Những người muôn năm cũ

Khi tôi lớn lên thời hoàng kim của những Ông Nghè Ông Cử không còn nữa. Hình ảnh Quan Trạng vinh quy bái tổ chỉ còn trong sách vở, trong từng câu chuyện được bắt đầu bằng hai chữ “ngày xưa.” Ngày xưa – nghe xa vời như huyền thoại một mẹ trăm con, như vầng trăng cổ tích chỉ còn trong vườn trí tưởng. Giữa mờ sương kỷ niệm, bóng dáng “Ông Đồ” thoắt ẩn thoắt hiện, vụt ngời sáng chợt tan biến, gợi lên trong lòng tôi một tình cảm bi thương đau đớn, hệt như phút rực rỡ để rồi lâm chung của vầng thái dương trước cảnh chiều tà.

Tôi như chợt thấy đất trời xuân năm cũ, có một cụ già ung dung tự tại bày mực tàu giấy đỏ giữa phố thị đông người. Ông đồ đã về ư…? Vâng! Ông về trong giòng thơ của thi nhân họ Vũ

“Mỗi năm hoa đào nở

Lại thấy ông đồ già

Bày mực tàu giấy đỏ

Trên phố đông người qua”

Có điều gì đơn sơ hơn, thuần khiết hơn, đẹp đẽ hơn cảnh ông giáo khăn đóng áo dài ngồi bên hè phố, giữa những câu đối đỏ phất phơ trước gió, giữa sắc hồng tươi thắm của hoa đào. Thật gần gũi mà không tầm thường. Thật trang trọng mà vẫn thân quen. Đây phải chăng là nét độc đáo trong thi pháp của Vũ Đình Liên, khi mô tả một nhà giáo giữa chợ đời?

Không hề có con số để kiểm kê xem mỗi ngày ông cụ viết mấy trăm mấy ngàn câu đối. Nhưng chỉ cần đọc câu thơ “Bao nhiêu người thuê viết,” người ta biết ông giáo viết chữ Nho rất “đắt hàng.” Ôi! “Bao nhiêu người thuê viết!” Cụm từ “bao nhiêu” nói lên con số nhiều không đếm được, thế mà ông giáo vẫn tĩnh lặng trầm tư. Dường như sự chừng mực sự khiêm tốn của nhà nho ẩn tàng ngay trong tâm hồn Vũ Đình Liên, nên thi nhân mới có thể mô tả đúng phong cách chính nhân quân tử của người từng học sách thánh hiền. Dẫu “bao nhiêu người thuê viết” cũng chỉ “đạm nhược như thủy” mà thôi. Buồn vui không tỏ lộ, lúc nào cũng bình lặng như nước. Tưởng nói lên được tâm ý của người xưa như Vũ Đình Liên, quả thực là người có ngọn bút thần tài hoa.

Với phong thái uy nghi nghiêm cẩn, với “Hoa tay thảo những nét. Như phượng múa rồng bay,” cõi người ta tin rằng nhà giáo viết chữ Nho sống mãi với thần bút uyên nguyên của riêng ông. Nhưng buồn thay! Ông đã bị bỏ quên, thậm chí bị bỏ rơi! Hoặc vì Tạo Hóa luôn đố kỵ hồng nhan luôn ghét ghen người tài hoa xuất chúng. Hoặc vì lòng người ta vốn bạc như vôi, rất mau quên những gì bản thân từng trân quý. Hoặc vì cuộc sống như một giòng sông bất ngờ rẽ sang nhánh khác…Nên đến một hôm

“Ông đồ vẫn ngồi đấy

Qua đường không ai hay

Lá vàng rơi trên giấy

Ngoài trời mưa bụi bay”

Làm sao có thể chịu đựng được sự rẻ rúng sự coi thường, của những kẻ trước đây đã từng“tấm tắc ngợi khen tài?” Nỗi đau cao vời ai thấu? Người đời vô tâm mau quên chóng chán không hiểu, nhưng Vũ Đình Liên hiểu. Thi nhân không những hiểu mà còn bộc lộ rõ rệt khí phách và tâm thái “an bần lạc đạo” của nhà giáo ngày xưa. Nếu là kẻ vốn kiêu bạc khi lâm bước đường cùng sẽ trở nên “khinh thế ngạo vật,” hằn học cay đắng đay nghiến cuộc đời. Nhưng người thầy chính nhân quân tử chỉ thinh lặng cảm thán:

“Nhưng mỗi năm mỗi vắng

Người thuê viết nay đâu

Giấy đỏ buồn không thắm

Mực đọng trong nghiên sầu!”

