Phong cảnh Nhật & Người Nhật (Kỳ 2)

Lung linh ánh vàng

Kinkaku-ji, Kim Các Tự, chùa có gác bằng vàng. Đến đây chiêm ngắm, chẳng hiểu sao, tôi bất giác nhớ đến câu: Kim ốc tàng Kiều (Nhà vàng cất người đẹp) mặc dù hiện tại, đây là một Thiền Tự. Chắc tại lần đầu tiên nhìn thấy một gác chùa dát vàng nên điển tích của ngôn ngữ trở về.

Yoshimitsu, là Shogun thứ 3 của Ashikaga, thoái vị quyền uy của mình vào năm 1394. Ba năm sau, ông bắt đầu xây dựng khu an trí cho mình, và ông đã thực hiện bằng một nỗ lực đặc biệt để làm cho nó trở thành một vùng kiến trúc ngoạn mục. Ông đắm mình trong cuộc sống yên bình của mình trong khung cảnh thanh bình này. Sau khi Yoshimitsu qua đời, con trai ông, Kitayamaden theo di chúc của cha đã biến dinh thự này thành một Thiền Viện (một ngôi đền Zen).

phong canh nhat nguoi nhat4

Trong cuộc chiến Onin (1467-1477) chùa bị cháy rụi, nhưng được xây lại. Tuy nhiên, các khu vườn chung quanh, vẫn còn nguyên vẹn như ngày xưa, và người ta vẫn có thể được thưởng thức như nó đã được thưởng thức hàng trăm năm trước. Tên phổ thông của chùa là Lộc Uyển Tự, chùa Vườn Nai.

Ngôi chùa có ba tầng, soi bóng xuống ao Kyoko-chi, tức Kính Trì (ao Gương). Hai tầng trên vách được dát bằng vàng lá nên mới có tên là gác vàng. Gọi chung là chùa Vàng. Cảnh trí chung quanh chùa có hoa lá, cỏ cây hài hòa ngoạn mục.

Gần 500 năm sau (1950) tòa Gác Vàng bị một nhà sư nổi lửa đốt thành tro.

Chùa được trùng tu lại năm 1955. Năm 1987 gác chùa được dát thêm lớp vàng mới và sửa chữa nội thất. Gác này thường được so sánh với Ginkaku (Ngân Các tức Gác Bạc) ở chùa Jisho-ji cũng ở Kyoto.

Nhà văn Mishima Yukio phóng tác việc đốt chùa của nhà sư này trong cuốn tiểu thuyết có tựa là Kinkaku-ji. Cuốn sách này được dịch ra nhiều thứ tiếng kể cả tiếng Việt do Đỗ Khánh Hoan và Nguyễn Tường Minh dịch và xuất bản ở Sài Gòn vào cuối thập niên 1960, đầu thập niên 1970.

Chùa Kinkaku-ji đã được ghi nhận là Di Sản Văn Hóa Thế Giới vào năm 1994.

Lịch sử của ngôi chùa là điều quan trọng và du khách nào cũng muốn hiểu tường tận. Nhưng thật sự khi đứng trước một ngôi chùa dát vàng xây trên một chiếc hồ như thế, tôi không nhìn chùa, mà cứ xăm xoi nhìn cái sắc vàng in trên mặt nước, nhìn những cái đuôi cá Anh Vũ thỉnh thoảng quẫy mạnh một cái làm những mảnh vàng bắn tung tóe, thấy cả ngôi chùa như tan ra từng mảnh vàng vụn.

Thời gian như đứng lại, không gian dường bốc hơi. Giữa buổi trưa nắng ấm nồng  bỗng nhớ tới câu thơ tả đêm khuya chú tiểu với ngôi chùa cũ, nghèo, mà mình đã được đọc từ một thời xa xôi nào:

Chùa xưa mái ngói cũ
Đêm khuya nằm không ngủ
Trèo lên với cây sào
Khều rụng bao nhiêu sao.
(Huyền Không)

phong canh nhat nguoi nhat3

Cánh rừng tre Bamboo Sagano – ảnh tác giả

Tiếng hát Màu Xanh

Đó là âm thanh cất lên từ cánh rừng tre Bamboo Sagano ở khu ngoại ô Arashiyama  của Kyoto.

Khu ngoại ô này là một đại điểm hấp dẫn du khách vì ngoài rừng tre nó còn nổi tiếng với chiếc cầu gỗ Togetsukyo, đập nước nhân tạo, những ngôi nhà bán quà lưu niệm, những ngôi chùa nhỏ rải rác chen lẫn giữa quán ăn và ngôi đền Tenryuji. Hoa anh đào mùa xuân và lá thu phong thay màu cũng là một điểm tuyệt vời được nhắc đến nữa.

Chỉ cần 30 phút đi xe lửa từ thành phố đến đây. Đi bên nhau im lặng, bóng tre xanh giao nhau, chụp trên đầu như một chiếc nón thật to. Ngoài vẻ đẹp thanh thoát, thiền tịnh của cả khu rừng 16 cây số vuông toàn tre này, mỗi khi có cơn gió nhẹ thổi qua, bạn sẽ được nghe tiếng hát màu xanh cất lên từ những thân tre của khu rừng ngọc bích, tiếng hát du dương trầm bổng.

Đôi khi nghe cả được tiếng thân tre va vào nhau bật lên tiếng “tích tích” khe khẽ như tiếng mõ cầu an nho nhỏ.

Cũng có lúc tiếng lá tre xì xào tưởng như ai đang đọc một bài thơ. Thơ Đường, thơ Nguyễn Trãi, thơ Nguyễn Bính hay thơ Hồ Dzếnh hay thơ Hài Cú của Basho. Những lời thơ nhẹ như sáo trúc!

Chúng tôi tới rừng tre vào buổi chiều khi mặt trời vừa lặn, nên được hưởng toàn vẻ u tịch của rừng. Bỗng nhớ đến một đoản văn tả cành tre và mặt trăng của Nguyễn Tuân:

Chàng nhìn trăng qua cành lá tre, cành lá sắc và đen như mực, vắt qua mặt trăng như một bức tranh Tàu…

Tôi hình dung ra cả khu rừng tre này vào một đêm trăng để thấy rõ hơn nữa cảnh lá tre vắt qua trăng trong câu văn thật đẹp của Nguyễn Tuân.

Tiếng hát, tiếng mõ, hay tiếng ngâm thơ cất lên trong rừng tre này đã được chính phủ chọn là một trong một ngàn âm thanh của nước Nhật cần được bảo tồn.

Con đường bên cạnh khu rừng, được hoàn thành bằng những thân và lá của những cây tre già ngã xuống, khi dẫm chân lên đó, những tiếng động khô sẽ xào xạc dưới gót chân mình. Lại một âm thanh rất lạ, rất khác của tre cho ta thưởng thức!

Chúng tôi vừa ngắm những thân tre xanh biếc hàng hàng lớp lớp nối nhau vừa nhìn xuống những chồi măng mọc khỏe mạnh, gọn gàng như những học sinh Nhật mặc đồng phục đi dưới phố mỗi ngày.

Được biết vào năm 1870 khi Edison muốn tìm loại tre thật tốt để dùng những sợi tre tước ra (material of filament) sáng chế những bóng đèn đầu tiên, giống tre ở khu rừng này đã được nhà nước Kyoto giới thiệu là một trong hai nguồn tre cung cấp cho ông.

phong canh nhat nguoi nhat5

Kim Các Tự trong tuyết – nguồn wikimedia.org

Người Nhật ở Kyoto

Kyoto cổ kính là cố đô của nước Nhật nên việc bảo thủ không lấy làm ngạc nhiên.

Các khách sạn, cửa hàng buôn bán, hàng ăn, khu nhà ga xe lửa, trạm xe bus, không hề có một dòng chữ tiếng Anh nào cho khách du lịch. Ngay cả nhân viên khách sạn, vốn tiếng Anh để tiếp khách rất ngập ngừng và chỉ một người có thể nói mà thôi. Họ hầu như thấy việc cần thêm một sinh ngữ lạ, ngoài quốc ngữ trong thành phố là không cần thiết.

Người Nhật ở đây, nhiều lễ phép nhưng lại rất ít cười. Trong khách sạn, nhà hàng, trên xe hỏa, lúc nào họ cũng cúi rạp đầu, nói lời cám ơn hay xin lỗi, mỗi khi mình đi qua họ, hay họ phải đi qua mình.

Trên xe bus không thấy ai cười với ai, họ đứng nghiêm chỉnh, không chen lấn nhưng ít thấy nhường ghế cho người lớn tuổi. Hình như tất cả chỉ tập trung vào chính mình.

Quần áo họ mặc ít màu sắc, ngay cả giới trẻ. Đồng phục của người đàn ông đi làm là những bộ suit đen, đàn bà hiếm thấy mặc áo in hoa hay màu sắc tươi, đồng phục của học trò nam và nữ là màu xanh nước biển đậm.

Họ đi nhanh, không ai nhìn ai, họ chỉ nói chuyện trong quán, sau những chai sake.

Mà những chai sake thì không khi nào thiếu.

TMT – Tháng 5/12/2015

Kỳ sau: Tokyo

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 07 tháng 12 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Từ giải trí đến chính trường (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • - Tập thể dục (Truyện ngắn) Hồ Đắc Vũ
  • - Quà cho con cái ngày lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • - Hạnh phúc một tang gia (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • - Donald Trump và đồng minh Đông Á (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • - Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • - Bob Dylan & Giải Nobel văn chương 2016 (Tản mạn bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • - Mụn lẹo (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • - Bị phạt vì lái xe quá tốc độ (Luật pháp) Wilson Hưng Vũ
  • - Tin vịt (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • - Tìm hiểu về Medicare phần A, B, C và D (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • - Norah John quay lại với dương cầm (Âm nhạc) Nhã Vy
  • - Một thử nghiệm nhạc Jazz vào văn hóa Việt (Phỏng vấn) Thanh Thư
  • - Cơm rang nước mắm (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • - Chiếu Khán có sẵn, ngày ưu tiên và chuyển diện sớm (Di trú) Lê Minh Hải
  • - Nhớ về trận cháy cầu ông lãnh (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • - Mua quà Giáng sinh (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • - Mua hàng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • - Ngôi nhà thờ đổ nát của Cha (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • - Bộ phận oxygen sensor (Chiếc xe của bạn) Trịnh Kiều Phong
  • - Xe hơi và xe máy điện (Bạn có biết) Mai Hoàng
  • - Các cháu ngoan học vẽ chân dung bác nhé! (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • - Giải rượu (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • - Tình yêu trong văn học Đông-Tây (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • - Những điều cần biết về định giá nhà đất (Tạp ghi) Hương Võ
  • - Trà xanh, trà đen (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • - Holidays & ăn diện (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • - Vật tổ của các bộ tộc châu Phi (Nhìn ra thế giới) Ngọc Linh
  • - Ông già và chủ nghĩa xã hội huyền ảo (Lề chéo) Phạm Thị Hoài
  • - Đặt mua vé máy bay qua Google (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • - Chú ý, trên taxi có sách! (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • - Giáng sinh (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • - Thủ đô giáng sinh của Texas (Phóng sự) Andy Nguyễn
  • - 3 điều cần biết về việc bảo vệ hệ thống nối mạng không dây (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • - Một thoáng với cái đẹp (Truyện ngắn) Nguyễn Hùng Vỹ Dịch
  • - Xông đất hậu hiện đại (Tạp ghi) Uyển Ca
  • - Lên đèn Noel (Vui lạ khắp nơi)
  • - Có nên dùng watermark? (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • - Nắng hàng cau (Tài liệu văn học) Khuất Đẩu
  • - Băng dán theo dõi sức khỏe (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • - Rượu và thơ! (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • - Đại hội kiều bào địa đạo Củ Chi & em Lê Văn Tám (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • - Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • - Bị bệnh trong mùa lễ (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • - Mùa Đông không nhà (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • - Thăm trân châu cảng (Tạp ghi) Việt Phương
  • - Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa (Tạp ghi) Hỷ Long
  • - Tình chàng ý thiếp (Đời sống) Ngân Bình
  • - An sinh xã hội (Đời sống) Angie Hồ Quang
  • - Thơ phùng khắc bắc (Thơ)
  • - Y rằng (Câu lạc bộ tiếu lâm)
  • - Tin thể thao (Thể thao)
  • - Đổi bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • - Hai lần (Chuyện khó tin nhưng có thật)
  • - Thế giới qua ống kính (Tin tức)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Tin tức)
Facebook Comments
SHARE