Star Spangled Banner – Khúc ca tự hào

khuc ca tuhao 01

Vào một ngày mưa bão, ngày13 Tháng Chín năm 1814, 50 tàu chiến của Anh với 5,000 lính hải quân đến sát cảng Baltimore, những chiến binh dũng mãnh của Ðế quốc Anh mà mặt trời không bao giờ lặn, với những thuộc địa của họ kéo dài trên các châu lục từ Ðông sang Tây. Ðoàn thủy quân dẫn đầu bởi phó đô đốc Alexander Cochrane với nhiệm vụ tấn công chiếm thành McHenry, một thành trì ở cảng Baltimore nằm trong Vịnh Chesapeake cửa ngõ dẫn vào Maryland, trung tâm của 13 tiểu bang đầu tiên, cái nôi của nước Mỹ. Sáng hôm trước, cách đó 14 dặm, cánh phải của quân Anh do tướng Robert Ross đổ bộ lên North Point với 4,500 lính, nhằm chọc sườn từ đường bộ và phối hợp với thủy quân từ cảng dự tính chiếm trọn Baltimore.

Trong đầu năm 1814 ấy, quân Anh đã đánh bại Napoleon ở Châu Âu và dồn lực lượng vào Bắc Mỹ nhằm lấy lại các thuộc địa của mình. Quân đội Anh đã chia 3 phía tiến đánh vào nước Mỹ. Ở phía Ðông Bắc nước Mỹ giáp biên giới Canada, phía Nam tiến vào New Orleans, và mặt trận chính ở Vịnh Chesapeake, tiểu bang Maryland. Hơn một tuần trước đó vào ngày 24 Tháng Tám năm 1814, quân đội Anh đã tấn công Washington D.C. Người Mỹ chưa kịp chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh vũ bão như vậy. Trận chiến ở Bladensburg là một mối nhục khi quân Mỹ thất bại thảm hại. Lính Mỹ bỏ chạy trên các đường phố Washington, Tổng thống Mỹ James Madison và hầu như toàn bộ nội các có mặt ở trận chiến, suýt bị bắt giữ. Họ rời bỏ thủ đô, tháo chạy tản mát về Maryland và Virginia. Ðêm hôm đó quân Anh đốt thủ đô, Tòa Bạch Ốc, Ðiện Capitol… Sau chiến thắng vẻ vang, Thiếu tướng Anh Robert Ross dẫn quân về Vịnh Chesapeake, kết hợp với hải quân Hoàng gia Anh cùng 50 chiến thuyền kéo lên mạn Bắc, lần này nhằm đập nát thành McHenry ở cảng Baltimore, tiêu diệt căn cứ của những hải thuyền bị coi là hải tặc của người cư dân địa phương luôn dò la, quấy phá và đánh cướp các chuyến vận chuyển hàng hóa của Anh. Và từ cảng quân Anh sẽ kéo quân vào Maryland…

Trong số đoàn tù binh thất trận có một bác sĩ tài giỏi và nổi tiếng trong cộng đồng: bác sĩ Williams Beanes. Chính quyền Mỹ tìm mọi cách để giải cứu vị bác sĩ này. Ðại tá John Skinner là một đặc vụ chuyên về thương lượng trao đổi tù binh được giao phó. Cùng đi với ông là một luật sư và là một nhà thơ amateur mà sau này tên tuổi của ông đã đi vào lịch sử nước Mỹ – Francis Scott Key. Trên chiếc thuyền nhỏ treo lá cờ trắng, tín hiệu cho quân Anh biết dự định thương thảo và nhân đạo của mình, họ giong buồm chạy theo Vịnh để tìm gặp hải quân Hoàng Gia Anh. Trong hai ngày trời họ đã gặp chỉ huy quân Anh và thành công trong việc phóng thích tù nhân, sau khi những sĩ quan Anh đọc được những lá thư của những binh lính Anh bị thương sau trận đánh Bladensburg còn kẹt lại đất liền, được quân Mỹ chăm sóc và đối đãi nhân đạo tử tế. Hẳn nhiên lúc ấy kế hoạch tổng tấn công cảng Baltimore đã bị lộ, phái đoàn trao trả tù binh phải bị giám sát chặt chẽ chờ đến sau cuộc chiến mà người Anh hầu như nắm chắc phần thắng trong tay.

Ở phía Mỹ từ thành trì McHenry, một thành trì bằng gạch và đất có hình ngôi sao 5 cánh do Trung tá George Brevet Armistead chỉ huy với 1,000 lính và 20 khẩu súng cà nông. Những người nông dân khi nhìn thấy khói lửa và tin tức xấu từ phía Nam lan xuống đã kéo đến thành, họ đào chiến hào, đắp bao cát và sẵn sàng tử thủ cùng quân lính. Trước đó các cư dân đã tự đánh đắm các thuyền trong Vịnh nhằm cố ngăn cản các chiến thuyền Anh đến gần bờ.

6 giờ 30 sáng ngày 13 Tháng Chín, đạn pháo tới tấp như giông bão vào pháo đài McHenry. Cơn mưa pháo liên tục xé gió mang tiếng rít kinh hoàng cùng các màn khói trắng, những chớp lửa đỏ như xé tan đất trời. Ánh sáng của đạn pháo hắt lên các đám mây dày đặc trên cao trong một ngày giông bão tối đen. Trong rạng sáng của ngày ấy, khi bóng đêm chưa tan, từ thuyền con mang lá cờ trắng của mình trong vòng vây hãm, nhìn vào đất liền cách nhiều dặm, nơi pháo đài McHenry bị cơn mưa đạn pháo tuôn xuống, “Ðất mẹ như nứt toác và ói ra những tấm màn lửa đạn màu huỳnh quang đỏ rực”. Francis Scott Key đã viết lại như thế trong hồi ký sau này.

Trở lại trận chiến, trưa hôm đó, khi nghĩ rằng thành McHenry đã bị thiệt hại nặng sau trận mưa bom, tướng chỉ huy hải quân Anh cho quân đến sát bờ chuẩn bị cho việc chiếm thành. Nào ngờ rằng các đạn pháo của Anh đã gây tổn thất rất ít do thiếu chính xác và xa tầm. Ở vị trí gần, quân Anh gặp sự kháng cự mãnh liệt và chính xác của súng cà nông Mỹ. Quân Anh phải rút trở về tàu lớn ngoài khơi. Khi màn đêm buông xuống, 1,200 lính Anh theo các thuyền nhỏ len lỏi chèo dọc theo nhánh giữa của các cửa sông tiến vào đất liền. Nghĩ rằng an toàn, họ phóng pháo sáng lên trời làm tín hiệu xác định vị trí của mình cho đồng đội. Sai lầm tai hại, họ thành mục tiêu cho đạn của quân Mỹ mai phục và đành rút lui trong tổn thất nặng nề. Trong khi đó, mũi tấn công đường bộ ở North Point của tướng Ross, một tay súng bắn tỉa của quân Mỹ đã làm Ross bị thương ở ngực và tay. Thuộc hạ phải mang ông trên cáng. Như rắn mất đầu, tinh thần chiến đấu quân Anh sa sút…

Trong suốt 25 tiếng đồng hồ vây hãm và tấn công thành McHenry trời vẫn mưa bão nặng nề. Mãi cho đến mờ sáng ngày hôm sau 13 Tháng Chín, mưa mới thưa tuôn. Một điều may mắn kỳ diệu xảy ra là một quả pháo rớt ngay kho chứa thuốc súng dự trữ tối qua đã không phát nổ, một trong 1,800 quả đạn pháo và róc két đã tuôn xuống pháo đài này. Thiệt hại của quân Mỹ rất thấp với 20 người bị thương và 4 người chết.

Trung tá George Brevet Armistead đã ra lệnh hạ lá cờ nhỏ (gọi là storm flag) kích thước nhỏ bằng nửa lá cờ chính của pháo đài và kéo lên lá cờ chính dài hơn 12 mét, rộng 9 mét. Lá cờ mang 15 ngôi sao và 15 vạch đỏ trắng (tượng trưng cho 13 tiểu bang đầu tiên cùng với 2 tiểu bang Vermont và Kentucky mới sát nhập.) Theo lệnh của Armistead lá cờ phải rất lớn để từ xa quân Anh có thể thấy. Lá cờ lớn chính thức của thành McHenry do rộng lớn nên rất nặng khi trời mưa, phải nặng đến hơn 225 kg và cần gần chục binh sĩ kéo lên. Sức nặng của lá cờ đẫm nước mưa có thể làm gãy cột cờ. Lúc ấy trời rạng sáng, nắng lên cao và từ ngoài khơi quân Anh và tất nhiên cả Francis Scott Key nhìn thấy lá cờ điểm những ngôi sao bay phất phới hiên ngang trên thành trong khi khói súng còn chưa tan. Quân Anh rút lui vì hết đạn và biết không thể đánh thắng, mang theo thi hài của tướng Ross trong thùng gỗ chứa rượu Rum về nước…

Tất cả như một cuốn phim lịch sử hào hùng diễn ra trước mắt Francis Scott Key qua ống nhòm, 25 giờ đồng hồ liên tục khói lửa, 25 giờ mưa bão tối đen đất trời sóng biển dồn dập, những cảm xúc mãnh liệt trào dâng và ông đã viết xuống những dòng thơ bất tử trên một lá thư:

O, say can you see by the dawn’s early light

What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?

Whose broad stripes and bright stars through the perilous fight,

O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming?

And the rocket’s red glare, the bombs bursting in air,

Gave proof through the night that our flag was still there.

Oh say does that star-spangled banner yet wave,

O’er the land of the free and the home of the brave?

Ồ! Người có thấy trong nắng sớm của rạng đông, lá cờ tự hào cất cao trong tia nắng cuối hoàng hôn? Cờ sọc rộng và những ngôi sao sáng qua cuộc chiến đấu hiểm nghèo, có thấy chúng hùng dũng phất phới trên thành lũy? Và những chớp lữa đỏ của róc két, bom đạn nổ tung trên trời. Minh chứng rằng ngọn cờ của chúng ta vẫn còn đó qua đêm. Các bạn ơi, phải chăng lá cờ đầy sao đó vẫn phất phới, trên vùng đất của những người tự do và quê nhà của những người can đảm.

Khi viết những dòng thơ nồng nàn trung thực về một lá cờ sao và trận chiến oai hùng này, trong đầu Francis Scott Key đã âm vang giai điệu quen thuộc lúc bấy giờ: The Anacreon Song. Một bài ca của Anacreontic Society (một câu lạc bộ các nghệ sĩ tài tử ở Luân Ðôn rất phổ biến thời ấy) do John Stafford Smith viết. Lời thơ dựa theo ca khúc này lúc đó chưa có tựa. Trong tuần lễ đầu, những bản in ở báo Baltimore Patriot đã đặt tựa là “Defense of Fort M’Henry” (Chiến trận bảo vệ thành McHenry). Sau đó tháng 11, bài ca được đặt tựa Star Spangled Banner (Lá cờ điểm sao) sau khi in ra ở một cửa hàng âm nhạc CARRS, Baltimore, một lời ca yêu nước nồng nàn cần thiết trong thời gian ấy, khi khí thế rạo rực yêu nước trong lòng người dân Mỹ lên cao, phản ảnh qua các ca khúc mang sắc màu ca ngợi tổ quốc dân tộc như Hail Columbia và Yankee Doodle. Bản Lá cờ chói lọi ánh sao được dùng như là bản nhạc của Liên Quân miền Bắc (Union Army). Càng về sau ảnh hưởng của ca khúc ngày càng phổ biến khắp nước Mỹ, dẫn đến Tổng Thống Woodrow Wilson ký chấp thuận chọn ca khúc là quốc ca của nước Mỹ vào năm 1916. Thế nhưng phải đợi đến ngày 3 tháng 3 năm 1931, sau 40 lần kiến nghị và tranh cãi, quốc hội Mỹ mới đồng thuận.

Bản gốc bài quốc ca nguyên thủy có đến 4 đoạn. Người ta hay hát đoạn đầu tiên. Mặc dù vậy, trong cả 4 đoạn đều kết thúc bằng cùng một dòng: “O’er the land of the free and the home of the brave.” Trên mảnh đất của tự do và quê hương của những người anh hùng. Nhạc sĩ Vũ Ðức Nghiêm đã đặt lời ca Việt rất hay và gần sát nghĩa của nguyên bản:

Ô! Kìa bầu trời cao.

Phất phới bay cờ sọc sao.

Dù trời sáng hay ban chiều

Nhìn cờ bay với bao tự hào

Giữa sa trường đầy gian lao

Vẫn tung bay cờ sọc sao

Lồng lộng gió trên chiến hào

Hồn non sông hiên ngang vẫy chào.

Ðầy trời rền vang tiếng pháo

Tiếng bom gào như xé gió

Hãy vững tin trong đêm dài

Nhìn lên lá cờ còn đây

(Ðiệp khúc:)

Người ơi hay chăng lá cờ hào hùng,

trong gió bay vẫy vùng.

Miền Tự Do lòng ta yêu dấu!

Là quê hương những anh hùng.

Nhiều lý do giải thích cho sự ra đời chậm trễ của bản quốc ca này, trong khi nước Mỹ đã lập quốc trước đó hơn 100 năm. Người ta đã có nhiều câu hỏi và chọn lựa: với Hail Columbia như là một quốc ca không chính thức đã được sử dụng trước năm 1931, bản America the Beautiful thì quá êm dịu, hay Yankee Doodle thì quá nhanh. Nhiều ý kiến xoay quanh nguồn gốc của bản quốc ca là một tửu ca. Thực sự thì không đúng như vậy, khi bài hát xuất xứ từ một câu lạc bộ nam của các nghệ sĩ amateur gọi là Anacreontic Society. Dựa theo tên của nhà thơ Hy Lạp cổ Anacreon (563-478 B.C.) một nhà thơ nổi tiếng về trường phái ca tụng rượu vang, tình yêu và lễ hội. Phải trung thực lắng nghe bản quốc ca mới thấy giai điệu nghiêm trang trầm hùng mà sâu lắng với đoạn kết cao vút. Riêng về ca từ thì phải nói rằng lời ca thật nồng nàn, sâu sắc và đẹp cho tình yêu tổ quốc. Lời ca như là một dấu hỏi cho mỗi người dân Mỹ, khi đặt tay lên trái tim, ngẩng cao đầu và hướng về lá cờ điểm sao thầm nghĩ: Oh, say can you see? Bạn có thấy chăng? For the land of the free and home of the brave. Bạn có vì mảnh đất của tự do, vì quê hương của những người kiên cường này?

Bản quốc ca này đòi hỏi người hát được quãng nhạc rộng và cao, đòi hỏi người hát phải tập luyện với nhiều nỗ lực. Bài hát khó như đòi hỏi những thử thách. Lời ca cũng là những thử thách cho mỗi người công dân Mỹ. Khi từ ngày son trẻ lập quốc đến nay, đất nước này đã là ngọn cờ tiên phong cho những giá trị dân chủ và tự do trên hành tinh này. Một dân tộc non trẻ mới hơn 239 năm mà đã luôn đứng đầu thế giới về mọi mặt từ quân sự, kinh tế, y tế, khoa học kỹ thuật, điện ảnh… và nhất là sự dung hòa đa dạng và trân trọng các nền văn hóa cũng như giá trị của mỗi con người khắp mọi nơi đến định cư trên đất nước này. Những giá trị nhân bản về quyền con người và sự đóng góp hàng đầu của nước Mỹ trên mọi lãnh vực là điều không thể phủ nhận. Câu hỏi về mảnh đất và con người của đất nước này trong bản quốc ca sẽ mãi là một câu hỏi, luôn nhắc nhở và tự vấn đến mỗi người dân Mỹ. Trong đó có những người từ nơi khác đến chọn đất nước này làm quê hương. Một quê hương thứ hai tràn đầy tự do, lấp lánh ánh sao.

khuc ca tuhao 01

Chào cờ trước một trận đấu thể thaoNGUỒN HUFFINGTONPOST.COM

SB

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 07 tháng 12 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Từ giải trí đến chính trường (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • - Tập thể dục (Truyện ngắn) Hồ Đắc Vũ
  • - Quà cho con cái ngày lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • - Hạnh phúc một tang gia (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • - Donald Trump và đồng minh Đông Á (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • - Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • - Bob Dylan & Giải Nobel văn chương 2016 (Tản mạn bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • - Mụn lẹo (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • - Bị phạt vì lái xe quá tốc độ (Luật pháp) Wilson Hưng Vũ
  • - Tin vịt (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • - Tìm hiểu về Medicare phần A, B, C và D (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • - Norah John quay lại với dương cầm (Âm nhạc) Nhã Vy
  • - Một thử nghiệm nhạc Jazz vào văn hóa Việt (Phỏng vấn) Thanh Thư
  • - Cơm rang nước mắm (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • - Chiếu Khán có sẵn, ngày ưu tiên và chuyển diện sớm (Di trú) Lê Minh Hải
  • - Nhớ về trận cháy cầu ông lãnh (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • - Mua quà Giáng sinh (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • - Mua hàng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • - Ngôi nhà thờ đổ nát của Cha (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • - Bộ phận oxygen sensor (Chiếc xe của bạn) Trịnh Kiều Phong
  • - Xe hơi và xe máy điện (Bạn có biết) Mai Hoàng
  • - Các cháu ngoan học vẽ chân dung bác nhé! (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • - Giải rượu (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • - Tình yêu trong văn học Đông-Tây (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • - Những điều cần biết về định giá nhà đất (Tạp ghi) Hương Võ
  • - Trà xanh, trà đen (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • - Holidays & ăn diện (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • - Vật tổ của các bộ tộc châu Phi (Nhìn ra thế giới) Ngọc Linh
  • - Ông già và chủ nghĩa xã hội huyền ảo (Lề chéo) Phạm Thị Hoài
  • - Đặt mua vé máy bay qua Google (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • - Chú ý, trên taxi có sách! (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • - Giáng sinh (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • - Thủ đô giáng sinh của Texas (Phóng sự) Andy Nguyễn
  • - 3 điều cần biết về việc bảo vệ hệ thống nối mạng không dây (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • - Một thoáng với cái đẹp (Truyện ngắn) Nguyễn Hùng Vỹ Dịch
  • - Xông đất hậu hiện đại (Tạp ghi) Uyển Ca
  • - Lên đèn Noel (Vui lạ khắp nơi)
  • - Có nên dùng watermark? (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • - Nắng hàng cau (Tài liệu văn học) Khuất Đẩu
  • - Băng dán theo dõi sức khỏe (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • - Rượu và thơ! (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • - Đại hội kiều bào địa đạo Củ Chi & em Lê Văn Tám (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • - Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • - Bị bệnh trong mùa lễ (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • - Mùa Đông không nhà (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • - Thăm trân châu cảng (Tạp ghi) Việt Phương
  • - Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa (Tạp ghi) Hỷ Long
  • - Tình chàng ý thiếp (Đời sống) Ngân Bình
  • - An sinh xã hội (Đời sống) Angie Hồ Quang
  • - Thơ phùng khắc bắc (Thơ)
  • - Y rằng (Câu lạc bộ tiếu lâm)
  • - Tin thể thao (Thể thao)
  • - Đổi bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • - Hai lần (Chuyện khó tin nhưng có thật)
  • - Thế giới qua ống kính (Tin tức)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Tin tức)
Facebook Comments
SHARE