gì về môi trường khi tấm ảnh đó được chụp, hoặc tình trạng ánh sáng lúc đó.
Nhìn vào tấm ảnh bên trên, nếu tôi nói với bạn là tôi dùng tốc độ 1/5 giây, f/5.6, và ISO 12800, và bạn đi ra phi trường và để những settings đó, hóa ra tôi đã hại bạn, vì tất cả hình của bạn sẽ bị mờ đến nỗi không nhận dạng được. Tại sao? Vì đây là một kỹ thuật cực cao mà tôi đã rèn luyện trong mấy mươi năm, không dễ để làm được qua một ngày một đêm.
Lý do tôi chọn những thông số này cũng đơn giản thôi; tôi cần độ ISO cao để lấy đủ ánh sáng trong bóng đêm, và dùng tốc độ cực chậm (1/5 giây) để cho thấy chiếc máy bay đang bay chứ không phải đứng yên và những vệt đèn màu kéo dài phía sau trông như pháo bông.
Ngay cả nếu bạn đứng kế bên tôi, và tôi cho bạn biết thông số nào để dùng, vậy bạn sẽ làm gì khi không có tôi ở đó? Bạn cần hiểu tại sao tôi dùng những thông số đó để áp dụng trong trường hợp riêng của bạn.

“Đọc” một tấm ảnh

Khi nhìn một tấm ảnh, hiểu biết tại sao bạn thích nó và thích cái gì về nó, sẽ đem lại nhiều lợi ích cho bạn. Đây là một khả năng mà bạn sẽ càng ngày càng phát triển, khi bạn tiến bộ trong nhiếp ảnh. Để nhắc lại với bạn, những thông số của máy ảnh không làm cho một tấm ảnh xuất sắc. Những yếu tố khác như địa điểm, ánh sáng, bố cục, góc nhìn, tiêu cự… tất cả đều phối hợp nhau để tạo nên một tác phẩm cuối cùng. Mỗi cái đều không hơn hoặc kém quan trọng so với cái khác, và tất cả cần phải được đắn đo.

Nhìn vào tấm ảnh trượt nước này, và nếu tôi chưa biết những thông số của nó, tôi sẽ đoán một tốc độ khá nhanh (trên 1/1000), một khẩu độ vừa phải (khoảng f/5.6), và độ ISO trung bình (từ 400 đến 800) để cân bằng với tốc độ nhanh kia. Thử xem bạn nhìn một tấm ảnh lạ, bạn có thể làm được như vậy chưa?

Nhưng trước khi bạn có thể “đọc” một tấm ảnh, trước tiên bạn phải rất thoải mái với không chỉ ba yếu tố phơi sáng (khẩu độ, tốc độ, và ISO), nhưng luôn cả ảnh hưởng của chúng về thị giác. Một khi bạn hiểu rõ từng yếu tố, bạn sẽ có thể nhìn tấm ảnh và nói, “Họ dùng tốc độ nhanh cho tấm này” hoặc, “Khẩu độ trong hình này rất rộng”.
Có thể bạn sẽ không xác định được những thông số chính xác, nhưng bạn sẽ có thể có một điểm mốc tốt hơn nhiều so với trước đây!

AN

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 15 tháng 2 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ tắm hơi (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Chọn vợ hiền (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Pháp quyền trong xã hội dân chủ (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Phóng thích hay thích phóng (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ & trục Đông Á (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Văn hóa ứng xử ở Nhật (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Những mẩu chuyện tình yêu cho mùa Valentine (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Vệ sinh về giấc ngủ (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện 3 bà (Bên Lề Chính Trường) - Si Nguyên
  • Chuyện mấy cái vỏ chai (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ Võ Quốc Linh (Thơ) - Thận Nhiên
  • Những người rừng huyền thoại (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Cá ngừ kho khóm (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Luật mới năm 2017 và những tội có thể bị trục xuất (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xi-nê Sài Gòn (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Giữ gìn đá Marble (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Cúc vàng (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Cánh cửa gỗ bị phai màu (Bạn Có Biết) - Xe-Ba-Gác Handyman
  • Khám sức khỏe tổng quát thường niên gồm có những gì ? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Ta đi phó hội (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Làm đẹp da với mật ong (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Valentine (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Về việc “Xin giúp đỡ Phu nhân cố Chuẩn tướng Lê Văn Hưng” (Mục Đặc Biệt) - Trẻ
  • Tuổi 40+ (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Huntsvill "thủ đô" của án tử hình (Phóng Sự) - Ngọc Linh
  • Bốn truyện cực ngắn của Marco Denevi (Truyện Ngắn) - Phan Quỳnh Trâm
  • Nói “I love you” Không dễ! (Góc Hoàng Hoa) - Hoàng Hoa Anh Thư
  • Ung thư thực quản và dạ dày (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Cần biết cho mùa thuế 2017 (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Triển lãm kỹ thuật phim hoạt họa (Phóng Sự) - Andy Nguyen
  • Google Home và Amazon Echo (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Vườn treo (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Moonlight (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • GIỚI thiệu TÙY BÚT VÕ PHIẾN: Trưa nào cũng bay (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Năm Dậu, chuyện Gà (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • Chiếc ghế (Truyện Ngắn) - Hoshi Shinichi
  • Chó cứu chủ (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Chụp tĩnh vật ở nhà (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Jeju có gì lạ (Phóng Sự) - Linh Uyên
  • Tháng giêng thơm trong tóc (Thơ) - Trần Mộng Tú
  • Háo danh! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Ba o hà tĩnh (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • IQ của một số Tổng Thống Mỹ (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Yêu anh (Thơ) - Thủy Ngọc
  • Tình chàng ý thiếp (Đời Sống) - Ngân Bình
  • Đại nhạc hội “cám ơn anh người thương binh vnch” kỳ xi (Chuyện Đời Thường) - Huy Phuong
  • Con tin (Chuyện Vụ Án )
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Sàn nhà ba chiều (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Mỗi năm một lần (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Lời thật (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE