Những người không quốc tịch

Dọc biên giới Việt Nam – Lào đoạn qua tỉnh Quảng Nam – Sekong có nhiều người di cư tự do và kết hôn không giá thú. Chồng người Lào, vợ người Việt và ngược lại, nay họ chung sống cùng với các bản làng ở dọc biên giới Việt – Lào, tuy nhiên không có quốc tịch, chứng minh thư nhân dân, hộ khẩu…

Cuộc sống khốn khó

Từ TP Tam Kỳ, Quảng Nam, chúng tôi vượt quãng đường hơn 200km vào vùng biên giới thuộc các xã Đắk Tôi, Đắk Pree và Đắk Pring, huyện Nam Giang, nơi có nhiều trường hợp di cư tự do và kết hôn không giá thú để tìm hiểu sự việc.

Ông A Lăng Minh, Phó Chủ tịch xã Đắk Tôi, chia sẻ: “Ở xã có 4 trường hợp di cư tự do, kết hôn bất hợp pháp. Họ ở trên đất nước Việt Nam nhưng không có quốc tịch, hộ khẩu, chứng minh thư nhân dân… Cha làm mẹ đã thế, đến nay con cháu cũng tượng tự”.

Năm 2011, từ xã La Dêê chia tách thêm xã Đắk Tôi, cùng lúc đó có 4 hộ dân chồng người Việt, vợ người Lào và vợ người Việt chồng người Lào sống ở thôn Đắk Ro của xã.

“Ở đây, bà con chấp hành luật pháp nghiêm chỉnh, thế nhưng nhiều chính sách không được hưởng. Bốn hộ dân này tội lắm, xã đã nhiều lần kiến nghị lên huyện, tỉnh nhưng vẫn chưa có biện pháp xử lý. Có những chương trình, chính sách Nhà nước hỗ trợ cho bà con vùng cao, 4 hộ dân không nằm trong danh sách, do đó bà con trong thôn tự bảo nhau bớt mỗi người một ít để chia sẻ”, ông Minh tâm sự.

Mong muốn tìm gặp 4 hộ dân để tìm hiểu, chúng tôi được anh Zơ Râm Quyết, cán bộ Tư pháp xã Đắk Tôi nói: “Vất vả rồi các anh nhà báo ạ! Muốn gặp họ phải liên hệ với xã trước, để xã dặn bà con ở nhà, còn không bà con lên nương. Thôi ở xã chơi, chiều tối họ về nhà, mình đến gặp”.

Khi mặt trời xuống núi, chúng tôi được anh Quyết dẫn vào thôn Đắk Ro. Khi nghe hỏi về chuyện chưa được cấp giấy tờ, người dân trong thôn kéo đến rất đông. Ai cũng chung một ý nguyện, mong Nhà nước sớm cấp giấy tờ cho 4 hộ này, họ sống ở đây mà không được thừa nhận.

Bà Blup Lợ (SN 1950) cho hay, năm 1981, gia đình bà sống ở xã Đắk Pree thì di cư sang đất Lào sinh sống. Ngày đó không riêng già đình bà mà nhiều hộ dân ở đây cũng vậy, mỗi vùng đất họ ở vài 3 năm thì di chuyển một lần. Khi đến vùng đất mới bà con phát rừng đốt cây làm nương rẫy, đến lúc đất bạc màu thì đi tìm vùng khác sinh sống. Cứ thế, gia đình bà Lợ di cư sang đất Lào phát rừng, đốt nương trồng, sắn, ngô, lúa… Tại đây, bà Lợ kết hôn với ông Hiên Thi người Lào. Theo phong tục của dân tộc Tà Riềng, người con trai phải ở rể.

h80

Bà Blup Lợ với cuốn sổ đăng ý tạm trú

Năm 1983, bà Lợ cùng gia đình quay lại thôn Đắk Ro, xã Đắk Tôi sinh sống. Vợ chồng bà Lợ sinh được 6 người con, các con bà đều mang họ chồng. Từ đó đến nay, vợ chồng bà cũng như 6 người con không được công nhận, họ thuộc diện di cư tự do, kết hôn không gia thú, do đó không được cấp giấy tờ. Họ ở đây với cuốn sổ đăng ký tạm trú gồm cha mẹ, con cháu.

“Cha mình là Um Mơ, có chứng minh thư nhân dân ở xã Đắk Pree, huyện Giằng, Quảng Nam – Đà Nẵng, rứa mà mình không được công nhận. Ở Lào mình cũng không có giấy tờ chi hết, giờ muốn về Lào ở, thì chồng đã qua đời, hết đường về rồi”, bà Lợ cho hay.

Tôi hỏi: Bà muốn ở Việt Nam hay về Lào sinh sống? Bà Lợ đáp: “Mình muốn ở đây chứ không muốn về Lào. Về bên đó không có người thân buồn lắm, ở đây quen rồi. Mà chồng mình chết rồi, có về cũng không biết sống ở đâu, giấy tờ cũng không được cấp. Mình sinh ra nơi đây, giờ muốn được ở lại vùng đất ni”.

Cũng tương tự, tại thôn Đắk Ro cặp vợ chồng Hiên Thun – Zơ Râm Liếp, chồng người Lào, vợ người Việt, có 4 người con. Hiện họ không được thừa nhận, cuộc sống với nhiều con số không như bà Lợ.

“Nếu chồng là người Việt, vợ người Lào thì xã sẽ cấp hộ khẩu, chứng minh thư nhân dân, họ được thừa nhận. Còn chồng người Lào, vợ người Việt, sống trên đất Đắk Tôi thì không được cấp giấy tờ”, anh Zơ Râm Quyết nói.

Không được hưởng chính sách

Sống cạnh nhà bà Lợ, đứa con gái của bà là Un Liếp (SN 1988, tên thường gọi là Blup Liếp) lấy chồng và sinh hai người con. Tuy nhiên, người chồng bỏ Liếp và hai người con đi biệt tăm, biệt tích. Cha mẹ Liếp không được công nhận, Liếp cũng không được thừa nhận và đến nay 2 người con của chị lớn lên cũng giống như ông bà, mẹ của mình. Không giấy khai sinh, hộ khẩu…. đặc biệt, 2 người con của Liếp không được hưởng chính sách nào của Nhà nước.

Thấy Liếp nghèo khổ, mới đây người dân trong thôn lên rừng chặt gỗ, tre, nứa làm cho căn nhà tạm để 3 mẹ con chui ra chui vào. Mang tiếng là nhà nhưng chẳng khác gì cái lều, chỉ mấy cây gỗ dựng lên, phía trên lợp bằng lá cây, bốn phía thưng phên nứa. Phía trong ngôi nhà, gia tài của ba mẹ con chỉ có vài cái xoong nồi và mấy bộ áo quần.

h81

Hôm chúng tôi đến, đứa con gái đầu của chị Liếp là Pơ Loong Sa (SN 2007) bị ghẻ lở, mụn nổi khắp người. Đứa bé ngứa không chịu được, dùng tay gãi bật máu tươi.

h82

Thấy tôi hỏi thăm bé Sa, chị Liếp cho hay: “Hôm qua mình vay được 100.000 đồng ra trạm y tế xã mua thuốc về bôi cho nó. Nhưng cũng chưa khỏi, cán bộ y tế bảo mua thuốc uống, nhưng mình hết tiền rồi. Ở đây bọn trẻ ốm đau có sổ bảo hiểm, cha mẹ ra xã lấy thuốc không mất tiền, còn gia đình mình không được cấp nên khổ lắm”.

Liếp nói tiếp: “Nhà nghèo, ba mẹ con thiếu ăn thường xuyên, giờ kiếm 100.000 đồng mua thuốc cho con khó khăn lắm. Hai người con đi học cũng không được miễn giảm, chắc mai này nó lớn lên mù chữ thôi. Ông bà, mẹ nó đã khổ rồi, giờ đến con khổ hơn nữa. Mong Nhà nước có chính sách giải quyết để mình có cuộc sống ổn định”.

Không riêng Liếp mà những người anh trai, em trai của Liếp khi lấy vợ cũng không được đăng ký kết hôn, con cái sinh ra không được thừa nhận. Hiện cả gia đình Liếp và anh em trai chung một cuốn sổ tạm trú do bà Lợ làm chủ hộ.

(Theo nông nghiệp.vn)

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 2 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Nghệ thuật tốc độ (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Mai cua (Truyện Ngắn) - Hồ Đắc Vũ
  • Ván cờ với Trung Cộng (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Ngày tình yêu & tình ghét (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Global warning hiện tượng và tranh cãi (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống ) - Angie Hồ Quang
  • Dạy dỗ con cái (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Khúc ru biển chết (Thơ) - Mai Hữu Phước
  • Từ bích câu… (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Những rắc rối chủ tiệm cần biết khi bao lương (Nails) - Tom Huỳnh, J.D.
  • Bệnh sốt (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Rể quý (Bên Lề Chính Trị) - Sĩ Nguyên
  • Chứng lơ đãng quá năng động (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ cát du (Thơ) - Sao Khuê
  • Thư hỏa tốc và đường dây thép (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Nem tai thính lá sung (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Luật mới năm 2017 và những tội có thể bị trục xuất (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Thời hoàng kim cải lương Sài Gòn (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Giảm nợ hoặc xóa nợ student loan (Góc Hoàng Hoa) - Hoàng Hoa Anh Thư
  • Đồ chơi cho trẻ (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Hãy nói yêu người (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Những bộ phận hay hư hỏng nhất (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Khám sức khỏe tổng quát thường niên gồm có những gì ? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Valentine (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Thu nhỏ lỗ chân lông (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Mafia (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Ông chè xanh ông xe ôm (Phóng Sự) - Hỷ Long
  • Những gam màu không sắc (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Giáo sư Lê Văn Khoa và ảnh nghệ thuật trừu tượng (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Không còn sẹo nữa? (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • Chẩn đoán bệnh cúm (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Cách tiết kiệm tiền khách sạn (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • The alamo (Phóng Sự) - Andy Nguyễn
  • Trust Contact từ Google (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Nightstand bàn nhỏ trong phòng ngủ (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • La la land (Điện Ảnh) - Song Chi
  • Nhà văn Vũ Huy Quang (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Tưởng niệm Vũ Huy Quang (Thơ) - Thường Quán
  • Người cha (Truyện Ngắn) - Nguyễn Hùng Vỹ
  • Cưới xong lên xe gắn máy đi chu du thế giới (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Dùng Smartphone cho Nhiếp Ảnh (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Chào mừng Đạo Luật Bánh Chưng/Bánh Tét (Tin Cộng Đồng) - Bản Tin Từ Văn Phòng TNS Janet Nguyễn (Garden Grove,CA)
  • Bản đồ (Kiến Thức Phổ Thông) - Phương Nghị
  • Chồng người áo gấm! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Nhân sĩ với Cường Quyền & Bạo Lực (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Con tin (Chuyện Vụ Án ) - Nam Nhật
  • Phỏng Vấn: Cứu trợ Thương Phế Binh Quả Phụ VNCH (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Taxi bay (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Cố bạn (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Biết điều (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE