Những giác quan khác – Kỳ 1

Ai cũng học biết từ lúc còn nhỏ rằng thân thể con người có 5 giác quan. Nhưng hẳn bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng chúng ta có nhiều giác quan hơn con số đó, đang hoạt động âm thầm ở phía sau ngũ quan. Một số giác quan này đã được đề cập trong các số báo trước. Sau đây là hai giác quan khác nữa:

Giác quan chuyển động (proprioception)

Ngay những chuyển động đơn giản nhất của chúng ta cũng sẽ là một thử thách nếu không có giác quan này. Nó cho ta theo dõi được vị trí của thân thể ta trong không gian mà mắt không cần phải nhìn. Nó cho ta có thể làm những điều chỉnh nhỏ nhặt để giữ cho ta khỏi ngã khi ta đứng yên, giúp ta đoán định được khoảng cách mỗi lần chúng ta bước, và cho ta điều hợp được các chuyển động phức tạp như di chuyển bằng xe đạp hay chơi dương cầm. Vị trí các thụ cảm (receptor) giữ những trách nhiệm đó nằm ở trong các khớp nối, bắp thịt và da; chúng giúp chuyển các thông tin về góc độ, về vị trí của mỗi khớp, độ căng của các gân và bắp thịt, để cung cấp cho óc có được những phản hồi liên tục.

01

Giác quan nhiệt độ (thermoception)

Điều cần yếu cho cơ thể chúng ta là khả năng nhận ra cái nóng, cái lạnh; trước hết là để bảo đảm rằng các cơ quan nội tạng được duy trì ở nhiệt độ thích hợp để có thể hoạt động hữu hiệu; hai là để bảo vệ chúng ta khỏi bị hại do những tình trạng cực độ. Chúng ta có khả năng nhận ra nhiệt độ quá mức nhờ ở một loạt những dây thần kinh trong da, còn thân nhiệt thì được theo dõi do một bộ phận của não gọi là hypothalamus.

Temperature-768x614

Là động vật máu nóng, chúng ta sản xuất ra rất nhiều nhiệt khi đốt cháy đường để phát sinh ra năng lượng. Tiến trình này giữ cho chúng ta ấm áp, nhưng để duy trì một nhiệt độ không thay đổi, cần có những điều chỉnh được thực hiện liên tục cho phù hợp với những thay đổi trong môi trường hoặc những thay đổi trong mức độ hoạt động của chúng ta. Để thay đổi ngay lập tức thân nhiệt, óc ra lệnh cho cơ thể run lên hoặc ra mồ hôi; còn để điều hòa lâu dài thì sự sản xuất ra thyroid hormone được nâng lên hoặc hạ xuống nhằm làm thay đổi tốc độ chúng ta đốt cháy đường và phát sinh ra nhiệt.

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 3 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ xấu xí (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Duyên thừa (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Ngày số pi (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lá thư xúc động của cậu bé trộm chuông gió (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Ôi thật bất ngờ (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ sẽ luộc Bắc Hàn (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Người Đức dạy con (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Đọc hồi ký vượt tù vượt biển của nhà văn Huỳnh Công Ánh (Giới Thiệu Sách) - Việt Phương
  • Tháng ba có chút nắng ấm chim bay về nhiều (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Sốt là gì? (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện chó chưa… (c)hết (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Chuyện một chiếc cầu (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ nguyễn thị hải (Thơ) - Sao Khuê
  • Saloon cao bồi (Tạp Ghi) - Sean Bảo
  • Bánh bột lọc Huế ơi! (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Nợ thuế trên $50,000 Mỹ Kim có thể bị tịch thu passport (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xem bói-bốc quẻ Sài Gòn xưa (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Tự làm nước xả mềm vải (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Bánh mì Philly cheesesteak (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Nhân ngày hạnh phúc (Tạp Ghi) - Nguyễn Âu Hồng
  •  Hệ thống thắng abs và lợi ích của nó (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Mua chim phóng sanh (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Phòng da chảy xệ khi giảm cân (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Trên bến tàu (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Sao kim (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
  • Lại chuyện người Trung Quốc (Tạp Ghi) - Lê Thu Thùy
  • Athleisure thời trang thể thao (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Moon Flower và chuyến hải hành 2017 (Ký Sự) - Ngọc Linh
  • Thảm trạng di dân (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Em còn đi nữa! (Phóng Sự Việt Nam) - Hỷ Long
  • Xem phim miễn phí trên mạng (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Santorini vầng sáng thiên đường (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Vườn Nhật Bản (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Logan (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Đọc 'y sĩ tiền tuyến' của Trang Châu (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Dị ứng phụ nữ (Truyện Ngắn) - Hoàng Long
  • Những công việc lương trên $100,000 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • 5 bí quyết làm bạn tiến bộ ngay lập tức (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Lễ bà mùa sông cạn (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Cá nhà táng! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Lòng người qua một cành hoa (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Bản năng Nhà Văn trong xã hội đồng phục (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Let It Be câu trả lời rồi sẽ đến (Something Anything) - Ian Bùi
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Trung thành (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Ngày hội Saint Patrick (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Khu vực sửa chữa đường (An Toàn Giao Thông)
  • Nghỉ chó (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
Facebook Comments
SHARE