Piano và Guitar

Ðối với nhiều người trên thế giới, hình ảnh cây đàn piano luôn có vẻ sang trọng hơn các nhạc cụ khác. Nhất là người Việt, đặc biệt ở trong nước, nghe nhà ai cho con học piano thì trong lòng không khỏi có chút ganh tị. Ngược lại, nghe con ai học guitar, thường không để ý lắm. Nhiều phụ huynh, có điều kiện tài chính, thường bắt con mình học piano mà không cần biết chúng có thật sự thích hoặc có khiếu hay không. Không phải hễ con mình có năng khiếu âm nhạc thì học nhạc cụ nào cũng giỏi. Dĩ nhiên, nếu có khiếu về nhạc thì học cái nào cũng dễ. Tuy nhiên, ở trình độ cao hơn thì cần có năng khiếu đặc biệt về một nhạc cụ nào đấy. Ðiều quan trọng, không nên cho rằng nhạc cụ này sang hoặc “hèn” hơn nhạc cụ khác. Chủ yếu là ở trình độ và phong cách người chơi. Hơn nữa, mỗi nhạc cụ có những ưu và khuyết điểm riêng khiến việc xếp “đẳng cấp” càng khó khả thi. Như piano và guitar!

keyboard 01

PianoNGUỒN LORIMORANMUSIC.COM

Piano có lợi thế về âm vực và bàn đạp dưới chân hỗ trợ cho tay. Piano cổ điển có 85 nốt (từ thấp lên cao); loại hiện đại thường khoảng 88 nốt. Một số loại đặc biệt có đến 97 nốt. Số lượng nốt, từ thấp lên cao, càng nhiều thì âm vực càng lớn. Phải nói rõ “từ thấp lên cao” vì bên guitar cũng có nhiều nốt nhưng trùng nhau về cao độ nên âm vực hẹp hơn so với piano. Trên piano, mỗi nốt nhạc là một phím đàn. Ðàn có bao nhiêu phím thì chơi được bấy nhiều nốt, từ thấp lên cao. Bên guitar, tổng số nốt, không phải từ thấp lên cao, bằng số phím đàn nhân với số dây. Những nốt “dư”, không được tính để đo âm vực, làm phong phú âm sắc của guitar. Vì piano không có nốt nào “dư” nên, nếu không có bàn đạp hỗ trợ, thì âm sắc rất đơn sơ. Thường piano có 3 bàn đạp để chính giữa chân. Bàn bên phải được sử dụng nhiều nhất, đặc biệt cho những nốt ngân dài. Ðàn piano thực ra cũng thuộc loại đàn dây như guitar. Thay vì gẩy trực tiếp bằng tay như guitar, người chơi piano gõ ngón tay xuống phím đàn (thường bằng nhựa) được nối dài bằng những thanh gỗ theo nguyên lý đòn bẩy. Phía bên kia điểm tựa, được gắn 2 cây nhỏ; cái ngắn để “gẩy đàn” còn cái kia dài hơn giữ cho dây khỏi rung (khiến nốt nhạc không ngân). Trong cây đàn piano loại lớn (grand piano), đầu cây ngắn nằm phía dưới còn đầu cây dài nằm phía trên dây đàn. Lúc piano ở thế tĩnh, đầu các cây dài nằm đè lên những dây đàn. Khi gõ vào phím đàn, đầu kia thanh gỗ bật lên; đầu cây ngắn đánh vào dây đàn, đồng thời đầu cây dài bật lên cho dây đàn có thể rung. Khi đạp vào bàn bên phải, các đầu cây dài được nhấc lên giúp những dây đàn nào đang rung có thể rung… tiếp. Muốn dây đàn rung tiếp mà không dùng bàn đạp bên phải thì cần giữ ngón tay trên phím, không được nhấc lên. Cách nào cũng có nhược điểm. Nếu dùng bàn đạp bên phải thì tất cả các nốt nào (gõ xuống) cũng ngân. Giữ ngón tay trên phím (sau khi gõ xuống) thì ngân được nốt mình muốn nhưng lại không thể hoặc khó chơi các nốt kế tiếp trong bản nhạc. Bàn đạp ở giữa giúp người chơi ngân được nốt nhạc mình muốn mà không phải giữ ngón tay trên phím đàn. Bàn đạp bên trái giúp người chơi làm phong phú thêm âm sắc của tiếng đàn mình. Bình thường mỗi phím đàn piano có 3 dây (hoặc ít nhất là 2 dây). Khi đạp vào bàn bên trái, mỗi nốt phát ra từ 1 dây mà thôi; khiến âm thanh nghe nhẹ nhàng êm dịu hơn.

keyboard 01

GuitarNGUỒN CHORDBOOK.COM

Nhiều bậc phụ huynh cho con học piano nhưng không biết về chuyện bàn đạp này. Thành ra, nhất là ở Việt Nam, có những phụ huynh nói là cho con học piano nhưng thực ra lại học keyboard. Loại keyboard lớn, có bàn phím tương tự như piano nhưng chỉ có một bàn đạp (bên phải). Thầy (cô) dạy keyboard lại hướng dẫn chơi bằng tay mà thôi, không dùng chân. Cho nên nhiều em học keyboard từ nhỏ nhưng sau này ngồi vào cây piano vẫn cảm thấy ngượng ngịu, chơi rất dở vì không sử dụng được hoặc thành thạo các bàn đạp. Cấu trúc đàn piano để tạo âm sắc chủ yếu chỉ chừng đó; thua xa guitar! Bên guitar, một nốt nhạc có thể chơi (bấm ngón tay) trên nhiều dây khác nhau, tạo âm sắc khác nhau. Ngoài ra, trên cùng một dây, người chơi có thể gẩy (ngón tay) ở nhiều chỗ khác nhau cho cùng một nốt nhạc, làm âm sắc nghe khác đi. Một kỹ thuật đặc trưng cho nguyên lý này là trémolo; dùng 3 ngón tay gẩy liên tiếp vào một dây đàn; nghe như tiếng mưa rơi hoặc suối chảy. Ngoài ra, guitar có thể gẩy bằng móng tay hoặc phần thịt mềm của ngón tay hoặc phím nhựa; tạo nên những âm sắc rất đặc trưng. Thậm chí, có thể bắt chéo 2 dây đàn vào nhau, đánh lên nghe như tiếng trống. Dĩ nhiên, ngoài âm vực và âm sắc, âm nhạc còn nhiều đặc tính khác mà mỗi nhạc cụ có mỗi công dụng riêng. Căn bản vẫn là trình độ và phong cách của người chơi.

Về trình độ thì có thể học thầy nhưng phong cách thì phải tự học hoặc trời cho! Có nhiều dương cầm thủ đánh rất giỏi nhưng trông như một viên thư ký đang ngồi đánh máy chữ. Có người ngồi đánh đàn mà lưng thì gù, mặt chồm (gần) sát phím đàn. Có người lưng thẳng nhưng cứng đơ, trông xa như người… máy. Dĩ nhiên, phong cách không chỉ là dáng vẻ mà còn nhiều thứ khác. Tuy nhiên, dù đánh nhạc cụ gì đi nữa mà người chơi trông gò bó, căng thẳng thì cũng mất sang. Còn trình độ không chỉ về kiến thức và kỹ năng chơi nhạc mà còn trình độ văn hóa chung. Chính trình độ văn hóa giúp người chơi diễn tả trọn vẹn nội dung bản nhạc. Cụ thể là nhiều em nhỏ chơi đàn rất giỏi nhưng không hay. Ðơn giản vì kiến thức cuộc sống quá non nớt, không hiểu được bản nhạc, chỉ chơi theo… nốt! Ðặc biệt nhiều em nhỏ, và cả người lớn nữa, chơi đàn mà không có cảm xúc, cứ chơi như cái máy. Nhiều người chơi độc tấu, dù có trình độ, mà vẫn phải nhìn vào tờ giấy nhạc. Các bậc cao thủ thậm chí không thèm nhìn vào phím đàn.

Dù sao đi nữa, piano vẫn là nhạc cụ chính trong âm nhạc Tây phương. Ở các trường dạy nhạc chuyên nghiệp, dẫu học làm ca sĩ cũng phải qua vài khóa về piano. Nếu muốn đưa con em mình vào thế giới âm nhạc từ khi còn nhỏ, có lẽ nên bắt đầu từ cây đàn piano. Và đừng quên trau dồi kiến thức văn hóa nếu muốn tiến xa trên con đường này.

keyboard 01

KeyboardNGUỒN ALIEXPRESS.COM

NT

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 30 tháng 11 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Các đời HLV đội banh Mỹ Quốc (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • Tin thể thao (Thể thao)
  • Tàn mộng (Truyện ngắn) Cẩm Giang
  • Chính trị trên bàn tiệc mùa Lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • The Head and The Heart (Âm nhạc) Nhã Vy
  • Hy vọng cho ngày mai
  • Cám ơn! (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • Nhà độc tài bịp bợm (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • Khi trở lại nhà (Tạp ghi) Trần Mộng Tú
  • Whiskey, brandy, vodka, gin (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • Tưởng nhớ gã Beatles trầm lặng (Bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • Yến sào (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • Sử dụng bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • Thưở đó chúng mình (Tạp ghi) Sean Bảo
  • Đường hóa học (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • Thơ phạm cao hoàng (Thơ)
  • Tưởng niệm nhạc sĩ Anh Bằng Người cuối sân ga (Tạp ghi) Trịnh Thanh Thủy
  • Có nên mua bảo hiểm sức khỏe qua các đại lý ? (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • Cơm chiên Dương Châu kiểu Bạc Liêu (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • Lệ phí đơn của Sở Di Trú tăng trong Mùa Lễ (Di trú) Lê Minh Hải
  • Cơn sốt chim cút Sài Gòn (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • Mua hàng online mùa lễ (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • Quà tặng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • Tình bạn thời đi học (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • Sơn máy và sơn lăn - sơn dầu và sơn nước (Bạn có biết) Xe-Ba-Gác Handyman
  • Coi chừng ứng dụng giả (Fake APP) (Bạn có biết) Hạnh Việt
  • Đi hát karaoke ở Hà Nội (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • Spa tại gia (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • Phần chìm của tảng băng (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • An toàn thực phẩm trong tiệm ăn (phần 2) (Phỏng vấn) Hương Võ
  • Cuba của Fidel (Tạp ghi) Mạnh Kim
  • Minimalism Phong cách tối giản (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • Thế giới qua ống kính
  • Một vòng chợ hoa nước Mỹ (Phóng sự) Ngọc Linh
  • Cử tri viện Electoral College (Tạp ghi) Ianbui
  • An toàn nhà cửa khi du lịch mùa lễ (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • Mr. Thất bại (Chuyện không đâu) Hồng Nguyên Hoàng
  • Mỗi tuần 1 con số
  • Đi bộ 9,000km gây quỹ giúp đỡ trẻ lang thang (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • Bàn tiệc mùa Thu (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • Fantastic Beasts and Where to Find Them (Thế giới điện ảnh) Movie Phan
  • Olalacare (Chuyện Khó Tin Có Nhưng Thật)
  • Nên làm gì với vé máy bay sau chuyến bay? (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • Những người đàn bà tôi gặp trên cầu (Truyện ngắn) Nguyễn Quang Tấn
  • Tìm em bé H.mong (Tạp ghi) Uyển Ca
  • Diễn hành lễ Tạ Ơn (Vui lạ khắp nơi)
  • Ipad - người bạn đường của tôi (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • Thảo Trường: Bỡn cợt với cả những điều nghiêm chỉnh (Tài liệu văn học) Nguyễn & Bạn Hữu
  • Xe taxi tự động (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • “Ô hô! Fidel Castro!” (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • Đêm havana & ngày hà nội (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • Những thảo dược phụ trợ không nên dùng (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • Người tốt (Câu lạc bộ tiếu lâm) N/A
  • El Nino và Canh Cua Rau Đay (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • Vé số dạo (Tạp ghi) Nguyễn Sinh
  • Bánh xèo bánh chuối chiên (Tạp ghi) Hỷ Long
  • Ác mộng đêm Halloween (Chuyện vụ án) Nam Nhật
Facebook Comments
SHARE