Những giác quan khác – Kỳ 1

Ai cũng học biết từ lúc còn nhỏ rằng thân thể con người có 5 giác quan. Nhưng hẳn bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng chúng ta có nhiều giác quan hơn con số đó, đang hoạt động âm thầm ở phía sau ngũ quan. Một số giác quan này đã được đề cập trong các số báo trước. Sau đây là hai giác quan khác nữa:

Giác quan chuyển động (proprioception)

Ngay những chuyển động đơn giản nhất của chúng ta cũng sẽ là một thử thách nếu không có giác quan này. Nó cho ta theo dõi được vị trí của thân thể ta trong không gian mà mắt không cần phải nhìn. Nó cho ta có thể làm những điều chỉnh nhỏ nhặt để giữ cho ta khỏi ngã khi ta đứng yên, giúp ta đoán định được khoảng cách mỗi lần chúng ta bước, và cho ta điều hợp được các chuyển động phức tạp như di chuyển bằng xe đạp hay chơi dương cầm. Vị trí các thụ cảm (receptor) giữ những trách nhiệm đó nằm ở trong các khớp nối, bắp thịt và da; chúng giúp chuyển các thông tin về góc độ, về vị trí của mỗi khớp, độ căng của các gân và bắp thịt, để cung cấp cho óc có được những phản hồi liên tục.

01

Giác quan nhiệt độ (thermoception)

Điều cần yếu cho cơ thể chúng ta là khả năng nhận ra cái nóng, cái lạnh; trước hết là để bảo đảm rằng các cơ quan nội tạng được duy trì ở nhiệt độ thích hợp để có thể hoạt động hữu hiệu; hai là để bảo vệ chúng ta khỏi bị hại do những tình trạng cực độ. Chúng ta có khả năng nhận ra nhiệt độ quá mức nhờ ở một loạt những dây thần kinh trong da, còn thân nhiệt thì được theo dõi do một bộ phận của não gọi là hypothalamus.

Temperature-768x614

Là động vật máu nóng, chúng ta sản xuất ra rất nhiều nhiệt khi đốt cháy đường để phát sinh ra năng lượng. Tiến trình này giữ cho chúng ta ấm áp, nhưng để duy trì một nhiệt độ không thay đổi, cần có những điều chỉnh được thực hiện liên tục cho phù hợp với những thay đổi trong môi trường hoặc những thay đổi trong mức độ hoạt động của chúng ta. Để thay đổi ngay lập tức thân nhiệt, óc ra lệnh cho cơ thể run lên hoặc ra mồ hôi; còn để điều hòa lâu dài thì sự sản xuất ra thyroid hormone được nâng lên hoặc hạ xuống nhằm làm thay đổi tốc độ chúng ta đốt cháy đường và phát sinh ra nhiệt.

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 30 tháng 11 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Các đời HLV đội banh Mỹ Quốc (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • Tin thể thao (Thể thao)
  • Tàn mộng (Truyện ngắn) Cẩm Giang
  • Chính trị trên bàn tiệc mùa Lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • The Head and The Heart (Âm nhạc) Nhã Vy
  • Hy vọng cho ngày mai
  • Cám ơn! (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • Nhà độc tài bịp bợm (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • Khi trở lại nhà (Tạp ghi) Trần Mộng Tú
  • Whiskey, brandy, vodka, gin (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • Tưởng nhớ gã Beatles trầm lặng (Bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • Yến sào (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • Sử dụng bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • Thưở đó chúng mình (Tạp ghi) Sean Bảo
  • Đường hóa học (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • Thơ phạm cao hoàng (Thơ)
  • Tưởng niệm nhạc sĩ Anh Bằng Người cuối sân ga (Tạp ghi) Trịnh Thanh Thủy
  • Có nên mua bảo hiểm sức khỏe qua các đại lý ? (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • Cơm chiên Dương Châu kiểu Bạc Liêu (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • Lệ phí đơn của Sở Di Trú tăng trong Mùa Lễ (Di trú) Lê Minh Hải
  • Cơn sốt chim cút Sài Gòn (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • Mua hàng online mùa lễ (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • Quà tặng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • Tình bạn thời đi học (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • Sơn máy và sơn lăn - sơn dầu và sơn nước (Bạn có biết) Xe-Ba-Gác Handyman
  • Coi chừng ứng dụng giả (Fake APP) (Bạn có biết) Hạnh Việt
  • Đi hát karaoke ở Hà Nội (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • Spa tại gia (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • Phần chìm của tảng băng (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • An toàn thực phẩm trong tiệm ăn (phần 2) (Phỏng vấn) Hương Võ
  • Cuba của Fidel (Tạp ghi) Mạnh Kim
  • Minimalism Phong cách tối giản (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • Thế giới qua ống kính
  • Một vòng chợ hoa nước Mỹ (Phóng sự) Ngọc Linh
  • Cử tri viện Electoral College (Tạp ghi) Ianbui
  • An toàn nhà cửa khi du lịch mùa lễ (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • Mr. Thất bại (Chuyện không đâu) Hồng Nguyên Hoàng
  • Mỗi tuần 1 con số
  • Đi bộ 9,000km gây quỹ giúp đỡ trẻ lang thang (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • Bàn tiệc mùa Thu (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • Fantastic Beasts and Where to Find Them (Thế giới điện ảnh) Movie Phan
  • Olalacare (Chuyện Khó Tin Có Nhưng Thật)
  • Nên làm gì với vé máy bay sau chuyến bay? (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • Những người đàn bà tôi gặp trên cầu (Truyện ngắn) Nguyễn Quang Tấn
  • Tìm em bé H.mong (Tạp ghi) Uyển Ca
  • Diễn hành lễ Tạ Ơn (Vui lạ khắp nơi)
  • Ipad - người bạn đường của tôi (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • Thảo Trường: Bỡn cợt với cả những điều nghiêm chỉnh (Tài liệu văn học) Nguyễn & Bạn Hữu
  • Xe taxi tự động (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • “Ô hô! Fidel Castro!” (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • Đêm havana & ngày hà nội (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • Những thảo dược phụ trợ không nên dùng (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • Người tốt (Câu lạc bộ tiếu lâm) N/A
  • El Nino và Canh Cua Rau Đay (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • Vé số dạo (Tạp ghi) Nguyễn Sinh
  • Bánh xèo bánh chuối chiên (Tạp ghi) Hỷ Long
  • Ác mộng đêm Halloween (Chuyện vụ án) Nam Nhật
Facebook Comments
SHARE