Những giác quan khác – Kỳ 1

Ai cũng học biết từ lúc còn nhỏ rằng thân thể con người có 5 giác quan. Nhưng hẳn bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng chúng ta có nhiều giác quan hơn con số đó, đang hoạt động âm thầm ở phía sau ngũ quan. Một số giác quan này đã được đề cập trong các số báo trước. Sau đây là hai giác quan khác nữa:

Giác quan chuyển động (proprioception)

Ngay những chuyển động đơn giản nhất của chúng ta cũng sẽ là một thử thách nếu không có giác quan này. Nó cho ta theo dõi được vị trí của thân thể ta trong không gian mà mắt không cần phải nhìn. Nó cho ta có thể làm những điều chỉnh nhỏ nhặt để giữ cho ta khỏi ngã khi ta đứng yên, giúp ta đoán định được khoảng cách mỗi lần chúng ta bước, và cho ta điều hợp được các chuyển động phức tạp như di chuyển bằng xe đạp hay chơi dương cầm. Vị trí các thụ cảm (receptor) giữ những trách nhiệm đó nằm ở trong các khớp nối, bắp thịt và da; chúng giúp chuyển các thông tin về góc độ, về vị trí của mỗi khớp, độ căng của các gân và bắp thịt, để cung cấp cho óc có được những phản hồi liên tục.

01

Giác quan nhiệt độ (thermoception)

Điều cần yếu cho cơ thể chúng ta là khả năng nhận ra cái nóng, cái lạnh; trước hết là để bảo đảm rằng các cơ quan nội tạng được duy trì ở nhiệt độ thích hợp để có thể hoạt động hữu hiệu; hai là để bảo vệ chúng ta khỏi bị hại do những tình trạng cực độ. Chúng ta có khả năng nhận ra nhiệt độ quá mức nhờ ở một loạt những dây thần kinh trong da, còn thân nhiệt thì được theo dõi do một bộ phận của não gọi là hypothalamus.

Temperature-768x614

Là động vật máu nóng, chúng ta sản xuất ra rất nhiều nhiệt khi đốt cháy đường để phát sinh ra năng lượng. Tiến trình này giữ cho chúng ta ấm áp, nhưng để duy trì một nhiệt độ không thay đổi, cần có những điều chỉnh được thực hiện liên tục cho phù hợp với những thay đổi trong môi trường hoặc những thay đổi trong mức độ hoạt động của chúng ta. Để thay đổi ngay lập tức thân nhiệt, óc ra lệnh cho cơ thể run lên hoặc ra mồ hôi; còn để điều hòa lâu dài thì sự sản xuất ra thyroid hormone được nâng lên hoặc hạ xuống nhằm làm thay đổi tốc độ chúng ta đốt cháy đường và phát sinh ra nhiệt.

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 22 tháng 06 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Những cú knock-out chớp nhoáng (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • - Ai Cập (Truyện Ngắn) - Lưu Na
  • - Nguyễn Khánh Linh thách thức với chính mình (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • - Ngoéo tay khởi đầu một niềm tin (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • - Otto Warmbier bài học đắt giá (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • - Bố và mẹ và con trai nhỏ (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • - Những chiếc buýt màu vàng của Sài Gòn xưa (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • - Ấn tượng... Saigon (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • - Khi nào gọi là già (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • - Những điều không nên hỏi tiếp viên hàng không (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • - Rong chơi cuối đời quên lãng (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • - Cuba còn ngái ngủ (Thế Giới Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • - Thơ phạm nhuận (Thơ) - Sao Khuê
  • - Mở mang bờ cõi (Theo Dòng Thời Gian) - Sean Bảo
  • - Mùa hè phải có canh giò (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • - Một số tin tức di trú đáng chú ý (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • - Chợ bến thành ngày xưa (Việt Nam Ngày Cũ) - Trang Nguyên
  • - Khử mùi hôi cho quần áo (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • - Cabernet sauvignon (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • - Tại sao cần che đèn LED của máy điện toán? (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • - Cập nhật từ điển: Xóa Mù Bơi (Facebook Có Gì Ngộ) - Du Face
  • - Ngăn ngừa sưng bọng mắt (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • - Dì Johnny (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • - Minh Đức Hoài Trinh và nỗi cô đơn sâu thẳm (Tạp Ghi) - Trịnh Thanh Thủy
  • - Văn Cao (70 Năm Tình Ca Việt Nam) - Hoài Nam Biên Soạn
  • - Swim suit đâu chỉ quyến rũ (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • - Giải phẫu nụ hôn (Ký Sự ) - Ngọc Linh
  • - Cửu Long ký sự (Tạp Ghi) - Hỷ Long
  • - Thập niên cũ (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • - Ván bài cuối cùng (Chuyện Vụ Án) - Nam Nhật
  • - Thông điệp ngọt ngào bố gửi con gái sắp vào đại học (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • - Cảnh báo thuốc giảm cân (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • - Trang trí nhà mùa hè (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • - God's Own Country câu chuyện tình đồng tính (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • - Nầy em lớp 6! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • - Nguyễn Thị Hoàng & đất hứa (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • - Máy kiểm tra giá trị (Truyện Ngắn) - Shizuka Ijuin
  • - Đệm dán sát bàn chân (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • - Tại sao không nên quen một Photographer (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • - Nàng marian của nước pháp (Tạp Ghi) - Mạnh Kim
  • - Tìm gì ở Hà Tiên (Phóng Sự Việt Nam) - Uyển Ca
  • - Những đứa bé lên 3 (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • - Tin thể thao (Thể Thao)
  • - Tình Chàng ý thiếp (Đời Sống)
  • - "Sex on the… (Chuyện Khó Tin)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • - Bảo tàng Mèo (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • - Hậu quả (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE