Nước Mỹ 2017

Khi số báo đến tay, các bạn đang ở trong những ngày cuối cùng của năm 2017 để bước sang năm mới trong niềm hy vọng về một năm mới tốt lành hơn cho mỗi cá nhân, gia đình, xã hội và cả thế giới.  Chúng ta hãy cùng xem công chúng Mỹ, mà mỗi chúng ta cũng là một thành viên, đã nghĩ gì về năm 2017 vừa qua, dựa theo các khảo sát từ tổ chức nghiên cứu phi đảng phái Pew Research Center. Xin tạm biệt 2017 và cùng chào đón 2018 với lời chúc tốt lành đến các bạn và gia đình.

nuoc-my-2017
Nguồn USA Today

Năm 2017 là một năm đầy sôi động trên chính trường Hoa Kỳ với sự đắc cử của Tổng Thống Donald Trump, một thương gia trở thành tỉ phú, mang phong cách, bản chất cùng các chính sách hoàn toàn khác biệt với các Tổng thống Hoa Kỳ tiền nhiệm. Phương châm cùng sách lược “America First” – “Nước Mỹ trên hết” đã dẫn đến các chính sách tái thương thảo những chính sách giao thương đa phương, rút khỏi các hiệp ước toàn cầu được xem là bất lợi cho Hoa Kỳ, siết chặt luật di trú không chỉ với những di dân bất hợp pháp mà cả với người tị nạn cùng các chương trình di dân hợp pháp, thay đổi chương trình bảo hiểm y tế toàn dân và cải tổ chính sách thuế. Phân tích và đánh giá những  chính sách trong năm đầu tiên chấp chính của tân nội các ra sao là công việc của những tổ chức cùng các nhà nghiên cứu, các nhà sử học độc lập, phi đảng phái đã, đang và sẽ còn thực hiện cùng các kết quả của nó trong những năm tới đây.

Việc đắc cử cùng các chính sách kéo theo của TT Donald Trump đã đưa hai nhóm cử tri ủng hộ và chống đối phân cách rõ rệt hơn. Số người lưu tâm đến các vấn đề thời cuộc và chính trị tăng lên kể từ sau khi Donald Trump đắc cử, nhất là với phụ nữ. Khoảng 59% dân Mỹ cho biết họ bị cảm giác bực bội và khó chịu khi nói chuyện với một người khác quan điểm về Trump. Con số mới nhất về tỉ lệ người dân ủng hộ và tín nhiệm Trump cùng các chính sách của ông là 35% (theo Gallup) hay 32% (theo Monmouth University và được Fox News sử dụng), thấp nhất trong 10 đời Tổng thống Hoa Kỳ tiền nhiệm. Mức tín nhiệm từ số khán giả trung thành của Fox News, hệ thống truyền thông duy nhất ủng hộ Trump, cũng sút giảm từ 90% (Tháng Sáu) xuống 74% (Tháng Mười) rồi 58% trong tuần qua (theo Suffolk University). Ðặc biệt là cuộc chiến chưa từng có giữa Bạch Ốc và giới truyền thông hiện nay, cuộc chiến mà đa phần người dân Mỹ  (83% người trưởng thành) đều cho rằng thiếu lành mạnh và chỉ có hại cho nước Mỹ và chính họ, bất luận sự đúng sai và lý do đến từ bên nào.  Khoảng ba phần tư số này cho rằng sự bất hòa này đã làm giới hạn những thông tin quốc gia quan trọng và cần thiết mà người dân muốn và cần được thông tin một cách trung thực và không thiên lệch.

nuoc-my-2017a
‘The Silence Breakers’, gồm Rose McGowan và Taylor Swift, có tên trong “Nhân Vật Của Năm 2017.”

Tại nước ngoài, mức độ tín nhiệm TT. Trump từ các quốc gia đồng minh như Anh, Pháp, Ðức, Tây Ban Nha… tương đương thời kỳ cuối của TT Bush vào năm 2008. Nghị quyết Liên Hiệp Quốc phản đối Hoa Kỳ công nhận Jerusalem là thủ đô của Do Thái, gây xáo trộn cho tiến trình hòa bình tại Trung Ðông vào tuần trước:  128 quốc gia tán đồng nghị quyết- bao gồm các quốc gia thuộc Hội Ðồng Bảo An LHQ như Anh, Pháp, Nga, Trung Cộng hay những đồng minh lâu đời của Hoa Kỳ như Nhật Bản, Nam Hàn, Ý, Ðức, Thụy Ðiển, Tân Tây Lan… Chỉ có 7 quốc gia nhỏ nghèo đứng theo lá phiếu của Hoa Kỳ và Do Thái. Có 34 quốc gia tránh mặt hay không bỏ phiếu như Canada, Mexico, Úc, Phi Luật Tân… TT. Trump cùng Ðại Sứ Hoa Kỳ tại LHQ Nikki Haley lên tiếng Hoa Kỳ sẽ ghi nhớ những quốc gia nào đã bỏ phiếu chống lại mình (bao gồm các quốc gia Ðông Nam Á như Singapore, Thái Lan, Việt Nam, Cambodia, Lào…), hứa hẹn một giai đoạn thử thách hơn trong chính sách đối ngoại giữa Hoa Kỳ và thế giới cùng vị thế lãnh đạo thế giới của Hoa Kỳ.

Việc sách nhiễu tình dục từ những nhân vật nổi tiếng của Hollywood cho đến truyền thông, thể thao, chính trường cũng là câu chuyện thời cuộc được người dân quan tâm đông đảo và tạo nên nhiều thay đổi trong sinh hoạt tại Hoa Kỳ. Hàng loạt tên tuổi lớn đã thân bại danh liệt sau khi chiến dịch #MeToo – “Tôi cũng vậy”, kêu gọi các nạn nhân bị sách nhiễu đồng loạt lên tiếng. Kể từ sau việc nhà sản xuất phim đầy quyền lực của Hollywood là Harvey Weinstein bị tố cáo, là hàng trăm nhân vật nổi tiếng khác cũng đã bị nêu tên. Từ người dẫn chương trình lâu năm Matt Lauer của hệ thống CBS, cho đến các chính trị gia lão làng của hai đảng đều buộc phải từ chức vì các tai tiếng này. Lá phiếu cử tri tại Alabama, một thành trì  vững mạnh lâu năm của Ðảng Cộng Hòa trong cuộc tranh chiếc ghế Thượng Viện Liên Bang đã cho thấy cử tri và người dân nói chung bày tỏ thái độ của mình với các vụ xì-căng-đan này ra sao. Roy Moor, một chính trị gia lão làng của đảng Cộng Hòa sẽ cầm chắc chiến thắng tại tiểu bang mà TT Trump đã từng chiến thắng áp đảo với tỉ lệ 62.9% so với 34.6% của Hillary trong cuộc bầu cử Tổng thống cuối năm 2016, nếu Moor không bị cáo buộc từng sách nhiễu tình dục.  Hàng trăm phụ nữ, nạn nhân của các vụ này đã được tạp chí Time bình chọn là “Nhân Vật Của Năm” trong năm 2017.

Vấn đề chủng tộc vẫn tiếp tục thu hút sự chú ý, tranh luận đại chúng trong năm qua.  Từ việc tranh luận xóa bỏ những tượng đài các tướng lãnh miền Nam (Confederate) trong cuộc nội chiến Hoa Kỳ tại các tiểu bang miền Nam cho đến tinh thần thượng tôn người da trắng đã khơi mào cho những cuộc biểu tình hay bạo động. Vụ một người đàn ông da trắng lao xe vào nhóm biểu tình tại Charlottesville, Virginia làm thiệt mạng một người và 19 người bị thương là đỉnh điểm của xung đột. Vấn đề lây lan vào trong thể thao, khi các cầu thủ football quỳ gối trong lễ chào cờ, phản đối những vấn đề cho là “kỳ thị sắc tộc” cho đến sự đối xử sai trái của cảnh sát với người da đen bị chính trị hóa và gây giận dữ cho những người phản đối thái độ này, xem họ là những người không tôn trọng quốc kỳ và thiếu tinh thần quốc gia. Khoảng 60% dân Mỹ xem việc kỳ thị và phân biệt chủng tộc này là vấn đề lớn mà nước Mỹ đang đối diện hiện nay.

Không chỉ đối diện với những kẻ khủng bố hay bị kích động từ làn sóng tuyên truyền từ tổ chức khủng bố ISIS, trong năm qua cũng là năm mà các vụ thảm sát thường dân vô tội do chính những kẻ thủ ác bản xứ ra tay ở mức độ thiệt hại nhân mạng nặng nề. Vụ nổ súng tại Las Vegas hồi tháng Mười đã làm thiệt mạng 58 người và hơn 500 người bị thương đã gây chấn động dư luận đại chúng và chỉ một tháng sau, một người đàn ông lại xả súng vào những tín hữu đang tham dự Thánh lễ tại một nhà thờ Tin Lành tại Texas, sát hại 26 người, có cả trẻ nhỏ và làm bị thương 20 người khác. Những vụ bắn người hàng loạt này đã kéo theo những tranh cãi về việc kiểm soát súng, vốn được nhìn nhận theo tính đảng phái. Trong khi ba phần tư người theo đảng Dân Chủ hay có xu hướng nghiêng về đảng Dân Chủ cho rằng luật kiểm soát súng cần phải nghiêm ngặt hơn thì chỉ có khoảng 24% phía Cộng Hòa hay xu hướng nghiêng về Cộng Hòa cho rằng cần phải kiểm soát súng. 56% phe Cộng Hòa cho rằng càng có nhiều người sở hữu súng thì xã hội sẽ an toàn hơn, trong khi chỉ có 15% phía Dân Chủ có đồng quan điểm này.

nuoc-my-2017b
Thị trường chứng khoán liên tục tăng cao. nguồn flickr.com

Tính đảng phái còn thể hiện theo tỉ lệ khá tương tự trong các vấn đề xây bức tường biên giới với Mexico, cấm dân của một số quốc gia Hồi Giáo nhập cảnh vào Hoa Kỳ hay sự can dự của Nga vào cuộc bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ. Sự đồng thuận duy nhất giữa hai bên là mối lo ngại về cuộc chiến tranh với Bắc Hàn cùng khả năng chế tạo vũ khí nguyên tử của nước này, khi khoảng ba phần tư người dân cho rằng Bắc Hàn là mối đe dọa với an ninh quốc gia.

Kinh tế Hoa Kỳ tiếp tục phát triển là dấu hiệu được xem là tích cực trong năm 2017. Tỉ lệ thất nghiệp tiếp tục giảm thấp mức kỷ lục và thị trường chứng khoán liên tục tăng cao. Chỉ số Dow Jones vượt lằn mức 20,000 hồi Tháng Một đã nhắm đến mức xấp xỉ 25,000 điểm trong những tuần lễ cuối năm đã mang lại cho người dân niềm lạc quan về sự phát triển kinh tế. Khoảng 41% dân Mỹ đánh giá nền kinh tế hiện nay là “tốt hay xuất sắc”, 38% cho là vừa phải và 20% cho là tệ.

Nhưng lại, cũng theo thống kê, khoảng 49% dân Mỹ cho biết thu nhập của gia đình hiện nay là không đủ sống so với vật giá đắt đỏ, chi phí bảo hiểm cũng như  giá nhà và thuế nhà đều tăng cao như hiện nay. Tỉ lệ thất nghiệp thấp do các việc làm thu nhập thấp được thuê mướn nhiều hơn. Khoảng 80% người dân sẽ được giảm thuế trong năm tới, chiếu theo luật cải tổ thuế vừa được thông qua hồi tuần trước, tuy nhiên số tiền và tỉ lệ của nhóm có thu nhập thấp và trung lưu hay cao sẽ có nhiều khác biệt. Các gia đình có thu nhập trung bình $40K-$50K sẽ được giảm thuế khoảng $570 và nhóm $75K-100K sẽ là $1,310 so với nhóm có thu nhập $500K-1 triệu là $21,240 và gia đình thu nhập trên một triệu đô sẽ được giảm khoảng $69,660 tiền thuế, cũng theo các tính toán từ Tax Policy Center.

Qua những con số thống kê bất lợi về cá nhân tổng thống và những con số thống kê về thành quả kinh tế cuối năm của nước Mỹ thì  mỗi độc giả

tự mình rút ra một kết luận, một cái nhìn về chánh quyền hiện tại, thiết tưởng vẫn hữu lý hơn là bị dẫn dắt bởi hệ quả “cuộc chiến truyền thông và Bạch ốc” như đã nói ở trên.

Một năm vừa khép lại. Vấn đề thời cuộc và chính trường Hoa Kỳ ắt sẽ còn nhiều biến chuyển, mong rằng một nước Mỹ 2018 sẽ bình yên và phát triển mạnh mẽ hơn nữa.

ÐYT

SHARE

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY