Tại sao máy bầu cử ở Mỹ trông như đồ cổ?

02

Đến phòng bầu cử hôm Thứ Ba tuần rồi, hẳn bạn đã chứng kiến cách thức bỏ phiếu bằng những máy móc chẳng có gì tân tiến, hoặc phải dùng viết điền vào những lá phiếu như làm bài thi tại trường học lúc bạn còn nhỏ. Nhiều người tự hỏi ở thời đại này mà tại sao chính phủ không có những super high-tech tablets, computers hay ít nhất là dùng mạng internet để cho cử tri bỏ phiếu?

Trở lại năm 2000, lâu trước thời đại smartphones tablets, khi George W Bush tranh cử chống Al Gore. Lúc đó cử tri ở một số tiểu bang còn dùng phiếu bầu bấm lỗ. Chuyện xảy ra là một phần lớn số phiếu tại Florida đã bấm sai trật, khó kiểm nên kết quả đưa đến thưa kiện, đếm phiếu lại, rồi sự việc phải đưa lên Tối cao Pháp viện, cuối cùng là phán quyết có lợi cho ông Bush.

01

Sau sự kiện này, Quốc hội thông qua đạo luật HAVA (Help America Vote Act) cung cấp hàng tỷ đô la cho các tiểu bang, giúp cập nhật hệ thống bầu cử từ 2002-2005. Các tiểu bang vội vã mua sắm, nhưng những máy móc trang bị với màn hình cảm ứng (touch screen) hoặc quay chuyển (dial) tuy dễ sử dụng nhưng rất dễ bị “hack”. Ðó là tin không vui.

Các tiểu bang đâu còn tiền của HAVA nữa, nên nhiều quận hạt phải tự bỏ tiền túi ra mua máy mới an toàn hơn, đó là những máy scan phiếu giấy. Vậy là cuộc bầu cử quan trọng nhất của một quốc gia tự do giàu mạnh, đi từ kỹ thuật thấp (bấm lỗ) lên kỹ thuật cao (touch screen) rồi trở về kỹ thuật thấp (scan phiếu giấy).

Cho đến nay, 75%-80% nơi ở Mỹ dùng máy bầu cử mới sắm từ 2007, nhưng từ 20% đến 25% vẫn còn kẹt với máy móc cũ mua từ 2002-2005. Những máy này còn phải dùng những bộ phận thay thế khó tìm.

Phiếu bầu bấm lỗ năm 2000. nguồn mypalmbeachpost.com
Phiếu bầu bấm lỗ năm 2000. nguồn mypalmbeachpost.com

Mà máy mới cũng có lúc hư, bằng chứng đã có báo cáo về một số máy không dùng được hôm bầu cử vừa qua.

Bạn sẽ hỏi: máy móc cổ lỗ vậy tại sao không cho bầu on line? Internet bây giờ nhanh và chính xác lắm mà.

Vấn đề là không có máy điện toán nào tuyệt đối an toàn. Có lẽ bạn đã nghe chuyện một máy có tới 12 thứ “spyware” cài sẵn. Chuyện này có vẻ thái quá, nhưng nêu được vấn đề. Bầu cử trên mạng là như mời mọc các tay hackers tha hồ thay đổi kết quả bầu cử!

Còn việc này cũng không thể: Làm sao vô máy để kiểm tra các phiếu bầu cho chắc là chúng chính xác chẳng khác các công ty thẻ tín dụng kiểm tra sai ngạch (balance) khi nghi ngờ có ai ăn trộm tài khoản của bạn. Nếu vậy phải tạo ra một kho dữ liệu chứa các phiếu bầu của từng người, điều này trái với quan niệm là phiếu bầu tại Hoa Kỳ phải được bảo mật, cho đúng nghĩa là bầu kín.

Vậy thì những máy bầu cử chúng ta hiện đang sử dụng – dù là máy cũ xì – chỉ có một ưu điểm thôi, là chúng không nối kết với internet để không ai từ xa có thể xâm nhập được.

Mà lý do chúng ta không có máy bầu cử tối tân là vì: thiếu tiền, lập kế hoạch dở và vì lý do an ninh. Và dù là loại máy nào thì bạn cũng đã dùng trong cuộc bầu cử vừa qua rồi, không biết bao giờ sẽ có những máy mới tối tân hơn. Chắc còn phải chờ đợi.

Cử tri điền phiếu giấy ở Arlington, Virginia, vào Thứ ba, 8 Tháng Mười Một năm 2016. Ảnh: Alex Wong / Getty Images
Cử tri điền phiếu giấy ở Arlington, Virginia, vào Thứ ba, 8 Tháng Mười Một năm 2016. Ảnh: Alex Wong / Getty Images

PN

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 07 tháng 12 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Từ giải trí đến chính trường (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • - Tập thể dục (Truyện ngắn) Hồ Đắc Vũ
  • - Quà cho con cái ngày lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • - Hạnh phúc một tang gia (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • - Donald Trump và đồng minh Đông Á (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • - Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • - Bob Dylan & Giải Nobel văn chương 2016 (Tản mạn bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • - Mụn lẹo (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • - Bị phạt vì lái xe quá tốc độ (Luật pháp) Wilson Hưng Vũ
  • - Tin vịt (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • - Tìm hiểu về Medicare phần A, B, C và D (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • - Norah John quay lại với dương cầm (Âm nhạc) Nhã Vy
  • - Một thử nghiệm nhạc Jazz vào văn hóa Việt (Phỏng vấn) Thanh Thư
  • - Cơm rang nước mắm (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • - Chiếu Khán có sẵn, ngày ưu tiên và chuyển diện sớm (Di trú) Lê Minh Hải
  • - Nhớ về trận cháy cầu ông lãnh (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • - Mua quà Giáng sinh (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • - Mua hàng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • - Ngôi nhà thờ đổ nát của Cha (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • - Bộ phận oxygen sensor (Chiếc xe của bạn) Trịnh Kiều Phong
  • - Xe hơi và xe máy điện (Bạn có biết) Mai Hoàng
  • - Các cháu ngoan học vẽ chân dung bác nhé! (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • - Giải rượu (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • - Tình yêu trong văn học Đông-Tây (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • - Những điều cần biết về định giá nhà đất (Tạp ghi) Hương Võ
  • - Trà xanh, trà đen (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • - Holidays & ăn diện (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • - Vật tổ của các bộ tộc châu Phi (Nhìn ra thế giới) Ngọc Linh
  • - Ông già và chủ nghĩa xã hội huyền ảo (Lề chéo) Phạm Thị Hoài
  • - Đặt mua vé máy bay qua Google (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • - Chú ý, trên taxi có sách! (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • - Giáng sinh (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • - Thủ đô giáng sinh của Texas (Phóng sự) Andy Nguyễn
  • - 3 điều cần biết về việc bảo vệ hệ thống nối mạng không dây (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • - Một thoáng với cái đẹp (Truyện ngắn) Nguyễn Hùng Vỹ Dịch
  • - Xông đất hậu hiện đại (Tạp ghi) Uyển Ca
  • - Lên đèn Noel (Vui lạ khắp nơi)
  • - Có nên dùng watermark? (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • - Nắng hàng cau (Tài liệu văn học) Khuất Đẩu
  • - Băng dán theo dõi sức khỏe (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • - Rượu và thơ! (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • - Đại hội kiều bào địa đạo Củ Chi & em Lê Văn Tám (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • - Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • - Bị bệnh trong mùa lễ (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • - Mùa Đông không nhà (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • - Thăm trân châu cảng (Tạp ghi) Việt Phương
  • - Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa (Tạp ghi) Hỷ Long
  • - Tình chàng ý thiếp (Đời sống) Ngân Bình
  • - An sinh xã hội (Đời sống) Angie Hồ Quang
  • - Thơ phùng khắc bắc (Thơ)
  • - Y rằng (Câu lạc bộ tiếu lâm)
  • - Tin thể thao (Thể thao)
  • - Đổi bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • - Hai lần (Chuyện khó tin nhưng có thật)
  • - Thế giới qua ống kính (Tin tức)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Tin tức)
Facebook Comments
SHARE