Những điểm tích cực trong năm 2015

Nhắc đến thời sự thế giới của năm 2015 có lẽ người ta nghĩ ngay đến chiến tranh, khủng bố và người tị nạn. Riêng tại Hoa Kỳ, năm 2015 còn đánh dấu nạn xả súng vào đám đông xảy ra khá thường xuyên.

2015 nhung diem tich cuc1

Trong bản báo cáo cuối năm của Liên Hiệp Quốc đưa ra hôm 18/12 cho biết số người dân mất nhà cửa do chiến tranh và bạo động đạt con số cao kỷ lục trong năm nay, tính ra cứ 122 người trên thế giới thì có một người bị buộc phải bỏ nhà bỏ cửa để đi lánh nạn.

Cơ quan đặc trách người tị nạn của Liên Hiệp Quốc cho biết số người dân sống trong tình trạng là người tị nạn, người đi tìm nơi định cư mới hoặc người mất nhà cửa ngay trên chính quốc gia họ sinh sống đã tăng vọt trong nửa đầu của năm 2015, và các số liệu chỉ cho thấy con số tính cho cả năm sẽ là một con số khủng khiếp chưa từng thấy.

2015 nhung diem tich cuc2

Tỉ lệ tội ác do bạo động có chiều hướng suy giảm tại Hoa Kỳ – photo Andrew Burton/Getty Images

Gần một triệu người di dân và tị nạn đã làm cuộc hành trình nguy hiểm vượt Địa Trung Hải để đến Âu châu trong năm nay, đưa đến cuộc khủng hoảng di dân tệ hại nhất tại lục địa này kể từ Thế chiến II.

Cùng lúc, những vụ xung đột vũ trang lan tràn tại Syria, Yemen và nhiều nơi khác tiếp tục tạo nên những tổn thất về nhân mạng ở mức độ choáng ngợp.

Năm ngoái, con số người dân mất nhà cửa đạt mức kỷ lục là 59.5 triệu trên toàn thế giới, và bản báo cáo hôm 18/12 chỉ cho thấy con số năm nay chắc chắn sẽ vượt mức 60 triệu.

Rồi nạn khủng bố xảy ra khắp nơi, nhất là hai tháng cuối năm, hầu như tuần nào cũng có tin về khủng bố tấn công, nhưng nổi bật nhất là hai vụ xảy ra tại Paris và San Bernardino chỉ cách nhau mấy tuần lễ cho thấy một hình thức khủng bố mới do chính công dân của những quốc gia đó thực hiện vì sẵn có cảm tình với  những tổ chức khủng bố.

Tuy nhiên, nếu nhìn ở một số khía cạnh tích cực khác thì năm 2015 thành thật mà nói cũng đã đạt được nhiều tiến bộ đáng khích lệ.

Nói về những vụ bạo động tại Hoa Kỳ, mặc dù chúng ta nghe nói tới nhiều các vụ xả súng vào đám đông, đời sống của người dân Hoa Kỳ cho đến nay có thể nói là an toàn hơn trước. Theo bản phân tích của cơ quan FBI đưa ra vào tháng 9 vừa qua cho thấy tỉ lệ tội ác do bạo động có chiều hướng suy giảm tại Hoa Kỳ kể từ đầu thập niên 1990 và tiếp tục cho đến ít nhất hết năm 2014: Với gần 3,000 vụ tội ác do bạo động xảy ra ít hơn so với một năm trước đó và khoảng 600,000 vụ ít hơn so với năm 1995 – tương đương với 35% suy giảm trong thời gian 20 năm. Những số liệu mới nhất của Liên Hiệp Quốc cũng cho thấy chiều hướng đó trên toàn cầu – hãy lấy một ví dụ về tội ác do bạo động, tỉ lệ giết người ước tính giảm 6% trong khoảng thời gian từ 2000 đến 2012 ở những quốc gia có thống kê về tội ác.

Mặc dù số người chết do chiến tranh trên toàn thế giới, đặc biệt là tại Syria, có phần tăng cao hơn so với năm 2010. Nhưng tính chung số người chết do khủng bố, chiến tranh và những vụ giết người vẫn là nguyên do nhỏ đưa đến thiệt hại nhân mạng trên toàn thế giới. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính trong năm 2012, là năm gần nhất với những số liệu có sẵn, có 119,463 người thiệt mạng do nội chiến, và 504,587 người thiệt mạng do những tội ác giết người thuộc về hình sự. Trong cùng năm 2012, theo Chỉ số Khủng bố Toàn cầu (Global Terrorism Index), có 11,133 người chết do tấn công khủng bố – tính ra chỉ chiếm 1.8% trong tổng số tử vong do bạo động trên thế giới. Mặc dù số người thiệt mạng do khủng bố có lẽ đã tăng kể từ năm 2012, đó vẫn là con số quá khiêm tốn, chỉ chiếm 0.03 của 1% tổng số người chết trên toàn cầu.

Trong khi đó nạn đói và bệnh dịch có thể nói đã được chế ngự trong năm 2015. Quả thật có một số giới chức lên tiếng lo ngại tình trạng hạn hán tại châu Phi có thể gây ra nạn đói trong năm nay, đặc biệt ở những khu vực có giao tranh như tại Nam Sudan. Trong khi nguy cơ thiếu lương thực nghiêm trọng trong năm 2016 còn cao, ít nhất chúng ta còn phải chờ vài tháng nữa xem điều này có thể xảy ra hay không. Trên thế giới, con số người chết do nạn đói càng ngày càng ít xảy ra và càng ngày càng giới hạn ở một vài khu vực. Cũng liên quan đến nạn đói, phần dân số trên thế giới bị suy dinh dưỡng giảm từ 19% xuống còn 11% kể từ 1990 đến nay.

Về bệnh dịch: Tính cho đến cuối tháng 11, 2015, chỉ có bốn trường hợp bệnh Ebola được xác nhận ở ba quốc gia thuộc Tây Phi, nơi tâm điểm của cuộc bùng phát căn bệnh trong thời điểm 2014-2015. Có khoảng 11,315 người được biết đã thiệt mạng về bệnh dịch này trên thế giới, nhưng nếu so sánh với dự đoán năm 2014 của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh dịch (CDC), nếu thế giới không can thiệp ngay, có thể số trường hợp nhiễm Ebola chỉ riêng tại Liberia và Sierra Leone có thể lên tới 1.4 triệu trường hợp cho đến thời điểm giữa tháng 1, 2015, và mặc dù đã tạo ra những nỗi lo sợ cho người dân trên thế giới, sự lây lan của căn bệnh có thể nói khá nhẹ, với tổng số trường hợp mắc bệnh cho đến nay là khoảng 29,000. Thuốc chủng ngừa Ebola đã được đem thử nghiệm tại Guinea vào mùa xuân vừa qua chứng minh hiệu quả đạt 100% cho thấy sự lây lan của căn bệnh sẽ gây ra ít tử vong hơn trong tương lai so với thời gian vừa qua.

2015 nhung diem tich cuc

Chặn đứng dịch Ebola – nguồn vox.com

Việc chủng ngừa trong nhiều năm qua cũng đã cứu được nhiều nhân mạng hơn bao giờ hết. Một số bản tin trong tháng 8 nói rằng không một trường hợp sốt tê liệt nào được phát hiện tại Phi châu trong suốt 12 tháng trước đó, nghĩa là căn bệnh này đến nay chỉ còn xuất hiện tại Pakistan và Afghanistan. Từng là căn bệnh gây chết người trên thế giới, gần đây nhất là vào năm 1988 vẫn còn 350,000 trường hợp, có thể nói căn bệnh này sẽ hoàn toàn biến mất nay mai. Và kể từ năm 2000, những trường hợp bệnh sởi trên thế giới đã giảm hơn hai phần ba, cứu hơn 17 triệu mạng sống – nhờ tỉ lệ người dân được chủng ngừa đã gia tăng.

Trong khi cơ quan Liên Hiệp Quốc báo cáo tỉ lệ tử vong của trẻ em năm nay đã giảm hơn một nửa kể từ 1990. Điều đó có nghĩa là đã giảm bớt khoảng 6.7 triệu trẻ em dưới năm tuổi bị chết mỗi năm so với năm 1990. Thành quả này sẽ không đạt được nếu không có những tiến bộ trong nỗ lực chống lại những căn bệnh của trẻ mà thế giới đã được chứng kiến trong suốt hai thập niên rưỡi qua.

Quyền dân sự và chính trị cũng tiếp tục lan tỏa. Trong khi năm 2015 thế giới chứng kiến những quyền căn bản này bị co cụm ở một vài quốc gia như Thổ Nhĩ Kỳ và Thái Lan, theo tổ chức Freedom House, con số những quốc gia có nền dân chủ trên thế giới vẫn nằm ở mức cao nhất từ trước tới nay – là 125 quốc gia, tăng từ 69 quốc gia vào năm 1989 (mặc dù ít hơn một nửa trong số này được xem là hoàn toàn tự do; nhưng kể ra đây vẫn là một tiến bộ). Năm nay, những cuộc chuyển giao quyền lực mang tính dân chủ và hòa bình đã diễn ra ở một số quốc gia từ Phi châu như Burkina Faso và Tanzania, đến Á châu như Miến Điện và Nam Mỹ như Argentina. Và tại Ả Rập Saudi, lần đầu tiên trong lịch sử, đã cho tổ chức những cuộc bầu cử cấp địa phương và phụ nữ được quyền đi bầu cũng như được tranh cử.

Do đó, ta có thể nói người dân trên thế giới trong năm 2015 có đời sống dân trí cao hơn, tương đối no đủ hơn, khoẻ mạnh hơn, tự do hơn, và phần nào bao dung hơn – và trong vài năm tới đây, cuộc sống sẽ còn khá hơn nữa. Trong tháng 10 vừa qua, tổ chức Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự đoán năm 2015, mức tăng trưởng kinh tế của những quốc gia đang phát triển là 4% – chậm hơn con số 7%-8% đã đạt được trong gần suốt 15 năm qua, nhưng dù sao vẫn được xem là cao hơn so với tỉ lệ tăng trưởng dân số trên thế giới. Tổ chức Ngân hàng Thế giới (World Bank) tuyên bố vào tháng 9, lần đầu tiên trong lịch sử, dưới 10% dân số toàn cầu sống trong tình trạng nghèo đói, với mức thu nhập dưới $1.90 một ngày. Điều đó có nghĩa là đã giảm xuống từ con số 37% vào năm 1990. Mặc dù có nhiều lý do để nghi ngờ về cách đo lường của World Bank, hiện tượng sụt giảm số người nghèo phản ánh một điều thực tế: Nhiều quốc gia nghèo nhất trên thế giới, và nhiều người dân nghèo nhất ở những quốc gia đó, đã thấy mức lợi tức gia tăng đáng kể trong mấy năm qua.

2015 nhung diem tich cuc3

Dân chủ cho Myanmar – nguồn voanews.com

Nhiều quốc gia có nền kinh tế đã và đang phát triển trên thế giới chứng tỏ vẫn tiếp tục ủng hộ công cuộc toàn cầu hóa. Một thỏa thuận chung đạt được qua Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) cho thấy những quốc gia có nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn tiếp tục cam kết để đạt được những thỏa thuận mậu dịch tự do.

Và tại hội nghị về biến đổi khí hậu ở Paris trong tháng 12 này, tất cả 195 quốc gia tham dự đã đồng lòng ký vào một thỏa thuận chung để cùng nhau giải quyết tình trạng biến đổi khí hậu toàn cầu. Đến nay, điện vẫn là năng lượng chính để phát triển kinh tế, do đó chính sách khuyến khích đầu tư vào những loại năng lượng sạch là cách duy nhất để ngăn chặn hiện tượng biến đổi khí hậu mà vẫn có thể tránh làm chậm đi những tiến bộ toàn cầu trong nỗ lực chống lại nạn nghèo đói.

Với những điểm vừa được trình bày ở trên chúng ta có thể kết luận năm 2015 mặc dù vẫn còn nhiều nhiễu nhương – mà lúc nào chẳng có nhiễu nhương – nhưng đã đạt được nhiều tiến bộ ở nhiều mặt, trong đó nỗ lực mang lại một đời sống tốt đẹp hơn cho những người dân bình thường là đáng được khen ngợi hơn cả. Và đó là lý do khiến chúng ta có thể tin tưởng năm 2016 thế giới sẽ còn đạt được nhiều tiến bộ hơn nữa.

VH

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 30 tháng 11 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Các đời HLV đội banh Mỹ Quốc (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • Tin thể thao (Thể thao)
  • Tàn mộng (Truyện ngắn) Cẩm Giang
  • Chính trị trên bàn tiệc mùa Lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • The Head and The Heart (Âm nhạc) Nhã Vy
  • Hy vọng cho ngày mai
  • Cám ơn! (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • Nhà độc tài bịp bợm (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • Khi trở lại nhà (Tạp ghi) Trần Mộng Tú
  • Whiskey, brandy, vodka, gin (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • Tưởng nhớ gã Beatles trầm lặng (Bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • Yến sào (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • Sử dụng bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • Thưở đó chúng mình (Tạp ghi) Sean Bảo
  • Đường hóa học (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • Thơ phạm cao hoàng (Thơ)
  • Tưởng niệm nhạc sĩ Anh Bằng Người cuối sân ga (Tạp ghi) Trịnh Thanh Thủy
  • Có nên mua bảo hiểm sức khỏe qua các đại lý ? (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • Cơm chiên Dương Châu kiểu Bạc Liêu (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • Lệ phí đơn của Sở Di Trú tăng trong Mùa Lễ (Di trú) Lê Minh Hải
  • Cơn sốt chim cút Sài Gòn (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • Mua hàng online mùa lễ (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • Quà tặng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • Tình bạn thời đi học (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • Sơn máy và sơn lăn - sơn dầu và sơn nước (Bạn có biết) Xe-Ba-Gác Handyman
  • Coi chừng ứng dụng giả (Fake APP) (Bạn có biết) Hạnh Việt
  • Đi hát karaoke ở Hà Nội (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • Spa tại gia (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • Phần chìm của tảng băng (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • An toàn thực phẩm trong tiệm ăn (phần 2) (Phỏng vấn) Hương Võ
  • Cuba của Fidel (Tạp ghi) Mạnh Kim
  • Minimalism Phong cách tối giản (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • Thế giới qua ống kính
  • Một vòng chợ hoa nước Mỹ (Phóng sự) Ngọc Linh
  • Cử tri viện Electoral College (Tạp ghi) Ianbui
  • An toàn nhà cửa khi du lịch mùa lễ (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • Mr. Thất bại (Chuyện không đâu) Hồng Nguyên Hoàng
  • Mỗi tuần 1 con số
  • Đi bộ 9,000km gây quỹ giúp đỡ trẻ lang thang (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • Bàn tiệc mùa Thu (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • Fantastic Beasts and Where to Find Them (Thế giới điện ảnh) Movie Phan
  • Olalacare (Chuyện Khó Tin Có Nhưng Thật)
  • Nên làm gì với vé máy bay sau chuyến bay? (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • Những người đàn bà tôi gặp trên cầu (Truyện ngắn) Nguyễn Quang Tấn
  • Tìm em bé H.mong (Tạp ghi) Uyển Ca
  • Diễn hành lễ Tạ Ơn (Vui lạ khắp nơi)
  • Ipad - người bạn đường của tôi (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • Thảo Trường: Bỡn cợt với cả những điều nghiêm chỉnh (Tài liệu văn học) Nguyễn & Bạn Hữu
  • Xe taxi tự động (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • “Ô hô! Fidel Castro!” (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • Đêm havana & ngày hà nội (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • Những thảo dược phụ trợ không nên dùng (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • Người tốt (Câu lạc bộ tiếu lâm) N/A
  • El Nino và Canh Cua Rau Đay (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • Vé số dạo (Tạp ghi) Nguyễn Sinh
  • Bánh xèo bánh chuối chiên (Tạp ghi) Hỷ Long
  • Ác mộng đêm Halloween (Chuyện vụ án) Nam Nhật
Facebook Comments