Phạm Quỳnh Anh. Chào Việt Nam

Tôi chỉ biết về đất nước tôi qua những hình ảnh của chiến tranh,

Một cuốn phim của Coppola và những chiếc trực thăng giận dữ…

Hai câu trong lời ca dịch từ bài hát Chào Việt Nam-Bonjour Vietnam của Marc Lavoine qua tiếng hát của Phạm Quỳnh Anh. Hôm nay một ngày của Tháng Tư nghe lại ca khúc này lòng mình dâng lên bao cảm xúc  -xót thương, tiếc nhớ biết bao đất nước sẽ không bao giờ được nhìn thấy lại. Ôi, dưới trời mây trắng kia…

pham-quynh-anh1
Tác giả ca khúc “Bonjour Vietnam”Marc Lavoine (nguồn www.listal.com)

Vâng. Phải nói lên thôi. Và xin tìm hiểu trọn ca từ bài hát.

Racontes moi ce mot étrange et difficile à prononcer

Que je porte depuis que je suis née

Racontes moi le vieil empire et le trait de mes yeux bridés

Qui disent mieux que moi ce que tu n’oses me dire

Je ne sais de toi que des images de la guerre

Un film de Coppola et des hélicoptères en colère.

Un jour j’irai là bas

Un jour dire bonjour à mon âme.

Un jour j’irai là bas

Pour te dire bonjour Việt Nam

 

Hãy nói với tôi về cái tên lạ và khó phát âm

Mà tôi đã mang từ lúc mới chào đời

Hãy kể tôi nghe về vương triều xưa cũ và đôi mắt xếch của tôi

Nó nói rõ hơn về tôi về những gì người không dám nói cho tôi biết

Tôi chỉ biết về người qua những hình ảnh của chiến tranh,

Một cuốn phim của Coppola và những chiếc trực thăng giận dữ…

Một ngày kia, tôi sẽ đến nơi ấy để chào linh hồn tôi

Một ngày kia, tôi sẽ đến nơi ấy để cất tiếng chào Việt Nam…

 

Hãy nói cho tôi nghe về màu da của tôi về mái tóc và đôi chân nhỏ

Ðã mang tôi đi từ lúc tôi còn thơ

Hãy kể tôi nghe về căn nhà, con đường, hãy kể tôi nghe những điều tôi chưa biết

Về những phiên chợ nổi trên sông và những chiếc tam bản bằng gỗ.

Tôi chỉ biết quê hương qua những hình ảnh của chiến tranh

Một cuốn phim của Copolla và những chiếc trực thăng giận dữ

 

Một ngày kia tôi sẽ trở về nơi đó

Ðể nói lời chào linh hồn tôi

Một ngày kia tôi sẽ về nơi đó

Ðể nói lời chào Việt Nam

 

Chào những đền đài và những tượng Phật bằng đá thấp thoáng hình bóng những người cha của tôi

Những người đàn bà cúi mình trên ruộng lúa là những người mẹ của tôi

Trong lời cầu nguyện, trong ánh sáng tôi thấy lại những người anh

Tất cả chạm đến linh hồn tôi, cội nguồn của tôi, đất nước tôi

 

Một ngày kia tôi sẽ trở về nơi đó

Một ngày kia tôi sẽ nói lời chào linh hồn tôi

Một ngày kia tôi sẽ về nơi đó

Ðể nói lời chào Việt Nam

 

Tới đây xin thưa rõ: “Bonjour Việt Nam” (Chào Việt Nam), lời ca bằng tiếng Pháp, do một người con gái gốc Việt Nam hát lên, đã đến với Nguyễn và bạn đọc người Việt nhiều nơi trên thế giới vào một ngày của tháng 2. 2006:

pham-quynh-anh
Ca sĩ Phạm Quỳnh Anh (nguồn công thành, internet)

Je ne connais de mon pays que des photos de la guerre,

Un film de Coppola, [et] des hélicoptères en colère…

Tôi chỉ biết Việt Nam qua những hình ảnh về chiến tranh / Một cuốn phim của Copolla và những chiếc trực thăng giận dữ …

 

Với Phạm Quỳnh Anh – nói đúng ra là với Marc Lavoine người sáng tác ca khúc, ông đã thay cô nói lên- Việt Nam -đất nước của đầm lầy và sương muối này- chỉ có thế. Nhưng cái nhìn của cô muốn vượt qua những hình ảnh dữ dằn vừa nói, để đi sâu vào những thực tại ẩn kín, những vang và bóng nói với cô về cội nguồn của mình. Chẳng hạn nét sắc của đôi mắt cô, màu da của cô, màu tóc và đôi chân nhỏ bé của cô… Tất cả những cái đó cô đã mang trên mình từ lúc mới chào đời. Tại sao, tại sao thế nhỉ? Có một ý nghĩa nào ẩn ở bên trong không? Và tại sao cô thấy mình có liên hệ với những phiên chợ nổi, những chiếc tam bản (sampans) trên dòng sông Cửu Long. Và những ngôi chùa với những pho tượng Phật bằng đá kia nữa gợi nhớ những người cha đã khuất… Và rồi, những bóng hình phụ nữ cúi xuống ruộng đồng, họ có phải là những người mẹ của cô không? Trong lời nguyện cầu, trong vùng sáng dội lại từ quá khứ, cô lại nhìn thấy ở đó hình ảnh những người anh của mình. Tất cả những bóng hình đó chạm tới đáy hồn cô, cội rễ của cô, vùng thổ ngơi của cô…

Les temples et les Bouddhas de pierre pour mes pères,

Les femmes courbées dans les rizières pour mes mères,

Dans la prière, dans la lumière, revoir mes frères,

Toucher mon âme, mes racines, ma terre…

Un jour, j’irai là bas, un jour dire bonjour à mon âme.

Un jour, j’irai là bas [pour] te dire bonjour, Vietnam.

Một ngày kia tôi sẽ về nơi đó / Một ngày kia tôi sẽ cất tiếng chào linh hồn tôi / Một ngày kia tôi sẽ về nơi đó, nói lời chào Việt Nam…

 

Nguyễn đã viết những dòng trên cách đây mươi năm khi lần đầu tiên biết tới ca khúc Bonjour Vietnam và tiếng hát Phạm Quỳnh Anh. Hôm nay sở dĩ Nguyễn nhắc lại là do mới đọc một bài viết của Nguyễn Mạnh Trinh về nhà báo/nhà văn nữ Bùi Ðoàn. Bùi Ðoàn cô gái xinh đẹp ấy, cũng có cha mẹ Việt Nam, sinh ra và lớn lên ở ngoại quốc (nước Pháp) và cũng có những thao thức về nguồn cội của mình.

Ðến đây, trước khi nói về những trang viết của Bùi Ðoàn, thiết tưởng cũng nên nhắc lại hành trình của bài hát “Bonjour Vietnam”: Vào tháng 1 năm 2006,  người Việt Nam ở nhiều nơi trên thế giới, qua mạng lưới internet toàn cầu, đã truyền đến nhau một bản nhạc tiếng Pháp có cái tên “Bonjour Vietnam” do ca nhạc sĩ Marc Lavoine sáng tác. Người ta nhìn thấy hình ảnh của một cô ca sĩ trẻ với gương mặt trong sáng và thuần Việt và mang một cái tên Việt Nam, Phạm Quỳnh Anh.

“Bonjour Vietnam” và Phạm Quỳnh Anh được những người sử dụng internet chuyển cho  nhau qua Yahoo Messenger hay email, và dường như ngay lập tức sự kiện này trở thành trung tâm của một số diễn đàn trên mạng lưới toàn cầu. Nhiều người đã nhanh chóng dịch bản nhạc này ra tiếng Anh, tiếng Việt. “Bonjour Vietnam” bỗng trở thành cái cớ để cảm xúc của những người con xa quê hoài niệm về đất mẹ Việt Nam. Và thật kỳ lạ, dù bản nhạc khi ấy chưa được phát hành chính thức, nhưng nó đã được lan truyền như một thông điệp về tình yêu Việt Nam.

Nói về hành trình của Bonjour Vietnam, Quỳnh Anh cho biết: “… Marc Lavoine đã viết cho tôi những bản nhạc đầu tiên, kể cả bài “Bonjour Vietnam”. Bài hát này thật ra đã tạo nên câu chuyện cho riêng nó rồi. Do một sự tình cờ, bản ghi âm thử được đưa lên Internet. Vài ngày sau, cộng đồng người Việt trên khắp thế giới có lẽ đã nghe và rất xúc động với thông điệp của bài hát. Vâng, tôi hy vọng câu chuyện sẽ còn tiếp diễn và đưa tôi đến với nhiều nơi khác, người khác…”

(xem tiếp kỳ tới)

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 22 tháng 06 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Những cú knock-out chớp nhoáng (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • - Ai Cập (Truyện Ngắn) - Lưu Na
  • - Nguyễn Khánh Linh thách thức với chính mình (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • - Ngoéo tay khởi đầu một niềm tin (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • - Otto Warmbier bài học đắt giá (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • - Bố và mẹ và con trai nhỏ (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • - Những chiếc buýt màu vàng của Sài Gòn xưa (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • - Ấn tượng... Saigon (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • - Khi nào gọi là già (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • - Những điều không nên hỏi tiếp viên hàng không (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • - Rong chơi cuối đời quên lãng (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • - Cuba còn ngái ngủ (Thế Giới Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • - Thơ phạm nhuận (Thơ) - Sao Khuê
  • - Mở mang bờ cõi (Theo Dòng Thời Gian) - Sean Bảo
  • - Mùa hè phải có canh giò (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • - Một số tin tức di trú đáng chú ý (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • - Chợ bến thành ngày xưa (Việt Nam Ngày Cũ) - Trang Nguyên
  • - Khử mùi hôi cho quần áo (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • - Cabernet sauvignon (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • - Tại sao cần che đèn LED của máy điện toán? (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • - Cập nhật từ điển: Xóa Mù Bơi (Facebook Có Gì Ngộ) - Du Face
  • - Ngăn ngừa sưng bọng mắt (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • - Dì Johnny (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • - Minh Đức Hoài Trinh và nỗi cô đơn sâu thẳm (Tạp Ghi) - Trịnh Thanh Thủy
  • - Văn Cao (70 Năm Tình Ca Việt Nam) - Hoài Nam Biên Soạn
  • - Swim suit đâu chỉ quyến rũ (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • - Giải phẫu nụ hôn (Ký Sự ) - Ngọc Linh
  • - Cửu Long ký sự (Tạp Ghi) - Hỷ Long
  • - Thập niên cũ (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • - Ván bài cuối cùng (Chuyện Vụ Án) - Nam Nhật
  • - Thông điệp ngọt ngào bố gửi con gái sắp vào đại học (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • - Cảnh báo thuốc giảm cân (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • - Trang trí nhà mùa hè (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • - God's Own Country câu chuyện tình đồng tính (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • - Nầy em lớp 6! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • - Nguyễn Thị Hoàng & đất hứa (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • - Máy kiểm tra giá trị (Truyện Ngắn) - Shizuka Ijuin
  • - Đệm dán sát bàn chân (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • - Tại sao không nên quen một Photographer (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • - Nàng marian của nước pháp (Tạp Ghi) - Mạnh Kim
  • - Tìm gì ở Hà Tiên (Phóng Sự Việt Nam) - Uyển Ca
  • - Những đứa bé lên 3 (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • - Tin thể thao (Thể Thao)
  • - Tình Chàng ý thiếp (Đời Sống)
  • - "Sex on the… (Chuyện Khó Tin)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • - Bảo tàng Mèo (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • - Hậu quả (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE