Piano và Guitar

Ðối với nhiều người trên thế giới, hình ảnh cây đàn piano luôn có vẻ sang trọng hơn các nhạc cụ khác. Nhất là người Việt, đặc biệt ở trong nước, nghe nhà ai cho con học piano thì trong lòng không khỏi có chút ganh tị. Ngược lại, nghe con ai học guitar, thường không để ý lắm. Nhiều phụ huynh, có điều kiện tài chính, thường bắt con mình học piano mà không cần biết chúng có thật sự thích hoặc có khiếu hay không. Không phải hễ con mình có năng khiếu âm nhạc thì học nhạc cụ nào cũng giỏi. Dĩ nhiên, nếu có khiếu về nhạc thì học cái nào cũng dễ. Tuy nhiên, ở trình độ cao hơn thì cần có năng khiếu đặc biệt về một nhạc cụ nào đấy. Ðiều quan trọng, không nên cho rằng nhạc cụ này sang hoặc “hèn” hơn nhạc cụ khác. Chủ yếu là ở trình độ và phong cách người chơi. Hơn nữa, mỗi nhạc cụ có những ưu và khuyết điểm riêng khiến việc xếp “đẳng cấp” càng khó khả thi. Như piano và guitar!

keyboard 01

PianoNGUỒN LORIMORANMUSIC.COM

Piano có lợi thế về âm vực và bàn đạp dưới chân hỗ trợ cho tay. Piano cổ điển có 85 nốt (từ thấp lên cao); loại hiện đại thường khoảng 88 nốt. Một số loại đặc biệt có đến 97 nốt. Số lượng nốt, từ thấp lên cao, càng nhiều thì âm vực càng lớn. Phải nói rõ “từ thấp lên cao” vì bên guitar cũng có nhiều nốt nhưng trùng nhau về cao độ nên âm vực hẹp hơn so với piano. Trên piano, mỗi nốt nhạc là một phím đàn. Ðàn có bao nhiêu phím thì chơi được bấy nhiều nốt, từ thấp lên cao. Bên guitar, tổng số nốt, không phải từ thấp lên cao, bằng số phím đàn nhân với số dây. Những nốt “dư”, không được tính để đo âm vực, làm phong phú âm sắc của guitar. Vì piano không có nốt nào “dư” nên, nếu không có bàn đạp hỗ trợ, thì âm sắc rất đơn sơ. Thường piano có 3 bàn đạp để chính giữa chân. Bàn bên phải được sử dụng nhiều nhất, đặc biệt cho những nốt ngân dài. Ðàn piano thực ra cũng thuộc loại đàn dây như guitar. Thay vì gẩy trực tiếp bằng tay như guitar, người chơi piano gõ ngón tay xuống phím đàn (thường bằng nhựa) được nối dài bằng những thanh gỗ theo nguyên lý đòn bẩy. Phía bên kia điểm tựa, được gắn 2 cây nhỏ; cái ngắn để “gẩy đàn” còn cái kia dài hơn giữ cho dây khỏi rung (khiến nốt nhạc không ngân). Trong cây đàn piano loại lớn (grand piano), đầu cây ngắn nằm phía dưới còn đầu cây dài nằm phía trên dây đàn. Lúc piano ở thế tĩnh, đầu các cây dài nằm đè lên những dây đàn. Khi gõ vào phím đàn, đầu kia thanh gỗ bật lên; đầu cây ngắn đánh vào dây đàn, đồng thời đầu cây dài bật lên cho dây đàn có thể rung. Khi đạp vào bàn bên phải, các đầu cây dài được nhấc lên giúp những dây đàn nào đang rung có thể rung… tiếp. Muốn dây đàn rung tiếp mà không dùng bàn đạp bên phải thì cần giữ ngón tay trên phím, không được nhấc lên. Cách nào cũng có nhược điểm. Nếu dùng bàn đạp bên phải thì tất cả các nốt nào (gõ xuống) cũng ngân. Giữ ngón tay trên phím (sau khi gõ xuống) thì ngân được nốt mình muốn nhưng lại không thể hoặc khó chơi các nốt kế tiếp trong bản nhạc. Bàn đạp ở giữa giúp người chơi ngân được nốt nhạc mình muốn mà không phải giữ ngón tay trên phím đàn. Bàn đạp bên trái giúp người chơi làm phong phú thêm âm sắc của tiếng đàn mình. Bình thường mỗi phím đàn piano có 3 dây (hoặc ít nhất là 2 dây). Khi đạp vào bàn bên trái, mỗi nốt phát ra từ 1 dây mà thôi; khiến âm thanh nghe nhẹ nhàng êm dịu hơn.

keyboard 01

GuitarNGUỒN CHORDBOOK.COM

Nhiều bậc phụ huynh cho con học piano nhưng không biết về chuyện bàn đạp này. Thành ra, nhất là ở Việt Nam, có những phụ huynh nói là cho con học piano nhưng thực ra lại học keyboard. Loại keyboard lớn, có bàn phím tương tự như piano nhưng chỉ có một bàn đạp (bên phải). Thầy (cô) dạy keyboard lại hướng dẫn chơi bằng tay mà thôi, không dùng chân. Cho nên nhiều em học keyboard từ nhỏ nhưng sau này ngồi vào cây piano vẫn cảm thấy ngượng ngịu, chơi rất dở vì không sử dụng được hoặc thành thạo các bàn đạp. Cấu trúc đàn piano để tạo âm sắc chủ yếu chỉ chừng đó; thua xa guitar! Bên guitar, một nốt nhạc có thể chơi (bấm ngón tay) trên nhiều dây khác nhau, tạo âm sắc khác nhau. Ngoài ra, trên cùng một dây, người chơi có thể gẩy (ngón tay) ở nhiều chỗ khác nhau cho cùng một nốt nhạc, làm âm sắc nghe khác đi. Một kỹ thuật đặc trưng cho nguyên lý này là trémolo; dùng 3 ngón tay gẩy liên tiếp vào một dây đàn; nghe như tiếng mưa rơi hoặc suối chảy. Ngoài ra, guitar có thể gẩy bằng móng tay hoặc phần thịt mềm của ngón tay hoặc phím nhựa; tạo nên những âm sắc rất đặc trưng. Thậm chí, có thể bắt chéo 2 dây đàn vào nhau, đánh lên nghe như tiếng trống. Dĩ nhiên, ngoài âm vực và âm sắc, âm nhạc còn nhiều đặc tính khác mà mỗi nhạc cụ có mỗi công dụng riêng. Căn bản vẫn là trình độ và phong cách của người chơi.

Về trình độ thì có thể học thầy nhưng phong cách thì phải tự học hoặc trời cho! Có nhiều dương cầm thủ đánh rất giỏi nhưng trông như một viên thư ký đang ngồi đánh máy chữ. Có người ngồi đánh đàn mà lưng thì gù, mặt chồm (gần) sát phím đàn. Có người lưng thẳng nhưng cứng đơ, trông xa như người… máy. Dĩ nhiên, phong cách không chỉ là dáng vẻ mà còn nhiều thứ khác. Tuy nhiên, dù đánh nhạc cụ gì đi nữa mà người chơi trông gò bó, căng thẳng thì cũng mất sang. Còn trình độ không chỉ về kiến thức và kỹ năng chơi nhạc mà còn trình độ văn hóa chung. Chính trình độ văn hóa giúp người chơi diễn tả trọn vẹn nội dung bản nhạc. Cụ thể là nhiều em nhỏ chơi đàn rất giỏi nhưng không hay. Ðơn giản vì kiến thức cuộc sống quá non nớt, không hiểu được bản nhạc, chỉ chơi theo… nốt! Ðặc biệt nhiều em nhỏ, và cả người lớn nữa, chơi đàn mà không có cảm xúc, cứ chơi như cái máy. Nhiều người chơi độc tấu, dù có trình độ, mà vẫn phải nhìn vào tờ giấy nhạc. Các bậc cao thủ thậm chí không thèm nhìn vào phím đàn.

Dù sao đi nữa, piano vẫn là nhạc cụ chính trong âm nhạc Tây phương. Ở các trường dạy nhạc chuyên nghiệp, dẫu học làm ca sĩ cũng phải qua vài khóa về piano. Nếu muốn đưa con em mình vào thế giới âm nhạc từ khi còn nhỏ, có lẽ nên bắt đầu từ cây đàn piano. Và đừng quên trau dồi kiến thức văn hóa nếu muốn tiến xa trên con đường này.

keyboard 01

KeyboardNGUỒN ALIEXPRESS.COM

NT

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 3 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ xấu xí (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Duyên thừa (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Ngày số pi (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lá thư xúc động của cậu bé trộm chuông gió (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Ôi thật bất ngờ (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ sẽ luộc Bắc Hàn (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Người Đức dạy con (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Đọc hồi ký vượt tù vượt biển của nhà văn Huỳnh Công Ánh (Giới Thiệu Sách) - Việt Phương
  • Tháng ba có chút nắng ấm chim bay về nhiều (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Sốt là gì? (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện chó chưa… (c)hết (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Chuyện một chiếc cầu (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ nguyễn thị hải (Thơ) - Sao Khuê
  • Saloon cao bồi (Tạp Ghi) - Sean Bảo
  • Bánh bột lọc Huế ơi! (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Nợ thuế trên $50,000 Mỹ Kim có thể bị tịch thu passport (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xem bói-bốc quẻ Sài Gòn xưa (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Tự làm nước xả mềm vải (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Bánh mì Philly cheesesteak (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Nhân ngày hạnh phúc (Tạp Ghi) - Nguyễn Âu Hồng
  •  Hệ thống thắng abs và lợi ích của nó (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Mua chim phóng sanh (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Phòng da chảy xệ khi giảm cân (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Trên bến tàu (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Sao kim (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
  • Lại chuyện người Trung Quốc (Tạp Ghi) - Lê Thu Thùy
  • Athleisure thời trang thể thao (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Moon Flower và chuyến hải hành 2017 (Ký Sự) - Ngọc Linh
  • Thảm trạng di dân (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Em còn đi nữa! (Phóng Sự Việt Nam) - Hỷ Long
  • Xem phim miễn phí trên mạng (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Santorini vầng sáng thiên đường (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Vườn Nhật Bản (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Logan (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Đọc 'y sĩ tiền tuyến' của Trang Châu (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Dị ứng phụ nữ (Truyện Ngắn) - Hoàng Long
  • Những công việc lương trên $100,000 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • 5 bí quyết làm bạn tiến bộ ngay lập tức (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Lễ bà mùa sông cạn (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Cá nhà táng! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Lòng người qua một cành hoa (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Bản năng Nhà Văn trong xã hội đồng phục (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Let It Be câu trả lời rồi sẽ đến (Something Anything) - Ian Bùi
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Trung thành (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Ngày hội Saint Patrick (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Khu vực sửa chữa đường (An Toàn Giao Thông)
  • Nghỉ chó (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
Facebook Comments
SHARE