Những người không quốc tịch

Dọc biên giới Việt Nam – Lào đoạn qua tỉnh Quảng Nam – Sekong có nhiều người di cư tự do và kết hôn không giá thú. Chồng người Lào, vợ người Việt và ngược lại, nay họ chung sống cùng với các bản làng ở dọc biên giới Việt – Lào, tuy nhiên không có quốc tịch, chứng minh thư nhân dân, hộ khẩu…

Cuộc sống khốn khó

Từ TP Tam Kỳ, Quảng Nam, chúng tôi vượt quãng đường hơn 200km vào vùng biên giới thuộc các xã Đắk Tôi, Đắk Pree và Đắk Pring, huyện Nam Giang, nơi có nhiều trường hợp di cư tự do và kết hôn không giá thú để tìm hiểu sự việc.

Ông A Lăng Minh, Phó Chủ tịch xã Đắk Tôi, chia sẻ: “Ở xã có 4 trường hợp di cư tự do, kết hôn bất hợp pháp. Họ ở trên đất nước Việt Nam nhưng không có quốc tịch, hộ khẩu, chứng minh thư nhân dân… Cha làm mẹ đã thế, đến nay con cháu cũng tượng tự”.

Năm 2011, từ xã La Dêê chia tách thêm xã Đắk Tôi, cùng lúc đó có 4 hộ dân chồng người Việt, vợ người Lào và vợ người Việt chồng người Lào sống ở thôn Đắk Ro của xã.

“Ở đây, bà con chấp hành luật pháp nghiêm chỉnh, thế nhưng nhiều chính sách không được hưởng. Bốn hộ dân này tội lắm, xã đã nhiều lần kiến nghị lên huyện, tỉnh nhưng vẫn chưa có biện pháp xử lý. Có những chương trình, chính sách Nhà nước hỗ trợ cho bà con vùng cao, 4 hộ dân không nằm trong danh sách, do đó bà con trong thôn tự bảo nhau bớt mỗi người một ít để chia sẻ”, ông Minh tâm sự.

Mong muốn tìm gặp 4 hộ dân để tìm hiểu, chúng tôi được anh Zơ Râm Quyết, cán bộ Tư pháp xã Đắk Tôi nói: “Vất vả rồi các anh nhà báo ạ! Muốn gặp họ phải liên hệ với xã trước, để xã dặn bà con ở nhà, còn không bà con lên nương. Thôi ở xã chơi, chiều tối họ về nhà, mình đến gặp”.

Khi mặt trời xuống núi, chúng tôi được anh Quyết dẫn vào thôn Đắk Ro. Khi nghe hỏi về chuyện chưa được cấp giấy tờ, người dân trong thôn kéo đến rất đông. Ai cũng chung một ý nguyện, mong Nhà nước sớm cấp giấy tờ cho 4 hộ này, họ sống ở đây mà không được thừa nhận.

Bà Blup Lợ (SN 1950) cho hay, năm 1981, gia đình bà sống ở xã Đắk Pree thì di cư sang đất Lào sinh sống. Ngày đó không riêng già đình bà mà nhiều hộ dân ở đây cũng vậy, mỗi vùng đất họ ở vài 3 năm thì di chuyển một lần. Khi đến vùng đất mới bà con phát rừng đốt cây làm nương rẫy, đến lúc đất bạc màu thì đi tìm vùng khác sinh sống. Cứ thế, gia đình bà Lợ di cư sang đất Lào phát rừng, đốt nương trồng, sắn, ngô, lúa… Tại đây, bà Lợ kết hôn với ông Hiên Thi người Lào. Theo phong tục của dân tộc Tà Riềng, người con trai phải ở rể.

h80

Bà Blup Lợ với cuốn sổ đăng ý tạm trú

Năm 1983, bà Lợ cùng gia đình quay lại thôn Đắk Ro, xã Đắk Tôi sinh sống. Vợ chồng bà Lợ sinh được 6 người con, các con bà đều mang họ chồng. Từ đó đến nay, vợ chồng bà cũng như 6 người con không được công nhận, họ thuộc diện di cư tự do, kết hôn không gia thú, do đó không được cấp giấy tờ. Họ ở đây với cuốn sổ đăng ký tạm trú gồm cha mẹ, con cháu.

“Cha mình là Um Mơ, có chứng minh thư nhân dân ở xã Đắk Pree, huyện Giằng, Quảng Nam – Đà Nẵng, rứa mà mình không được công nhận. Ở Lào mình cũng không có giấy tờ chi hết, giờ muốn về Lào ở, thì chồng đã qua đời, hết đường về rồi”, bà Lợ cho hay.

Tôi hỏi: Bà muốn ở Việt Nam hay về Lào sinh sống? Bà Lợ đáp: “Mình muốn ở đây chứ không muốn về Lào. Về bên đó không có người thân buồn lắm, ở đây quen rồi. Mà chồng mình chết rồi, có về cũng không biết sống ở đâu, giấy tờ cũng không được cấp. Mình sinh ra nơi đây, giờ muốn được ở lại vùng đất ni”.

Cũng tương tự, tại thôn Đắk Ro cặp vợ chồng Hiên Thun – Zơ Râm Liếp, chồng người Lào, vợ người Việt, có 4 người con. Hiện họ không được thừa nhận, cuộc sống với nhiều con số không như bà Lợ.

“Nếu chồng là người Việt, vợ người Lào thì xã sẽ cấp hộ khẩu, chứng minh thư nhân dân, họ được thừa nhận. Còn chồng người Lào, vợ người Việt, sống trên đất Đắk Tôi thì không được cấp giấy tờ”, anh Zơ Râm Quyết nói.

Không được hưởng chính sách

Sống cạnh nhà bà Lợ, đứa con gái của bà là Un Liếp (SN 1988, tên thường gọi là Blup Liếp) lấy chồng và sinh hai người con. Tuy nhiên, người chồng bỏ Liếp và hai người con đi biệt tăm, biệt tích. Cha mẹ Liếp không được công nhận, Liếp cũng không được thừa nhận và đến nay 2 người con của chị lớn lên cũng giống như ông bà, mẹ của mình. Không giấy khai sinh, hộ khẩu…. đặc biệt, 2 người con của Liếp không được hưởng chính sách nào của Nhà nước.

Thấy Liếp nghèo khổ, mới đây người dân trong thôn lên rừng chặt gỗ, tre, nứa làm cho căn nhà tạm để 3 mẹ con chui ra chui vào. Mang tiếng là nhà nhưng chẳng khác gì cái lều, chỉ mấy cây gỗ dựng lên, phía trên lợp bằng lá cây, bốn phía thưng phên nứa. Phía trong ngôi nhà, gia tài của ba mẹ con chỉ có vài cái xoong nồi và mấy bộ áo quần.

h81

Hôm chúng tôi đến, đứa con gái đầu của chị Liếp là Pơ Loong Sa (SN 2007) bị ghẻ lở, mụn nổi khắp người. Đứa bé ngứa không chịu được, dùng tay gãi bật máu tươi.

h82

Thấy tôi hỏi thăm bé Sa, chị Liếp cho hay: “Hôm qua mình vay được 100.000 đồng ra trạm y tế xã mua thuốc về bôi cho nó. Nhưng cũng chưa khỏi, cán bộ y tế bảo mua thuốc uống, nhưng mình hết tiền rồi. Ở đây bọn trẻ ốm đau có sổ bảo hiểm, cha mẹ ra xã lấy thuốc không mất tiền, còn gia đình mình không được cấp nên khổ lắm”.

Liếp nói tiếp: “Nhà nghèo, ba mẹ con thiếu ăn thường xuyên, giờ kiếm 100.000 đồng mua thuốc cho con khó khăn lắm. Hai người con đi học cũng không được miễn giảm, chắc mai này nó lớn lên mù chữ thôi. Ông bà, mẹ nó đã khổ rồi, giờ đến con khổ hơn nữa. Mong Nhà nước có chính sách giải quyết để mình có cuộc sống ổn định”.

Không riêng Liếp mà những người anh trai, em trai của Liếp khi lấy vợ cũng không được đăng ký kết hôn, con cái sinh ra không được thừa nhận. Hiện cả gia đình Liếp và anh em trai chung một cuốn sổ tạm trú do bà Lợ làm chủ hộ.

(Theo nông nghiệp.vn)

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 07 tháng 12 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Từ giải trí đến chính trường (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • - Tập thể dục (Truyện ngắn) Hồ Đắc Vũ
  • - Quà cho con cái ngày lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • - Hạnh phúc một tang gia (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • - Donald Trump và đồng minh Đông Á (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • - Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • - Bob Dylan & Giải Nobel văn chương 2016 (Tản mạn bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • - Mụn lẹo (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • - Bị phạt vì lái xe quá tốc độ (Luật pháp) Wilson Hưng Vũ
  • - Tin vịt (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • - Tìm hiểu về Medicare phần A, B, C và D (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • - Norah John quay lại với dương cầm (Âm nhạc) Nhã Vy
  • - Một thử nghiệm nhạc Jazz vào văn hóa Việt (Phỏng vấn) Thanh Thư
  • - Cơm rang nước mắm (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • - Chiếu Khán có sẵn, ngày ưu tiên và chuyển diện sớm (Di trú) Lê Minh Hải
  • - Nhớ về trận cháy cầu ông lãnh (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • - Mua quà Giáng sinh (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • - Mua hàng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • - Ngôi nhà thờ đổ nát của Cha (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • - Bộ phận oxygen sensor (Chiếc xe của bạn) Trịnh Kiều Phong
  • - Xe hơi và xe máy điện (Bạn có biết) Mai Hoàng
  • - Các cháu ngoan học vẽ chân dung bác nhé! (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • - Giải rượu (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • - Tình yêu trong văn học Đông-Tây (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • - Những điều cần biết về định giá nhà đất (Tạp ghi) Hương Võ
  • - Trà xanh, trà đen (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • - Holidays & ăn diện (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • - Vật tổ của các bộ tộc châu Phi (Nhìn ra thế giới) Ngọc Linh
  • - Ông già và chủ nghĩa xã hội huyền ảo (Lề chéo) Phạm Thị Hoài
  • - Đặt mua vé máy bay qua Google (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • - Chú ý, trên taxi có sách! (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • - Giáng sinh (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • - Thủ đô giáng sinh của Texas (Phóng sự) Andy Nguyễn
  • - 3 điều cần biết về việc bảo vệ hệ thống nối mạng không dây (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • - Một thoáng với cái đẹp (Truyện ngắn) Nguyễn Hùng Vỹ Dịch
  • - Xông đất hậu hiện đại (Tạp ghi) Uyển Ca
  • - Lên đèn Noel (Vui lạ khắp nơi)
  • - Có nên dùng watermark? (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • - Nắng hàng cau (Tài liệu văn học) Khuất Đẩu
  • - Băng dán theo dõi sức khỏe (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • - Rượu và thơ! (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • - Đại hội kiều bào địa đạo Củ Chi & em Lê Văn Tám (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • - Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • - Bị bệnh trong mùa lễ (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • - Mùa Đông không nhà (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • - Thăm trân châu cảng (Tạp ghi) Việt Phương
  • - Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa (Tạp ghi) Hỷ Long
  • - Tình chàng ý thiếp (Đời sống) Ngân Bình
  • - An sinh xã hội (Đời sống) Angie Hồ Quang
  • - Thơ phùng khắc bắc (Thơ)
  • - Y rằng (Câu lạc bộ tiếu lâm)
  • - Tin thể thao (Thể thao)
  • - Đổi bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • - Hai lần (Chuyện khó tin nhưng có thật)
  • - Thế giới qua ống kính (Tin tức)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Tin tức)
Facebook Comments
SHARE