Phong cảnh Nhật & Người Nhật (Kỳ 2)

Lung linh ánh vàng

Kinkaku-ji, Kim Các Tự, chùa có gác bằng vàng. Đến đây chiêm ngắm, chẳng hiểu sao, tôi bất giác nhớ đến câu: Kim ốc tàng Kiều (Nhà vàng cất người đẹp) mặc dù hiện tại, đây là một Thiền Tự. Chắc tại lần đầu tiên nhìn thấy một gác chùa dát vàng nên điển tích của ngôn ngữ trở về.

Yoshimitsu, là Shogun thứ 3 của Ashikaga, thoái vị quyền uy của mình vào năm 1394. Ba năm sau, ông bắt đầu xây dựng khu an trí cho mình, và ông đã thực hiện bằng một nỗ lực đặc biệt để làm cho nó trở thành một vùng kiến trúc ngoạn mục. Ông đắm mình trong cuộc sống yên bình của mình trong khung cảnh thanh bình này. Sau khi Yoshimitsu qua đời, con trai ông, Kitayamaden theo di chúc của cha đã biến dinh thự này thành một Thiền Viện (một ngôi đền Zen).

phong canh nhat nguoi nhat4

Trong cuộc chiến Onin (1467-1477) chùa bị cháy rụi, nhưng được xây lại. Tuy nhiên, các khu vườn chung quanh, vẫn còn nguyên vẹn như ngày xưa, và người ta vẫn có thể được thưởng thức như nó đã được thưởng thức hàng trăm năm trước. Tên phổ thông của chùa là Lộc Uyển Tự, chùa Vườn Nai.

Ngôi chùa có ba tầng, soi bóng xuống ao Kyoko-chi, tức Kính Trì (ao Gương). Hai tầng trên vách được dát bằng vàng lá nên mới có tên là gác vàng. Gọi chung là chùa Vàng. Cảnh trí chung quanh chùa có hoa lá, cỏ cây hài hòa ngoạn mục.

Gần 500 năm sau (1950) tòa Gác Vàng bị một nhà sư nổi lửa đốt thành tro.

Chùa được trùng tu lại năm 1955. Năm 1987 gác chùa được dát thêm lớp vàng mới và sửa chữa nội thất. Gác này thường được so sánh với Ginkaku (Ngân Các tức Gác Bạc) ở chùa Jisho-ji cũng ở Kyoto.

Nhà văn Mishima Yukio phóng tác việc đốt chùa của nhà sư này trong cuốn tiểu thuyết có tựa là Kinkaku-ji. Cuốn sách này được dịch ra nhiều thứ tiếng kể cả tiếng Việt do Đỗ Khánh Hoan và Nguyễn Tường Minh dịch và xuất bản ở Sài Gòn vào cuối thập niên 1960, đầu thập niên 1970.

Chùa Kinkaku-ji đã được ghi nhận là Di Sản Văn Hóa Thế Giới vào năm 1994.

Lịch sử của ngôi chùa là điều quan trọng và du khách nào cũng muốn hiểu tường tận. Nhưng thật sự khi đứng trước một ngôi chùa dát vàng xây trên một chiếc hồ như thế, tôi không nhìn chùa, mà cứ xăm xoi nhìn cái sắc vàng in trên mặt nước, nhìn những cái đuôi cá Anh Vũ thỉnh thoảng quẫy mạnh một cái làm những mảnh vàng bắn tung tóe, thấy cả ngôi chùa như tan ra từng mảnh vàng vụn.

Thời gian như đứng lại, không gian dường bốc hơi. Giữa buổi trưa nắng ấm nồng  bỗng nhớ tới câu thơ tả đêm khuya chú tiểu với ngôi chùa cũ, nghèo, mà mình đã được đọc từ một thời xa xôi nào:

Chùa xưa mái ngói cũ
Đêm khuya nằm không ngủ
Trèo lên với cây sào
Khều rụng bao nhiêu sao.
(Huyền Không)

phong canh nhat nguoi nhat3

Cánh rừng tre Bamboo Sagano – ảnh tác giả

Tiếng hát Màu Xanh

Đó là âm thanh cất lên từ cánh rừng tre Bamboo Sagano ở khu ngoại ô Arashiyama  của Kyoto.

Khu ngoại ô này là một đại điểm hấp dẫn du khách vì ngoài rừng tre nó còn nổi tiếng với chiếc cầu gỗ Togetsukyo, đập nước nhân tạo, những ngôi nhà bán quà lưu niệm, những ngôi chùa nhỏ rải rác chen lẫn giữa quán ăn và ngôi đền Tenryuji. Hoa anh đào mùa xuân và lá thu phong thay màu cũng là một điểm tuyệt vời được nhắc đến nữa.

Chỉ cần 30 phút đi xe lửa từ thành phố đến đây. Đi bên nhau im lặng, bóng tre xanh giao nhau, chụp trên đầu như một chiếc nón thật to. Ngoài vẻ đẹp thanh thoát, thiền tịnh của cả khu rừng 16 cây số vuông toàn tre này, mỗi khi có cơn gió nhẹ thổi qua, bạn sẽ được nghe tiếng hát màu xanh cất lên từ những thân tre của khu rừng ngọc bích, tiếng hát du dương trầm bổng.

Đôi khi nghe cả được tiếng thân tre va vào nhau bật lên tiếng “tích tích” khe khẽ như tiếng mõ cầu an nho nhỏ.

Cũng có lúc tiếng lá tre xì xào tưởng như ai đang đọc một bài thơ. Thơ Đường, thơ Nguyễn Trãi, thơ Nguyễn Bính hay thơ Hồ Dzếnh hay thơ Hài Cú của Basho. Những lời thơ nhẹ như sáo trúc!

Chúng tôi tới rừng tre vào buổi chiều khi mặt trời vừa lặn, nên được hưởng toàn vẻ u tịch của rừng. Bỗng nhớ đến một đoản văn tả cành tre và mặt trăng của Nguyễn Tuân:

Chàng nhìn trăng qua cành lá tre, cành lá sắc và đen như mực, vắt qua mặt trăng như một bức tranh Tàu…

Tôi hình dung ra cả khu rừng tre này vào một đêm trăng để thấy rõ hơn nữa cảnh lá tre vắt qua trăng trong câu văn thật đẹp của Nguyễn Tuân.

Tiếng hát, tiếng mõ, hay tiếng ngâm thơ cất lên trong rừng tre này đã được chính phủ chọn là một trong một ngàn âm thanh của nước Nhật cần được bảo tồn.

Con đường bên cạnh khu rừng, được hoàn thành bằng những thân và lá của những cây tre già ngã xuống, khi dẫm chân lên đó, những tiếng động khô sẽ xào xạc dưới gót chân mình. Lại một âm thanh rất lạ, rất khác của tre cho ta thưởng thức!

Chúng tôi vừa ngắm những thân tre xanh biếc hàng hàng lớp lớp nối nhau vừa nhìn xuống những chồi măng mọc khỏe mạnh, gọn gàng như những học sinh Nhật mặc đồng phục đi dưới phố mỗi ngày.

Được biết vào năm 1870 khi Edison muốn tìm loại tre thật tốt để dùng những sợi tre tước ra (material of filament) sáng chế những bóng đèn đầu tiên, giống tre ở khu rừng này đã được nhà nước Kyoto giới thiệu là một trong hai nguồn tre cung cấp cho ông.

phong canh nhat nguoi nhat5

Kim Các Tự trong tuyết – nguồn wikimedia.org

Người Nhật ở Kyoto

Kyoto cổ kính là cố đô của nước Nhật nên việc bảo thủ không lấy làm ngạc nhiên.

Các khách sạn, cửa hàng buôn bán, hàng ăn, khu nhà ga xe lửa, trạm xe bus, không hề có một dòng chữ tiếng Anh nào cho khách du lịch. Ngay cả nhân viên khách sạn, vốn tiếng Anh để tiếp khách rất ngập ngừng và chỉ một người có thể nói mà thôi. Họ hầu như thấy việc cần thêm một sinh ngữ lạ, ngoài quốc ngữ trong thành phố là không cần thiết.

Người Nhật ở đây, nhiều lễ phép nhưng lại rất ít cười. Trong khách sạn, nhà hàng, trên xe hỏa, lúc nào họ cũng cúi rạp đầu, nói lời cám ơn hay xin lỗi, mỗi khi mình đi qua họ, hay họ phải đi qua mình.

Trên xe bus không thấy ai cười với ai, họ đứng nghiêm chỉnh, không chen lấn nhưng ít thấy nhường ghế cho người lớn tuổi. Hình như tất cả chỉ tập trung vào chính mình.

Quần áo họ mặc ít màu sắc, ngay cả giới trẻ. Đồng phục của người đàn ông đi làm là những bộ suit đen, đàn bà hiếm thấy mặc áo in hoa hay màu sắc tươi, đồng phục của học trò nam và nữ là màu xanh nước biển đậm.

Họ đi nhanh, không ai nhìn ai, họ chỉ nói chuyện trong quán, sau những chai sake.

Mà những chai sake thì không khi nào thiếu.

TMT – Tháng 5/12/2015

Kỳ sau: Tokyo

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 01 tháng 3 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Mỹ nhân trên đấu trường (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Xuân muộn (Truyện Ngắn) - Lưu Na
  • Rubik những sắc màu tuổi thơ (Sổ Tay Phóng Viên) - Đinh Yên Thảo
  • Từ bao giờ (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Trung Quốc có thực sự mạnh (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống ) - Angie Hồ Quang
  • Dạy dỗ con cái (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Sử dụng aspirin (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • Sài Gòn của tôi. Xưa (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Hollywood sản xuất ở Trung quốc (Tạp Ghi) - Mạnh Kim
  • Cảm lạnh và Cúm (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Một người làm quan, cả dòng oan mạng (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Chiếc bánh may mắn (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ Richard Brautigan (Thơ) - Thận Nhiên
  • Sở thuế & thuế thu nhập cá nhân (Phỏng Vấn) - Hương Võ
  • Ai chí mà phủ không? (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Phủ quyết phục hồi Lệnh Cấm Nhập Cảnh của TT. Trump (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Đua ngựa sàigon (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Để nhà luôn gọn gàng (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Người ăn trộm bánh quy (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Sơn deck (Bạn Có Biết) - Xe-Ba-Gác Handyman
  • 10 Thực phẩm nên dùng (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Kịch bổn phin action đang rao bán cho Hollywood (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Cho vòng 2 thon gọn (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Gánh nặng di dân hay gánh nợ tôi mang? (Tạp Ghi) - Nam Lộc
  • Hiểu về một mùi hương (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Tôm khô saki làm tại Louisiana (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Kim Jong Nam bị ám sát ra sao? (Tạp Ghi) - Đinh Tiến Đạo
  • Giải Oscar 2017 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Drone taxi (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Cách ứng phó với người đòi nợ (Tạp Ghi) - Quỳnh Như
  • Myanmar hương bay ngược gió (Ký Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Bay bán gì mắc nhất trong năm 2016? (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Chăm sóc thảm cỏ (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Jackie (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Nguyễn Thụy Long bóng chim trên ngọn khô (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Con Tò he (Truyện Ngắn) - Tôn Nữ Thu Dung
  • Nhà sách 187 tuổi đóng cửa (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Học cách nhìn của Nhiếp Ảnh Gia (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Lễ hội (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Nễ Hành thời @! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Một mảnh đất lành (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Phở Thực dân (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Con tin (Chuyện Vụ Án ) - Nam Nhật
  • Phản ứng (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • Lương thầy, lương thợ (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Công viên đá vòm (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Sinh đôi khác... Năm (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Nhiếp ảnh hồng ngoại (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Nhầm (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE