Tại sao máy bầu cử ở Mỹ trông như đồ cổ?

02

Đến phòng bầu cử hôm Thứ Ba tuần rồi, hẳn bạn đã chứng kiến cách thức bỏ phiếu bằng những máy móc chẳng có gì tân tiến, hoặc phải dùng viết điền vào những lá phiếu như làm bài thi tại trường học lúc bạn còn nhỏ. Nhiều người tự hỏi ở thời đại này mà tại sao chính phủ không có những super high-tech tablets, computers hay ít nhất là dùng mạng internet để cho cử tri bỏ phiếu?

Trở lại năm 2000, lâu trước thời đại smartphones tablets, khi George W Bush tranh cử chống Al Gore. Lúc đó cử tri ở một số tiểu bang còn dùng phiếu bầu bấm lỗ. Chuyện xảy ra là một phần lớn số phiếu tại Florida đã bấm sai trật, khó kiểm nên kết quả đưa đến thưa kiện, đếm phiếu lại, rồi sự việc phải đưa lên Tối cao Pháp viện, cuối cùng là phán quyết có lợi cho ông Bush.

01

Sau sự kiện này, Quốc hội thông qua đạo luật HAVA (Help America Vote Act) cung cấp hàng tỷ đô la cho các tiểu bang, giúp cập nhật hệ thống bầu cử từ 2002-2005. Các tiểu bang vội vã mua sắm, nhưng những máy móc trang bị với màn hình cảm ứng (touch screen) hoặc quay chuyển (dial) tuy dễ sử dụng nhưng rất dễ bị “hack”. Ðó là tin không vui.

Các tiểu bang đâu còn tiền của HAVA nữa, nên nhiều quận hạt phải tự bỏ tiền túi ra mua máy mới an toàn hơn, đó là những máy scan phiếu giấy. Vậy là cuộc bầu cử quan trọng nhất của một quốc gia tự do giàu mạnh, đi từ kỹ thuật thấp (bấm lỗ) lên kỹ thuật cao (touch screen) rồi trở về kỹ thuật thấp (scan phiếu giấy).

Cho đến nay, 75%-80% nơi ở Mỹ dùng máy bầu cử mới sắm từ 2007, nhưng từ 20% đến 25% vẫn còn kẹt với máy móc cũ mua từ 2002-2005. Những máy này còn phải dùng những bộ phận thay thế khó tìm.

Phiếu bầu bấm lỗ năm 2000. nguồn mypalmbeachpost.com
Phiếu bầu bấm lỗ năm 2000. nguồn mypalmbeachpost.com

Mà máy mới cũng có lúc hư, bằng chứng đã có báo cáo về một số máy không dùng được hôm bầu cử vừa qua.

Bạn sẽ hỏi: máy móc cổ lỗ vậy tại sao không cho bầu on line? Internet bây giờ nhanh và chính xác lắm mà.

Vấn đề là không có máy điện toán nào tuyệt đối an toàn. Có lẽ bạn đã nghe chuyện một máy có tới 12 thứ “spyware” cài sẵn. Chuyện này có vẻ thái quá, nhưng nêu được vấn đề. Bầu cử trên mạng là như mời mọc các tay hackers tha hồ thay đổi kết quả bầu cử!

Còn việc này cũng không thể: Làm sao vô máy để kiểm tra các phiếu bầu cho chắc là chúng chính xác chẳng khác các công ty thẻ tín dụng kiểm tra sai ngạch (balance) khi nghi ngờ có ai ăn trộm tài khoản của bạn. Nếu vậy phải tạo ra một kho dữ liệu chứa các phiếu bầu của từng người, điều này trái với quan niệm là phiếu bầu tại Hoa Kỳ phải được bảo mật, cho đúng nghĩa là bầu kín.

Vậy thì những máy bầu cử chúng ta hiện đang sử dụng – dù là máy cũ xì – chỉ có một ưu điểm thôi, là chúng không nối kết với internet để không ai từ xa có thể xâm nhập được.

Mà lý do chúng ta không có máy bầu cử tối tân là vì: thiếu tiền, lập kế hoạch dở và vì lý do an ninh. Và dù là loại máy nào thì bạn cũng đã dùng trong cuộc bầu cử vừa qua rồi, không biết bao giờ sẽ có những máy mới tối tân hơn. Chắc còn phải chờ đợi.

Cử tri điền phiếu giấy ở Arlington, Virginia, vào Thứ ba, 8 Tháng Mười Một năm 2016. Ảnh: Alex Wong / Getty Images
Cử tri điền phiếu giấy ở Arlington, Virginia, vào Thứ ba, 8 Tháng Mười Một năm 2016. Ảnh: Alex Wong / Getty Images

PN

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 18 tháng 1 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Robot đá banh (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Quê ngoại (Truyện Ngắn) - Trà Đóa
  • Obama bài học nhân bản (Sổ tay phóng viên) - Đinh Yên Thảo
  • Thế giới organics! (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Tình chàng ý thiếp (Đời Sống) - Ngân Bình
  • Hoa Kỳ - Trung Quốc và tình hình Biển Đông (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Tháng giêng năm 2017 (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Những điều ghi nhớ khi lái xe (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Vài ý kiến nhỏ về việc thông qua Đạo luật Magnitsky (Tạp Ghi) - Huỳnh Thục Vy
  • Ngày cuối năm (Thơ) - Mai Hữu Phước
  • Đêm, nghe quạ kêu (Bên tách cà phê) - Tim Nguyễn
  • Phòng Cấp Cứu (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Thời cấm rượu (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Người trẻ, Người không còn trẻ, người già và người "sồn sồn" (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ Đoàn Minh Châu (Thơ) - Thận Nhiên
  • "Học tiếng Việt qua bài hát" (Chát Đi!) - Thanh Thư
  • Đơn sơ như cá chưng tương hột (Tạp Ghi) - Tạ Phong Tần
  • Tôi lo ngại phải rời khỏi Hoa Kỳ! (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Sơn Đông mãi võ (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Làm sạch chảo chống dính (Bạn Có Biết)
  • Vài chuyện vui về Tổng Thống Mỹ (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Những mẩu chuyện cảm động ngày cuối năm (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Biến cố, tai họa và thảm kịch năm 2016? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Mang quà biếu xén sếp lớn (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Giải pháp cho stress (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Trò chuyện với chính quyền (Góc Hoàng Hoa) - Ls. Anh Thư
  • Tuổi thọ các bộ phận trên xe hơi (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Đầm len mùa Đông! (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Tháng Chạp của người không Tết (Phóng Sự) - Hỷ Long
  • Màn cửa tự cuốn (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Để trở thành người hạnh phúc trong năm mới (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Người Việt ở New York mưu sinh (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • 10 dữ kiện về rượu (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • iPhones lén gởi ghi nhận các cú điện thoại của khách hàng về Apple (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Trang trí ngày Xuân (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Manchester by the sea (Thế Giới Điện Ảnh) - Hải Sơn
  • Tình đầu (Truyện Ngắn) - Phạm Hải Anh
  • Thân cò bến lạ (Thơ) - Đức Phổ
  • Rộn ràng mùa thơm (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • CES 2017 có gì mới? (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Cuối năm mẹ đi đâu (Tạp Ghi) - Trần Mộng Tú
  • Quà sinh nhật (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Em tên: Trần thị Mồng Tơi! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Gã ăn mày thi sĩ (Tạp Ghi) - Nguyễn Quang Lập
  • Bốn bài thơ của Dương Ánh Dương (Thơ)
  • Cọp giấy & rồng lộn (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • 2016 năm của những chàng trai ủy mị (Âm Nhạc) - Nhã Vy
  • Bàn tay bạn có sạch? (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • Về Little Saigon ăn Tết (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Qua suối đến trường (Tạp Ghi) - Trần Mộng Tú
  • Tướng cướp hào hoa (Chuyện Vụ Án ) - Nam Nhật
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Đáp trả xã hội (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Ăn mừng ... ly dị (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Thông báo (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE