Rau đậu

Dùng rau đậu làm nguồn thức ăn chính đã trở thành một trào lưu khá phổ thông khắp nơi, nhất là tại các quốc gia tân tiến như Liên Âu và Huê Kỳ. Ở những nơi giàu có, ăn rau đậu là một sự lựa chọn và không phải vì thiếu thực phẩm hay thiếu tiền bạc.

Người ăn rau đậu được gọi chung là “vegan”. Khác với “vegetarian” là những người ăn rau đậu nhưng cũng ăn cả sữa (bò) và các thành phẩm chế biến từ sữa như phó mát, bơ, sữa chua, trứng, “vegan” chỉ dùng tuyền rau đậu.

Người Âu Mỹ chọn rau đậu vì nhiều lý do, đa số vì sức khỏe, một số khác vì “nhân đạo” và một số nữa vì “tôn giáo”.

Nhóm “sức khỏe” là những người cho rằng thịt cá chứa quá nhiều mỡ, dễ gây mập phì, cao mỡ trong máu…, dẫn đến chứng cao huyết áp, bệnh tim mạch.

Nhóm “nhân đạo” thấy cảnh giết gà, giết heo mổ thịt ghê mắt quá nên động tâm thương xót, không muốn ăn thịt súc vật nữa. Họ nhắc đến cuốn phim tài liệu “Food, Inc.,” của Robert Kenner nói về cách nông trại chăn nuôi súc vật để mổ thịt. Việc nuôi nấng những thú vật này tạo một gánh nặng cho môi sinh (?).

Nhóm tôn giáo thì tuân giáo luật, theo tín ngưỡng.

Theo một bản tường trình trên tạp chí Vegetarian Times năm 2008, khoảng 3% dân Huê Kỳ, 7.3 triệu người, ăn rau đậu hàng ngày. Trong số này, khoảng 1 triệu người chỉ ăn tuyền rau đậu, không dùng bất cứ thành phẩm nào chứa nguyên liệu xuất phát từ thú vật như thịt, cá, trứng, sữa, phó mát, kể cả mật ong.

Veggie burger 01

GardenburgerNGUỒN WWW.RECIPESHUBS.COM

Tại Huê Kỳ, từ ông cựu tông tông Bill Clinton đến danh hề Ellen DeGeneres, những người nổi tiếng đang cổ võ việc ăn rau đậu vì loại thực phẩm này chứa nhiều chất bổ dưỡng. Ta không biết rõ bao nhiêu người đã thử ăn rau đậu và không thành công nhưng sự phổ thông của các cuốn sách như “The China Study”, “Skinny Bitch”… cho thấy đề tài ăn rau đậu đang được nhiều người chú tâm. Những cuốn sách viết về cách ăn uống, công thức nấu món rau đậu đều nằm trên danh sách các món bán chạy nhất.

Ăn tuyền rau đậu để nuôi dưỡng cơ thể khỏe mạnh, nghe khá bùi tai nhưng thực sự, cách ăn uống này có dễ dàng không? Và có thực sự bổ dưỡng như người ta đang reo hò không? Tùy theo loại thức ăn, bạn ạ; không phải món rau đậu nào cũng bổ dưỡng như nhau và dễ thích nghi để ta có thể theo đuổi lâu dài.

Ðầu tiên là thói quen. Thay đổi khẩu vị là điều khó khăn vì thói quen, sở thích ăn uống bắt nguồn từ thủa thơ ấu; Âu Mỹ là xã hội ăn thịt, không lạ là các bữa ăn đều có thịt, dù nhiều hay ít. Việc ăn uống không chỉ là hành động xoa dịu cơn đói, mà là một kinh nghiệm mang lại sự vừa ý, thỏa mãn mỗi ngày. Thức ăn quen thuộc vừa miệng mang lại cảm giác “như ý”, dễ chịu. Những món ăn mới cũng phải mang đến cảm giác “như ý” (ngon miệng) tương tự thì thực khách mới chịu ăn tiếp, ăn lần nữa để trở thành thói quen. Ðây là lý do các món ăn xa lạ khi du nhập một vùng đất mới đều phải thay đổi nhiều ít theo khẩu vị địa phương để có thể tồn tại.

Veggie burger 01

Chuyện ăn rau đậu là chuyện dễ dàng tự nhiên nếu ta dùng loại thực phẩm này tự thủa thơ ấu, hương vị, thể chất (hay “texture” giòn, dai, mềm, cứng…) của món ăn đã quen thuộc nằm sâu trong ký ức. Loại thức ăn mà người Âu Mỹ gọi là “soul food”. Nhưng nếu ta là người ăn thịt cá thường xuyên, bây giờ đổi tông, chọn rau đậu làm thức ăn thì khó khăn vô cùng. Khó khăn về đủ mọi phương diện.

Quen thuộc với hương và vị của sữa (bò) tươi? Ðổi sang dùng sữa đậu nành, sữa hạnh nhân… là một cú sốc cho cái lưỡi.

Món khó thay thế nhất là những món xuất phát từ sữa (bò). Sữa chứa protein và chất béo; hai nguyên liệu này có mùi và vị riêng biệt, không có thứ thức ăn nào khác chứa hương vị đặc biệt này. Ngoài ra, sữa là thức quen thuộc từ thủa thơ ấu, đứa trẻ Âu Mỹ nào cũng uống sữa và quen thuộc với mùi vị của sữa.

Những chuyên viên về thực phẩm thì nói rằng thành phẩm chế biến từ sữa (bò) thường “mềm”, có độ dẻo cũng như có một thể chất đặc biệt. Các món chế biến từ sữa đậu nành có mùi vị khác với các món chế biến từ sữa bò, sữa dê: Ðậu hủ khác xa với phó mát về thể chất và hương vị. Người yêu chuộng phó mát khó lòng thay thế phó mát bằng đậu hủ, hoặc ngược lại.

Một số khác biệt đến từ cách nấu nướng, người quen dùng bơ (từ sữa bò) sẽ nhận ra sự khác biệt từ margarine (bơ thực vật), men (yeast) làm dậy bột nướng bánh có mùi vị khác với bột nổi! Kem (sữa bò) làm sốt có mùi vị khác xa với sốt chế biến từ hạt điều, hạt hạnh nhân ngâm nước rồi nghiền nát dùng trong các món rau đậu.

Ở những địa phương ít người ăn rau đậu, các món thay thế thường mang bảng giá cao gấp đôi, gấp ba các thứ thịt cá thông thường, một cú sốc khác cho túi tiền! Chẳng hạn một hộp rau bằm trộn gia vị (giả làm “burger”) như “Gardenburgers” giá gấp đôi một hộp thịt bằm có trọng lượng tương tự. Chưa kể việc vất vả chọn hàng quán nếu bạn thỉnh thoảng thích đi ăn ngoài, không chỉ vui chân, tiện đường là ta sà vào tiệm ăn mà kéo ghế.

Lựa chọn kỹ như thế, mở túi rộng như thế nhưng chưa chắc các thứ bạn mua từ tiệm thực phẩm, quán xá đã tinh tuyền rau đậu, rất nhiều món thực phẩm bán sẵn hay nấu sẵn đề chữ “cho người ăn rau đậu” chứa các nguyên liệu xuất phát từ súc vật mà nhãn hiệu không nói rõ ràng!

Bạn lo âu về calorie? Chọn việc ăn rau đậu để giảm ký? Số năng lượng đến từ các món rau đậu chưa hẳn đã thấp hơn so với món ăn thường. Mùi và vị của thức ăn đến từ chất béo. Khi chỉ dùng rau cỏ, các đầu bếp thường dùng thêm vị ngọt của đường, như dùng nước táo, củ cải ngọt để nấu súp (thay cho việc hầm xương). Các món “chay” theo tiêu chuẩn Á Ðông thường chứa nhiều dầu mỡ, dùng đậu phụng, hạnh nhân, và đường để lấy lại phần nào hương vị.

Những người ăn chay trường hoặc “vegan” thường thiếu chất sắt và dễ bị thiếu máu (Iron deficiency anemia), cần dùng thêm sắt dưới dạng thuốc viên.

Kết luận? Thức ăn cần thiết cho đời sống, hãy chọn lựa những món bổ dưỡng và thích hợp với sinh hoạt hàng ngày. Ðành rằng ăn để sống nhưng cuộc sống không có chút sinh thú nào thì sống lâu để làm chi? Tất nhiên, sự quân bình là điều cần thiết, cái chi thái quá cũng hỏng, phải không bạn?

TLL

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 15 tháng 2 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ tắm hơi (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Chọn vợ hiền (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Pháp quyền trong xã hội dân chủ (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Phóng thích hay thích phóng (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ & trục Đông Á (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Văn hóa ứng xử ở Nhật (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Những mẩu chuyện tình yêu cho mùa Valentine (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Vệ sinh về giấc ngủ (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện 3 bà (Bên Lề Chính Trường) - Si Nguyên
  • Chuyện mấy cái vỏ chai (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ Võ Quốc Linh (Thơ) - Thận Nhiên
  • Những người rừng huyền thoại (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Cá ngừ kho khóm (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Luật mới năm 2017 và những tội có thể bị trục xuất (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xi-nê Sài Gòn (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Giữ gìn đá Marble (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Cúc vàng (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Cánh cửa gỗ bị phai màu (Bạn Có Biết) - Xe-Ba-Gác Handyman
  • Khám sức khỏe tổng quát thường niên gồm có những gì ? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Ta đi phó hội (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Làm đẹp da với mật ong (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Valentine (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Về việc “Xin giúp đỡ Phu nhân cố Chuẩn tướng Lê Văn Hưng” (Mục Đặc Biệt) - Trẻ
  • Tuổi 40+ (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Huntsvill "thủ đô" của án tử hình (Phóng Sự) - Ngọc Linh
  • Bốn truyện cực ngắn của Marco Denevi (Truyện Ngắn) - Phan Quỳnh Trâm
  • Nói “I love you” Không dễ! (Góc Hoàng Hoa) - Hoàng Hoa Anh Thư
  • Ung thư thực quản và dạ dày (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Cần biết cho mùa thuế 2017 (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Triển lãm kỹ thuật phim hoạt họa (Phóng Sự) - Andy Nguyen
  • Google Home và Amazon Echo (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Vườn treo (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Moonlight (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • GIỚI thiệu TÙY BÚT VÕ PHIẾN: Trưa nào cũng bay (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Năm Dậu, chuyện Gà (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • Chiếc ghế (Truyện Ngắn) - Hoshi Shinichi
  • Chó cứu chủ (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Chụp tĩnh vật ở nhà (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Jeju có gì lạ (Phóng Sự) - Linh Uyên
  • Tháng giêng thơm trong tóc (Thơ) - Trần Mộng Tú
  • Háo danh! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Ba o hà tĩnh (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • IQ của một số Tổng Thống Mỹ (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Yêu anh (Thơ) - Thủy Ngọc
  • Tình chàng ý thiếp (Đời Sống) - Ngân Bình
  • Đại nhạc hội “cám ơn anh người thương binh vnch” kỳ xi (Chuyện Đời Thường) - Huy Phuong
  • Con tin (Chuyện Vụ Án )
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Sàn nhà ba chiều (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Mỗi năm một lần (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Lời thật (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE