‘Ông Gió’ Như Phong

Ông là Ông Gió, tham gia hoạt động báo chí từ thời Ngày Nay, viết tiểu thuyết nổi tiếng Khói Sóng, là nhân vật huyền thoại của một thời kỳ lịch sử đầy biến động. 

Nguyễn biết tới Như Phong từ những năm còn ngồi ghế Trung Học và bắt đầu mê thích văn chương. Một trong những tờ báo mà hồi đó mình đã đọc từ tin tức thời sự tới cái quảng cáo rao vặt, là tờ Tự Do của Phạm Việt Tuyền. Cũng từ tờ Tự Do mình biết tới nhiều tên tuổi trong làng văn: Ðinh Hùng tức Thần Ðăng, Hi Di Bùi Xuân Uyên, Hiếu Chân Nguyễn Hoạt, Hà Thượng Nhân và Như Phong. Ôi một thời say mê tiểu thuyết feulleton Luyện Máu của Hi Di Bùi Xuân Uyên, Tị Bái của Nguyễn Hoạt, Khói Sóng của Như Phong. Ðặc biệt cái tên Như Phong đi theo mình từ hồi đó. Tới khi nằm trong Thành Ðá Xanh trại tù ở Thanh Chương Nghệ Tĩnh với Hà Thượng Nhân càng rõ thêm về nhân vật văn chương và huyền thoại Như Phong.

nhu-phong
Như Phong Lê Văn Tiến

Theo lời ông Hà kể, Như Phong là một nhân vật kỳ lạ. “Không hiểu sao nó giỏi thế, nghe nói học tình báo ở Okinawa kia đấy.” Lời ông Hà. “Ngồi một chỗ mà biết hết chuyện thiên hạ -từ chuyện Cộng Sản tới chuyện quốc gia và chính trường thời bấy giờ. Hồi nó ở trên căn gác nhà bà Hoàng Ðạo trên đường Phan Thanh Giản, các chính khách nườm nượp đến xin gặp và xin hiến kế. Ðúng hắn là mưu sĩ thời nay.”

Vậy Như Phong từ đâu đến? Ðọc tiểu sử của ông thấy ghi: Sinh năm 1923 tại Bắc Việt. Từ 1945, Như Phong làm tuần báo Ngày Nay Bộ Mới ở Hà Nội. Năm 1954, di cư vào Nam, ban đầu làm cho Việt Tấn Xã, sau đó từ 1955 sang làm nhật báo Tự Do xuyên suốt cả hai thời kỳ cho tới 1963 khi Tự Do bị đóng cửa. Trường thiên tiểu thuyết Khói Sóng của Như Phong đọc rất hấp dẫn. Hồi đó Nguyễn đọc không bỏ sót kỳ báo nào. Ông viết ghi lại thời trẻ đi theo chân các bậc đàn anh Hoàng Ðạo Nguyễn Tường Long, Nhất Linh Nguyễn Tường Tam làm cách mạng, chống cộng ở các chiến khu Vĩnh Yên, Việt Trì. Theo kể lại Như Phong đã đốt tập bản thảo “Khói Sóng” sau 1975 trước khi bị bắt đi tù Cộng Sản. Cho tới cuối đời Như Phong vẫn nhắc lại cuốn tiểu thuyết đó với các bạn trẻ và lấy làm tiếc là đã mất nó.

Theo Ngô Thế Vinh trong bài viết “Như Phong chân dung văn học: Từ Tự Do tới Khói Sóng” thì

ngoài báo chí Việt ngữ, Như Phong còn là cộng tác viên của The China Quarterly, London (1964-1972); các bài viết của ông về giới Trí Thức Miền Bắc, về Phong trào Nhân văn Giai phẩm đã tạo nên tên tuổi ông trên diễn đàn báo chí quốc tế. GS Patrick J. Honey, Giám đốc Ban Việt ngữ BBC luôn là bạn đồng hành của Như Phong trong nhiều thập niên và cũng là người dịch sang tiếng Anh các bài viết của Như Phong. Sang tới Mỹ, Như Phong còn tham gia viết bài cho The Asian Wall Street Journal, Hong Kong (1994-1996).

Sau 1975, Như Phong nhất định không ra đi mặc dù được cung cấp phương tiện. Theo suy đoán, ông ở lại để có thêm nhiều kinh nghiệm về Cộng Sản và đóng cho trọn vai trò kẻ sĩ thời đại của mình.  Thái độ trong tù của Như Phong khiến nhiều bạn bè khâm phục. Ðinh Quang Anh Thái và Trần Dạ Từ đều ca ngợi. Ông từng tuyệt thực nhiều ngày nói là để cầu cho “quốc thái dân an”. Sau gần 14 năm tù đày, cuối cùng Như Phong được thả. Ra khỏi tù, ông về sống trong một mái lều cỏ ở Hóc Môn. Năm 1994, Như Phong sang Mỹ và năm 1997, làm cố vấn biên tập cho Ðài Á châu Tự Do / Radio Free Asia. Ông mất ngày 18 tháng 12 năm 2001 tại Virginia, thọ 78 tuổi.

Con người và cuộc đời Như Phong có nhiều nét hấp dẫn. Ông biết nhiều về Cộng Sản và am hiểu về thời cuộc, từng làm mưu sĩ giúp nhiều chính khách nhưng nhất định không nhận bất cứ chức vụ nào trong bộ máy cầm quyền. Ông cũng là người có cá tính độc lập, từng dựng lên nhiều kịch bản chính trị nhưng nhất định không tham khảo ý kiến của người Mỹ. Ông đúng là một huyền thoại sống về văn học và chính trị. Và ông cũng là một loại người đi trên mây. Ngay từ hồi ở trong nước, trong đầu óc ông đã hình thành một dự án về TruyềnThông. Theo ông nghĩ chỉ có sức mạnh của Truyền Thông mới làm cho Cộng Sản sụp đổ. Và theo Ngô Thế Vinh, mới tới Mỹ Như Phong đã có sẵn trong đầu dự án Truyền Thông Báo chí cho Việt Nam mang tầm vóc toàn cầu. Như Phong không chỉ nói tới mà còn say sưa viết về dự án ấy. Ông mơ ước sẽ trở thành một “ mogul / tài phiệt” trong ngành truyền thông tại Việt Nam với trong tay một hệ thống báo chí, truyền thanh, truyền hình… rộng khắp lãnh thổ. Theo ông nếu trước 75 đã có con tàu Hope ghé cảng Sài Gòn như một Bệnh viện nổi, thì nay tại sao không có một con tàu Truyền Thông, của cộng đồng Việt Nam hải ngoại sẵn sàng cập bến Sài Gòn, như một tòa báo nổi với cả đài phát thanh, truyền hình. Dự án Truyền Thông ấy sẽ như một đáp ứng kịp thời cho một Việt Nam đổi mới sau Cộng sản. Trên con tàu ấy, có toà soạn nhà in để có thể ra báo, có hệ thống đài phát thanh và truyền hình phủ sóng trên toàn lãnh thổ, tạo một mạng lưới kết nối local-global-connect với trong nước và những cộng đồng di dân Việt Nam trên khắp thế giới.

Thật là ngây thơ. Ngoài ra, ông thích gần với giới trẻ và được họ ngưỡng mộ. Lê Nguyên Phương, con trai của Huy Phương, đặc biệt yêu quý Như Phong. Qua lời Lê Nguyên Phương kể với Nguyễn, ông là người đặc biệt mê lan như Nhất Linh thời ở suối Ða Mê trên Ðà Lạt. Hồi ra tù ở Hóc Môn, ông ngày ngày tưới nước chăm sóc lan, và sang tới Mỹ trong phòng trọ của ông cũng có mấy chậu hoa lan. Ông mê văn chương nghệ thuật vậy mà chính tay ông phải đốt tiểu thuyết Khói Sóng khi Cộng Sản vào. Với Như Phong “nhạc là để nghe và thơ là để đọc”. Nguyễn thích câu nói giản dị này, nhất là về thơ. Ngưỡng mộ Như Phong nhưng bản thân chỉ được gặp ông một lần. Chỉ một lần thôi nhưng bóng dáng Như Phong đã in đậm trong tâm thức tới bây giờ. Ðó là vào năm 2000 khi Nguyễn in xong tập thơ Tôi Cùng Gió Mùa và được anh em Ðài RFA tổ chức giới thiệu ở DC. Trong bữa tiệc khoản đãi do Lê Tống Mộng Hoa vợ Lê Khắc Huyền tổ chức tại nhà ở Annadale có Nguyễn Minh Diễm và Ðặng Ngọc Ấn (than ôi cả hai bạn nay đã về cõi không màu) cùng đông bạn bè tham dự. Tối hôm ấy, Như Phong cùng con gái nuôi là Ánh Chân đến khiến Nguyễn vui và mừng hết sức. Dáng ông vẫn đẹp, cao, thon gầy với mái tóc bạc trắng, nụ cười cởi mở. Nhận được sách Nguyễn ký tặng, ông lật xem. Nghĩ tới Hữu Loan bạn của Hà Thượng Nhân, Nguyễn hỏi ông có quen với tác giả Ðèo Cả không. Ông chỉ vào sách chỗ có bài Kẻ Sĩ Nga Sơn và nói “Ðây, đây!” Trong lúc nói chuyện văn chương, ông cũng đồng ý với Nguyễn rằng Nguyễn Du xứng đáng với danh gọi Thi Hào Dân Tộc: văn Truyện Kiều đã đi vào ngôn ngữ nhân gian. Ðó là lần gặp duy nhất. Chỉ một năm sau, Như Phong qua đời. Ông cũng như Mai Thảo, suốt đời độc thân.

Ôi, một kẻ sĩ dấn thân đầy tính chất huyền thoại và lãng mạn. Lãng mạn cho tới cuối đời. Như Nguyễn Tường Giang có lần hỏi ông bây giờ cho cậu ước mơ cậu sẽ ước mơ gì: “Tôi chỉ muốn được nằm xoải tay trên thảo nguyên nhìn lên trời xanh và nghe tiếng sáo diều đưa tôi vào giấc ngủ.”

Chúc ông giấc ngủ bình an.

NXT – Tổng hợp

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 07 tháng 12 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Từ giải trí đến chính trường (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • - Tập thể dục (Truyện ngắn) Hồ Đắc Vũ
  • - Quà cho con cái ngày lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • - Hạnh phúc một tang gia (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • - Donald Trump và đồng minh Đông Á (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • - Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • - Bob Dylan & Giải Nobel văn chương 2016 (Tản mạn bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • - Mụn lẹo (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • - Bị phạt vì lái xe quá tốc độ (Luật pháp) Wilson Hưng Vũ
  • - Tin vịt (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • - Tìm hiểu về Medicare phần A, B, C và D (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • - Norah John quay lại với dương cầm (Âm nhạc) Nhã Vy
  • - Một thử nghiệm nhạc Jazz vào văn hóa Việt (Phỏng vấn) Thanh Thư
  • - Cơm rang nước mắm (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • - Chiếu Khán có sẵn, ngày ưu tiên và chuyển diện sớm (Di trú) Lê Minh Hải
  • - Nhớ về trận cháy cầu ông lãnh (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • - Mua quà Giáng sinh (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • - Mua hàng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • - Ngôi nhà thờ đổ nát của Cha (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • - Bộ phận oxygen sensor (Chiếc xe của bạn) Trịnh Kiều Phong
  • - Xe hơi và xe máy điện (Bạn có biết) Mai Hoàng
  • - Các cháu ngoan học vẽ chân dung bác nhé! (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • - Giải rượu (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • - Tình yêu trong văn học Đông-Tây (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • - Những điều cần biết về định giá nhà đất (Tạp ghi) Hương Võ
  • - Trà xanh, trà đen (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • - Holidays & ăn diện (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • - Vật tổ của các bộ tộc châu Phi (Nhìn ra thế giới) Ngọc Linh
  • - Ông già và chủ nghĩa xã hội huyền ảo (Lề chéo) Phạm Thị Hoài
  • - Đặt mua vé máy bay qua Google (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • - Chú ý, trên taxi có sách! (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • - Giáng sinh (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • - Thủ đô giáng sinh của Texas (Phóng sự) Andy Nguyễn
  • - 3 điều cần biết về việc bảo vệ hệ thống nối mạng không dây (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • - Một thoáng với cái đẹp (Truyện ngắn) Nguyễn Hùng Vỹ Dịch
  • - Xông đất hậu hiện đại (Tạp ghi) Uyển Ca
  • - Lên đèn Noel (Vui lạ khắp nơi)
  • - Có nên dùng watermark? (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • - Nắng hàng cau (Tài liệu văn học) Khuất Đẩu
  • - Băng dán theo dõi sức khỏe (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • - Rượu và thơ! (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • - Đại hội kiều bào địa đạo Củ Chi & em Lê Văn Tám (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • - Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • - Bị bệnh trong mùa lễ (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • - Mùa Đông không nhà (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • - Thăm trân châu cảng (Tạp ghi) Việt Phương
  • - Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa (Tạp ghi) Hỷ Long
  • - Tình chàng ý thiếp (Đời sống) Ngân Bình
  • - An sinh xã hội (Đời sống) Angie Hồ Quang
  • - Thơ phùng khắc bắc (Thơ)
  • - Y rằng (Câu lạc bộ tiếu lâm)
  • - Tin thể thao (Thể thao)
  • - Đổi bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • - Hai lần (Chuyện khó tin nhưng có thật)
  • - Thế giới qua ống kính (Tin tức)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Tin tức)
Facebook Comments
SHARE