Không phải là lời oán trách. Chỉ là câu tự hỏi “Người thuê viết nay đâu..?” Và tấm lòng cảm thương “Mực đọng trong nghiên sầu!” Hình như đất trời vạn vật cùng nghe thấy tiếng thở dài não ruột của bậc hàn nho, trước chợ chiều ngày xuân vắng khách. Vì khí khái ông đồ cam chịu sống cuộc đời khốn khó, hay vì cảm được hồn giấy mực linh thiêng cũng đang nặng trĩu giọt sầu, nên ông đành ôm nỗi buồn lỡ vận?! Vũ Đình Liên đã làm cảm động lòng người, khi khắc họa hình ảnh ông giáo trầm tư ngồi hiu hắt giữa mưa bụi giăng mờ, giữa lá vàng rơi trong chiều gió

“Ông đồ vẫn ngồi đấy

Qua đường không ai hay

Lá vàng rơi trên giấy

Ngoài trời mưa bụi bay”

Tôi như nhìn thấy những giòng lệ đồng thanh đồng khí của Vũ Đình Liên, khóc thương thân phận lao lung của kiếp người cùng khốn, tâm hồn âm thầm hoài cảm

“Năm nay đào lại nở

Không thấy ông đồ xưa

Những người muôn năm cũ

Hồn ở đâu bây giờ!”

Nhà thơ muốn gì khi ngược bóng thời gian đi tìm cái hư bên cái thực? Phải chăng vì muốn làm sống dậy khí phách anh linh của ông giáo tài hoa một thời vang bóng, thi nhân đã viết ra những lời kiếm tìm tha thiết ấy? Tìm người như thể tìm chim, huống là chiêu hồn quá khứ! Thế mà thi nhân vẫn trông đợi, như trông đợi nửa kia của bản ngã từ thiên cổ trở về.

Hoa đào vẫn nở, sắc hồng không phai. Nhưng mực tàu giấy đỏ đã hồ tàn! Người xưa đâu…!?

Quả thực ngày nay cố nhân không còn nữa! Chỉ còn lại bài thơ hoài cổ, u uẩn vô cùng! Xuân về Tết đến, tôi nghe âm vang trong chiều gió tiếng thơ…

“…Những người muôn năm cũ

Hồn ở đâu bây giờ!”

Lòng chợt ngậm ngùi! Giữa giòng sóng biếc phân tranh. Hồn xưa ấm lạnh biên thành vãng lai. Về qua cõi mộng gót hài. Chân mây khuất nẻo còn ai nhớ người!

ongdoHN

Một ông đồ-1915NGUỒN PINTEREST.COM

HV 2:30am Thứ Bảy ngày 16 tháng 01 năm 2016

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 3 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ xấu xí (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Duyên thừa (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Ngày số pi (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lá thư xúc động của cậu bé trộm chuông gió (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Ôi thật bất ngờ (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ sẽ luộc Bắc Hàn (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Người Đức dạy con (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Đọc hồi ký vượt tù vượt biển của nhà văn Huỳnh Công Ánh (Giới Thiệu Sách) - Việt Phương
  • Tháng ba có chút nắng ấm chim bay về nhiều (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Sốt là gì? (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện chó chưa… (c)hết (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Chuyện một chiếc cầu (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ nguyễn thị hải (Thơ) - Sao Khuê
  • Saloon cao bồi (Tạp Ghi) - Sean Bảo
  • Bánh bột lọc Huế ơi! (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Nợ thuế trên $50,000 Mỹ Kim có thể bị tịch thu passport (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xem bói-bốc quẻ Sài Gòn xưa (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Tự làm nước xả mềm vải (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Bánh mì Philly cheesesteak (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Nhân ngày hạnh phúc (Tạp Ghi) - Nguyễn Âu Hồng
  •  Hệ thống thắng abs và lợi ích của nó (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Mua chim phóng sanh (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Phòng da chảy xệ khi giảm cân (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Trên bến tàu (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Sao kim (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
  • Lại chuyện người Trung Quốc (Tạp Ghi) - Lê Thu Thùy
  • Athleisure thời trang thể thao (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Moon Flower và chuyến hải hành 2017 (Ký Sự) - Ngọc Linh
  • Thảm trạng di dân (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Em còn đi nữa! (Phóng Sự Việt Nam) - Hỷ Long
  • Xem phim miễn phí trên mạng (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Santorini vầng sáng thiên đường (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Vườn Nhật Bản (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Logan (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Đọc 'y sĩ tiền tuyến' của Trang Châu (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Dị ứng phụ nữ (Truyện Ngắn) - Hoàng Long
  • Những công việc lương trên $100,000 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • 5 bí quyết làm bạn tiến bộ ngay lập tức (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Lễ bà mùa sông cạn (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Cá nhà táng! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Lòng người qua một cành hoa (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Bản năng Nhà Văn trong xã hội đồng phục (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Let It Be câu trả lời rồi sẽ đến (Something Anything) - Ian Bùi
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Trung thành (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Ngày hội Saint Patrick (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Khu vực sửa chữa đường (An Toàn Giao Thông)
  • Nghỉ chó (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
Facebook Comments
SHARE