Quê Nhà – Ỷ Lan

Một người hoàn toàn “dốt đặc cán mai,” một chữ Tiếng Việt bẻ đôi không biết, nhưng lại là tác giả của tập truyện “Quê Nhà,” được tái bản đến 9 lần. Người phụ nữ Anh Quốc này đã khiến độc giả khâm phục, khi đọc những nhận xét của cô về Tiếng Việt:

“Tiếng Việt rắc rối quá chừng. Từ cách phát âm cho đến nói trúng dấu. Ôi các dấu tí xíu ngoan ngoãn này đã “phá hoại” Ỷ Lan bao nhiêu lần, thành những “hiểu lầm” vĩ đại! Nào là những giọng nói ba miền. Sợ nhất là mấy ông Huế, cái gì cũng hóa ra “nặng” cả. Nào là cách viết mặt hóa ra mặc, sản thành sáng, làng thành “nà”ng…Ôi chao, tùy hứng đã đời, mặc kệ người ngoại quốc ôm đầu, đập trán… Muốn hiểu người Việt thì phải học cách ăn nói “bình dân” qua các câu tục ngữ, ca dao, và cách nói “bác học” qua các câu Kiều và thơ cổ. Rồi còn một kho tàng nói lái nữa!! Ỷ Lan thường theo dõi loạt bài “Người Việt Tiếng Việt” của anh Vân Xưa. Một người mà Ỷ Lan rất phục, xem như gương mẫu phản chiếu tâm hồnViệt Nam. Xem bài đó thất kinh hồn vía. Xưng hô thường lệ đã khó (đặc biệt đối với người Anh dân chủ, ai nấy đều xưng “me” gọi “you” như nhau, trừ Bà Hoàng Elizabeth II luôn luôn xưng “we” – chúng ta – vì Bà không là một cá nhân. Bà “đại diện” cho cả dân tộc Anh), thế mà tới nước Việt Nam ta có đủ lối xưng hô. Tùy theo tình cảm nóng lạnh mà ông, anh, mày, thằng… Tùy muốn tâng bốc hay hạ giá. Tùy thương tùy ghét. Lại còn cả lối thậm xưng, tôn xưng, vỗ ngực xưng… Thôi, kịch của ông Thạch Sĩ Bia (Shakespeare) phải chịu thua rồi!!! [“Khoảng Ðời “Trâu Ðánh.” Trang 29-30.]

y-lan

Ỷ Lan tên thật là Penelope Faulkner, người Anh, sinh trưởng tại Cố Ðô York, chưa bao giờ đến Việt Nam nhưng lại yêu thương Việt Nam như là quê cha đất tổ. Bà là ký giả, là nhà văn, nhà tranh đấu nhân quyền Việt Nam, là thông tín viên của Ðài Á Châu Tự Do tại Paris. Bà cũng là Phó Chủ Tịch Ủy Ban Bảo Vệ Quyền Làm Người Việt Nam, thuộc cơ sở Quê Mẹ, một tổ chức do nhà trí thức Võ Văn Ái thành lập. Ỷ Lan học Tiếng Việt, trở thành nhà văn ngoại quốc viết Tiếng Việt với tập truyện “Quê Nhà,” do nhà xuất bản Quê Mẹ phát hành năm 1988, tái bản 9 lần. Theo lời bà Lê Thị Huệ, chủ nhiệm tạp chí Văn Nghệ Gió O: “Tập truyện này là một thành công đóng góp vào nền văn chương Việt hải ngoại, mà lại do người ngoại quốc viết.” Trong phần giới thiệu “Quê Nhà,” Thi Vũ cho biết: “Ỷ Lan là bằng chứng của cuộc chiến đấu mới này: ngòi bút và sự dấn thân chân thực làm kinh động lòng người… Phải chăng Ỷ Lan Penelope Faulkner là người ngoại quốc đầu tiên viết văn Việt? Trả lời câu hỏi này, là thấy ra nguồn hy vọng và niềm bí mật nhiệm màu của Quê Hương mà ta bỏ quên từ lâu.” [“Quê Nhà.” Trang 14] Mười truyện trong số 19 truyện ký của tập “Quê Nhà” đã được đài BBC Việt Ngữ ở Luân Ðôn, mời Ỷ Lan đọc trong hai chương trình đặc biệt, vào tháng 11 và tháng 12 năm 1985, và tháng 08 năm 1987 phát thanh về Việt Nam. Sự kiện này gây chấn động lớn trong lòng thính giả trên toàn quốc. Ỷ Lan trở thành hiện tượng đặc biệt, đối với người Việt tha hương và người Việt còn ở quê nhà.

Ỷ Lan viết: “Ðêm qua nằm chiêm bao, Ỷ Lan thấy mình về Việt Nam!! Rõ ràng như trước mắt. Con đường từ phi trường Tân Sơn Nhứt chạy về Sài Gòn. Thấy từng lớp người qua lại. Bụi tung mù sau bánh xe hơi vun vút. Cổ họng khô ran. Bụi rơi từng lớp dày trên loại ghế nơi có các quán cóc. Ghế không thấp như đòn, không cao bằng ghế trường kỷ. Nửa nửa lưng chừng ngang đầu gối. Và hàng quán có nơi ghi “Ở đây đặc biệt bán Nai đồng quê. Biết bao đêm, Ỷ Lan lên chiếc “mơ bay” riêng, lái bằng tốc độ “la-ze,” như chiếc máy sắp chữ ở tòa soạn Quê Mẹ, về thăm quê nhà vài tiếng trước giờ bình minh thức giấc… Nhưng giấc mơ hãi hùng nhất là chuyến về thăm Việt Nam đêm qua… Gió bão và mây đen quần tụ… Từng hồi rít lên rùng rợn. Những người đi đường áo rách, gầy gò, mặt mày xanh mét… Gió lốc mạnh một cơn, khiến tâm hồn Ỷ Lan bay bổng vào không trung đen tối!!” [“Một Nắm Tiền Bay.” Trang 88]

Người phụ nữ sinh trưởng tại Anh Quốc – xứ sở sương mù – lại mơ về Việt Nam, và đã cảm nhận “…Cá cũng như người, không thể sống xa nước. Nên Ỷ Lan trông đợi ngày về nước Việt, đi chung với các bạn Việt Nam sống ở xa. Và ngày đó, Ỷ Lan sẽ cầm một đèn pin thật lớn, thật sáng, về soi xứ Cần Thơ cho “canh thâu” tan biến.” [“Ðường Về Cần Thơ.” Trang 123]

HNP

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 3 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ xấu xí (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Duyên thừa (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Ngày số pi (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lá thư xúc động của cậu bé trộm chuông gió (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Ôi thật bất ngờ (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ sẽ luộc Bắc Hàn (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Người Đức dạy con (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Đọc hồi ký vượt tù vượt biển của nhà văn Huỳnh Công Ánh (Giới Thiệu Sách) - Việt Phương
  • Tháng ba có chút nắng ấm chim bay về nhiều (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Sốt là gì? (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện chó chưa… (c)hết (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Chuyện một chiếc cầu (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ nguyễn thị hải (Thơ) - Sao Khuê
  • Saloon cao bồi (Tạp Ghi) - Sean Bảo
  • Bánh bột lọc Huế ơi! (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Nợ thuế trên $50,000 Mỹ Kim có thể bị tịch thu passport (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xem bói-bốc quẻ Sài Gòn xưa (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Tự làm nước xả mềm vải (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Bánh mì Philly cheesesteak (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Nhân ngày hạnh phúc (Tạp Ghi) - Nguyễn Âu Hồng
  •  Hệ thống thắng abs và lợi ích của nó (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Mua chim phóng sanh (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Phòng da chảy xệ khi giảm cân (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Trên bến tàu (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Sao kim (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
  • Lại chuyện người Trung Quốc (Tạp Ghi) - Lê Thu Thùy
  • Athleisure thời trang thể thao (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Moon Flower và chuyến hải hành 2017 (Ký Sự) - Ngọc Linh
  • Thảm trạng di dân (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Em còn đi nữa! (Phóng Sự Việt Nam) - Hỷ Long
  • Xem phim miễn phí trên mạng (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Santorini vầng sáng thiên đường (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Vườn Nhật Bản (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Logan (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Đọc 'y sĩ tiền tuyến' của Trang Châu (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Dị ứng phụ nữ (Truyện Ngắn) - Hoàng Long
  • Những công việc lương trên $100,000 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • 5 bí quyết làm bạn tiến bộ ngay lập tức (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Lễ bà mùa sông cạn (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Cá nhà táng! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Lòng người qua một cành hoa (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Bản năng Nhà Văn trong xã hội đồng phục (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Let It Be câu trả lời rồi sẽ đến (Something Anything) - Ian Bùi
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Trung thành (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Ngày hội Saint Patrick (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Khu vực sửa chữa đường (An Toàn Giao Thông)
  • Nghỉ chó (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
Facebook Comments
SHARE