Tại sao máy bầu cử ở Mỹ trông như đồ cổ?

02

Đến phòng bầu cử hôm Thứ Ba tuần rồi, hẳn bạn đã chứng kiến cách thức bỏ phiếu bằng những máy móc chẳng có gì tân tiến, hoặc phải dùng viết điền vào những lá phiếu như làm bài thi tại trường học lúc bạn còn nhỏ. Nhiều người tự hỏi ở thời đại này mà tại sao chính phủ không có những super high-tech tablets, computers hay ít nhất là dùng mạng internet để cho cử tri bỏ phiếu?

Trở lại năm 2000, lâu trước thời đại smartphones tablets, khi George W Bush tranh cử chống Al Gore. Lúc đó cử tri ở một số tiểu bang còn dùng phiếu bầu bấm lỗ. Chuyện xảy ra là một phần lớn số phiếu tại Florida đã bấm sai trật, khó kiểm nên kết quả đưa đến thưa kiện, đếm phiếu lại, rồi sự việc phải đưa lên Tối cao Pháp viện, cuối cùng là phán quyết có lợi cho ông Bush.

01

Sau sự kiện này, Quốc hội thông qua đạo luật HAVA (Help America Vote Act) cung cấp hàng tỷ đô la cho các tiểu bang, giúp cập nhật hệ thống bầu cử từ 2002-2005. Các tiểu bang vội vã mua sắm, nhưng những máy móc trang bị với màn hình cảm ứng (touch screen) hoặc quay chuyển (dial) tuy dễ sử dụng nhưng rất dễ bị “hack”. Ðó là tin không vui.

Các tiểu bang đâu còn tiền của HAVA nữa, nên nhiều quận hạt phải tự bỏ tiền túi ra mua máy mới an toàn hơn, đó là những máy scan phiếu giấy. Vậy là cuộc bầu cử quan trọng nhất của một quốc gia tự do giàu mạnh, đi từ kỹ thuật thấp (bấm lỗ) lên kỹ thuật cao (touch screen) rồi trở về kỹ thuật thấp (scan phiếu giấy).

Cho đến nay, 75%-80% nơi ở Mỹ dùng máy bầu cử mới sắm từ 2007, nhưng từ 20% đến 25% vẫn còn kẹt với máy móc cũ mua từ 2002-2005. Những máy này còn phải dùng những bộ phận thay thế khó tìm.

Phiếu bầu bấm lỗ năm 2000. nguồn mypalmbeachpost.com
Phiếu bầu bấm lỗ năm 2000. nguồn mypalmbeachpost.com

Mà máy mới cũng có lúc hư, bằng chứng đã có báo cáo về một số máy không dùng được hôm bầu cử vừa qua.

Bạn sẽ hỏi: máy móc cổ lỗ vậy tại sao không cho bầu on line? Internet bây giờ nhanh và chính xác lắm mà.

Vấn đề là không có máy điện toán nào tuyệt đối an toàn. Có lẽ bạn đã nghe chuyện một máy có tới 12 thứ “spyware” cài sẵn. Chuyện này có vẻ thái quá, nhưng nêu được vấn đề. Bầu cử trên mạng là như mời mọc các tay hackers tha hồ thay đổi kết quả bầu cử!

Còn việc này cũng không thể: Làm sao vô máy để kiểm tra các phiếu bầu cho chắc là chúng chính xác chẳng khác các công ty thẻ tín dụng kiểm tra sai ngạch (balance) khi nghi ngờ có ai ăn trộm tài khoản của bạn. Nếu vậy phải tạo ra một kho dữ liệu chứa các phiếu bầu của từng người, điều này trái với quan niệm là phiếu bầu tại Hoa Kỳ phải được bảo mật, cho đúng nghĩa là bầu kín.

Vậy thì những máy bầu cử chúng ta hiện đang sử dụng – dù là máy cũ xì – chỉ có một ưu điểm thôi, là chúng không nối kết với internet để không ai từ xa có thể xâm nhập được.

Mà lý do chúng ta không có máy bầu cử tối tân là vì: thiếu tiền, lập kế hoạch dở và vì lý do an ninh. Và dù là loại máy nào thì bạn cũng đã dùng trong cuộc bầu cử vừa qua rồi, không biết bao giờ sẽ có những máy mới tối tân hơn. Chắc còn phải chờ đợi.

Cử tri điền phiếu giấy ở Arlington, Virginia, vào Thứ ba, 8 Tháng Mười Một năm 2016. Ảnh: Alex Wong / Getty Images
Cử tri điền phiếu giấy ở Arlington, Virginia, vào Thứ ba, 8 Tháng Mười Một năm 2016. Ảnh: Alex Wong / Getty Images

PN

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 20 tháng 07 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Vài tên tuổi lực sĩ Việt (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • - Có bầu (Truyện Ngắn) - Hồ Đắc Vũ
  • - Canada đất nước của di dân (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • - Coi tin (để) tức! (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • - Lưu Hiểu Ba tù nhân lương tâm (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • - Cha mẹ với con cái (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • - Cải biến chính quyền thông qua cải biến xã hội (Lề Chéo) - Phạm Thị Hoài
  • - Cần chuẩn bị gì khi bảo lãnh con nuôi (Di Trú) - Huy Tôn
  • - Lưu hiểu ba (Thơ) - Trần Mộng Tú
  • - Ông Trump bắt tay (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • - Từ Cienfuegos đến Orlando (Thế Giới Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • - Thơ tường phong (Thơ) - Sao Khuê
  • - Cuộc chiến con heo (Theo Dòng Thời Gian) - Sean Bảo
  • - Dừa tắt mát dịu nắng hè (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • - Những quyết định của Tối Cao Pháp Viện trong tháng 6 năm 2017 (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • - Chợ Tân Định ngày ấy (Việt Nam Ngày Cũ) - Trang Nguyên
  • - Sử dụng máy nghiền rác (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • - Mohinga - Bún cá Myanmar (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • - Nước nào có cảnh sát người máy đầu tiên trên thế giới? (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • - Không (còn) lời! (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • - Chăm sóc da cháy nắng (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • - Chị & em (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • - Nhập trạch (Cõi Riêng) - Đặng Mỹ Hạnh
  • - Roger Waters Địch và Ta (Something Anything) - Ian Bui
  • - Dương thiệu tước (70 Năm Tình Ca Việt Nam) - Hoài Nam Biên Soạn
  • - Mặc Jeans trắng với… (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • - Chỗ trọ trong rừng chuối (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • - Vì sao nam giới Nhật bỏ phụ nữ thật để yêu búp bê (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • - Mụn của tuổi mới lớn (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • - Cái túi không đáy (Tạp Ghi) - Trần Mộng Tú
  • - Uống trà (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • - Đạo diễn Thomas Vinterberg (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • - Dân petrus ký (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • - Tình bạn của nhà thơ Quách Tấn và học giả Nguyễn Hiến Lê (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • - Đánh răng trong 10 giây (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • - Không cần mang theo computer (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • - " Cảm ơn anh " (Viết Với Trẻ) - Trần Niên Huấn
  • - Tam Thanh biển của ai? (Phóng Sự Việt Nam) - Uyển Ca
  • - Côn minh & bắc kinh (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • - Tin thể thao (Thể Thao)
  • - Săn heo rừng (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • - Thánh đường (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • - Lý do (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
SHARE

NO COMMENTS