Quê Nhà – Ỷ Lan

Một người hoàn toàn “dốt đặc cán mai,” một chữ Tiếng Việt bẻ đôi không biết, nhưng lại là tác giả của tập truyện “Quê Nhà,” được tái bản đến 9 lần. Người phụ nữ Anh Quốc này đã khiến độc giả khâm phục, khi đọc những nhận xét của cô về Tiếng Việt:

“Tiếng Việt rắc rối quá chừng. Từ cách phát âm cho đến nói trúng dấu. Ôi các dấu tí xíu ngoan ngoãn này đã “phá hoại” Ỷ Lan bao nhiêu lần, thành những “hiểu lầm” vĩ đại! Nào là những giọng nói ba miền. Sợ nhất là mấy ông Huế, cái gì cũng hóa ra “nặng” cả. Nào là cách viết mặt hóa ra mặc, sản thành sáng, làng thành “nà”ng…Ôi chao, tùy hứng đã đời, mặc kệ người ngoại quốc ôm đầu, đập trán… Muốn hiểu người Việt thì phải học cách ăn nói “bình dân” qua các câu tục ngữ, ca dao, và cách nói “bác học” qua các câu Kiều và thơ cổ. Rồi còn một kho tàng nói lái nữa!! Ỷ Lan thường theo dõi loạt bài “Người Việt Tiếng Việt” của anh Vân Xưa. Một người mà Ỷ Lan rất phục, xem như gương mẫu phản chiếu tâm hồnViệt Nam. Xem bài đó thất kinh hồn vía. Xưng hô thường lệ đã khó (đặc biệt đối với người Anh dân chủ, ai nấy đều xưng “me” gọi “you” như nhau, trừ Bà Hoàng Elizabeth II luôn luôn xưng “we” – chúng ta – vì Bà không là một cá nhân. Bà “đại diện” cho cả dân tộc Anh), thế mà tới nước Việt Nam ta có đủ lối xưng hô. Tùy theo tình cảm nóng lạnh mà ông, anh, mày, thằng… Tùy muốn tâng bốc hay hạ giá. Tùy thương tùy ghét. Lại còn cả lối thậm xưng, tôn xưng, vỗ ngực xưng… Thôi, kịch của ông Thạch Sĩ Bia (Shakespeare) phải chịu thua rồi!!! [“Khoảng Ðời “Trâu Ðánh.” Trang 29-30.]

y-lan

Ỷ Lan tên thật là Penelope Faulkner, người Anh, sinh trưởng tại Cố Ðô York, chưa bao giờ đến Việt Nam nhưng lại yêu thương Việt Nam như là quê cha đất tổ. Bà là ký giả, là nhà văn, nhà tranh đấu nhân quyền Việt Nam, là thông tín viên của Ðài Á Châu Tự Do tại Paris. Bà cũng là Phó Chủ Tịch Ủy Ban Bảo Vệ Quyền Làm Người Việt Nam, thuộc cơ sở Quê Mẹ, một tổ chức do nhà trí thức Võ Văn Ái thành lập. Ỷ Lan học Tiếng Việt, trở thành nhà văn ngoại quốc viết Tiếng Việt với tập truyện “Quê Nhà,” do nhà xuất bản Quê Mẹ phát hành năm 1988, tái bản 9 lần. Theo lời bà Lê Thị Huệ, chủ nhiệm tạp chí Văn Nghệ Gió O: “Tập truyện này là một thành công đóng góp vào nền văn chương Việt hải ngoại, mà lại do người ngoại quốc viết.” Trong phần giới thiệu “Quê Nhà,” Thi Vũ cho biết: “Ỷ Lan là bằng chứng của cuộc chiến đấu mới này: ngòi bút và sự dấn thân chân thực làm kinh động lòng người… Phải chăng Ỷ Lan Penelope Faulkner là người ngoại quốc đầu tiên viết văn Việt? Trả lời câu hỏi này, là thấy ra nguồn hy vọng và niềm bí mật nhiệm màu của Quê Hương mà ta bỏ quên từ lâu.” [“Quê Nhà.” Trang 14] Mười truyện trong số 19 truyện ký của tập “Quê Nhà” đã được đài BBC Việt Ngữ ở Luân Ðôn, mời Ỷ Lan đọc trong hai chương trình đặc biệt, vào tháng 11 và tháng 12 năm 1985, và tháng 08 năm 1987 phát thanh về Việt Nam. Sự kiện này gây chấn động lớn trong lòng thính giả trên toàn quốc. Ỷ Lan trở thành hiện tượng đặc biệt, đối với người Việt tha hương và người Việt còn ở quê nhà.

Ỷ Lan viết: “Ðêm qua nằm chiêm bao, Ỷ Lan thấy mình về Việt Nam!! Rõ ràng như trước mắt. Con đường từ phi trường Tân Sơn Nhứt chạy về Sài Gòn. Thấy từng lớp người qua lại. Bụi tung mù sau bánh xe hơi vun vút. Cổ họng khô ran. Bụi rơi từng lớp dày trên loại ghế nơi có các quán cóc. Ghế không thấp như đòn, không cao bằng ghế trường kỷ. Nửa nửa lưng chừng ngang đầu gối. Và hàng quán có nơi ghi “Ở đây đặc biệt bán Nai đồng quê. Biết bao đêm, Ỷ Lan lên chiếc “mơ bay” riêng, lái bằng tốc độ “la-ze,” như chiếc máy sắp chữ ở tòa soạn Quê Mẹ, về thăm quê nhà vài tiếng trước giờ bình minh thức giấc… Nhưng giấc mơ hãi hùng nhất là chuyến về thăm Việt Nam đêm qua… Gió bão và mây đen quần tụ… Từng hồi rít lên rùng rợn. Những người đi đường áo rách, gầy gò, mặt mày xanh mét… Gió lốc mạnh một cơn, khiến tâm hồn Ỷ Lan bay bổng vào không trung đen tối!!” [“Một Nắm Tiền Bay.” Trang 88]

Người phụ nữ sinh trưởng tại Anh Quốc – xứ sở sương mù – lại mơ về Việt Nam, và đã cảm nhận “…Cá cũng như người, không thể sống xa nước. Nên Ỷ Lan trông đợi ngày về nước Việt, đi chung với các bạn Việt Nam sống ở xa. Và ngày đó, Ỷ Lan sẽ cầm một đèn pin thật lớn, thật sáng, về soi xứ Cần Thơ cho “canh thâu” tan biến.” [“Ðường Về Cần Thơ.” Trang 123]

HNP

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 11 tháng 1 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Idiotarod (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Ngày sẽ qua thôi (Truyện Ngắn) - Tôn Nữ Thu Dung
  • Goodbye Mr.President (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lan man chuyện sắp Tết (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Quốc Hội Hoa Kỳ khóa 115 (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Văn hóa ứng xử ở Mỹ (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Món quà cuối năm (Tạp Ghi) - Nam Lộc
  • Bay theo đàn chim thiên di (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Điều trị ung thư (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Mộ khúc Serenade (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Từ Moscow đến New York (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Tomas transtromer (Thơ) - Thận Nhiên
  • Động, tĩnh trong thế giới Origami (Phỏng Vấn) - Trịnh Thanh Thủy
  • Cá lóc kho bầu (Tạp Ghi) - Tạ Phong Tần
  • Cần giữ chiếu khán hợp lệ khi đang ở Hoa Kỳ (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Đôla đỏ & hang PX (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Fitness miễn phí (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Vài câu hỏi và giải đáp (Sổ Tay Khách Hàng) - Hạnh Việt
  • Ai nhặt được cái này, em sẽ yêu thương người ấy (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Nhà bị nứt foundation (Bạn Có Biết) - Xe-Ba-Gác Handyman
  • Các việc làm tăng thêm từ nay đến năm 2022 (Bạn Có Biết) - Mai Hoang
  • Quẻ bói đầu năm: Tuổi hợp Tuổi cho Hôn Nhân/a (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Chăm sóc răng miệng (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Dương lịch (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Trò chuyện với Joseph Nguyễn người lính cứu hỏa (Phỏng Vấn) - Hương Võ
  • Thuật ngữ thời trang (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Trăm năm âm ỉ than hồng (Nhìn Ra Thế Giới) - Ngọc Linh
  • Hoa Tết miền Trung (Phóng Sự) - Hỷ Long
  • Sạc điện không dây (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Năm Mới và những thay đổi trong lối sống (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Triệu phú đi nhặt vỏ bia (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • 10 dữ kiện về rượu (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • Điện thoại thông minh rẻ tiền (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Bình nuôi cá (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Sing (Thế Giới Điện Ảnh) - Hải Sơn
  • Bến cảng mùa Xuân (Truyện Ngắn) - Hoshi Shinichi
  • Biểu một cõi cà phê (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Đừng tin những gì họ nói (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Tình đêm rựa mận* (Tạp Ghi) - Nguyễn Quang Tấn
  • Quà sinh nhật (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Em tên: Trần thị Mồng Tơi! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Bác chinh (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Những nữ ca sĩ nổi bật của năm (Âm Nhạc) - Nhã Vy
  • Cơ quan mới trong bụng (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • Bệnh sùng bái cuồng nhiệt nghề bác sĩ của người Việt Nam (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Qua suối đến trường (Tạp Ghi) - Trần Mộng Tú
  • Tướng cướp hào hoa (Chuyện Vụ Án ) - Nam Nhật
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • An sinh xã hội (Đời Sống)
  • Tai nạn ở ngã tư (An Toàn Giao Thông)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Sinh đôi khác... Năm (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Nhiếp ảnh hồng ngoại (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Nhầm (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE