Những biến chuyển mới ở Biển Đông

Có thể nói trong 6 năm qua, dưới thời cầm quyền của cựu Tổng thống Benigno Aquino, Phi Luật Tân là quốc gia duy nhất trong khu vực Đông Nam Á có một chính sách đối ngoại rõ ràng và cứng rắn khi phải đối đầu với chính sách lấn lướt của Trung Quốc trong khu vực Biển Đông. Nhưng nay tình hình trong khu vực đang có nhiều biến chuyển với một tân chính phủ của Phi Luật Tân vừa bắt đầu một nhiệm kỳ kéo dài trong 6 năm tới theo hiến pháp của quốc gia này.

nhung-bien-chuyen-moi-o-bien-dong4
Toà Trọng tài Thường trực tại La Haye – nguồn globalnation.inquirer.net

Ông Rodrigo Duterte, tân Tổng thống của Phi Luật Tân, vừa tuyên thệ nhậm chức hôm Thứ Năm 30/6 vừa qua. Nhân vật này được truyền thông phương Tây hay so sánh với nhân vật Donald Trump của Hoa Kỳ – ăn nói bặm trợn, tuyên bố lung tung và nhiều khi bất nhất, không chỉ trong thời gian tranh cử mà thậm chí cả sau khi đã đắc cử.

nhung-bien-chuyen-moi-o-bien-dong3
Rodrigo Duterte. nguồn wsj.com

Tuy nhiên, điều mà giới quan sát quốc tế quan tâm hơn cả là chính sách đối ngoại của chính phủ Duterte đối với tình hình ở Biển Ðông, đặc biệt là với chính sách lấn lướt của Trung Quốc, trong thời gian tới sẽ ra sao. Ðiều quan tâm đó đã trở nên rõ ràng hơn ngay sau cuộc họp nội các đầu tiên của chính phủ Duterte. Trong cuộc họp báo sau đó, tân Ngoại trưởng Perfecto Yasay Jr. bắn đi thông điệp đầu tiên về chính sách đối ngoại của tân chính phủ đối với vấn đề Biển Ðông mà Hoa Kỳ cũng như một số quốc gia trong khu vực đang theo dõi rất sát.

Vào ngày 12/7 tới đây, Toà Trọng tài Thường trực tại La Haye (Hoà Lan) sẽ đưa ra quyết định về vụ kiện Phi Luật Tân tố cáo Trung Quốc đã ngang nhiên tuyên bố chủ quyền hầu hết khu vực Biển Ðông qua cái gọi là “đường chín đoạn”. Giới chuyên gia luật pháp quốc tế tin rằng phán quyết của toà sẽ nghiêng về phía Phi Luật Tân. Nếu như Phi Luật Tân thắng, cho dù Trung Quốc ngay từ đầu đã từ chối tham gia vào vụ kiện cũng như tuyên bố sẽ bác bỏ phán quyết của toà, thì nó vẫn gây bất lợi cho Trung Quốc trên trường bang giao quốc tế.

Trong cuộc họp báo trên, Tổng thống Duterte cho biết vấn đề trên nên được giải quyết bằng cách “cho đáp cánh nhẹ nhàng” vì ông không muốn đặt Phi Luật Tân vào một “tình thế khó xử” với một cường quốc như Trung Quốc. Ðể tiếp lời Duterte, Ngoại trưởng Yasay còn nói rõ hơn nữa là ông cực lực chống lại ý kiến, đặc biệt là từ những quốc gia quan tâm đến việc bảo đảm quyền tự do hải hành và an ninh biển trong khu vực, cho rằng Phi Luật Tân cần làm mạnh tay hơn nữa đối với Trung Quốc nếu như phán quyết đứng về phía họ.

nhung-bien-chuyen-moi-o-bien-dong1
Biểu tình chống Trung Quốc dưới thời chính phủ Aquino – nguồn voanews.com

Trong khi tranh cử, những tuyên bố lúc đầu về chính sách đối ngoại của ông Duterte đã cho thấy rất có thể sẽ trở thành vấn đề nhức đầu đối với Washington ở vào thời điểm hết sức nhạy cảm đối với khu vực Biển Ðông. Duterte gợi ý rằng ông sẽ tiếp tục duy trì mối quan hệ với Hoa Kỳ nhưng cũng cho biết sẽ sẵn sàng nối lại mối quan hệ lạnh nhạt với Trung Quốc dưới thời của chính phủ Aquino.

Trong một cuộc tranh luận khi đang còn tranh cử, ông Duterte đã từng tuyên bố là ông sẽ lái chiếc jet ski ra khu vực đang có tranh chấp và cắm cờ Phi Luật Tân ở đó.

Nhưng rồi sau đó ông đổi giọng cho biết sẽ sẵn sàng thương thuyết song phương với Trung Quốc và có thể nối lại quan hệ ngoại giao bị lạnh nhạt kể từ khi Trung Quốc ngang nhiên chiếm giữ bãi cạn Scarborough, được xem là một phần của vùng đặc quyền kinh tế thuộc Phi Luật Tân, vào Tháng 4 năm 2012. Sau sự kiện trên, phía Phi Luật Tân đã đưa vụ kiện ra trước toà án quốc tế và điều này đã làm Trung Quốc nổi giận, gọi đích danh chính phủ của Tổng thống Benigno Aquino là kẻ gây rối.

Giới phân tích quốc tế cho rằng ông Duterte đang ve vãn Trung Quốc để đổi lại những chương trình tài trợ từ phía Trung Quốc mà Phi Luật Tân đang cần để xây dựng cơ sở hạ tầng. Rất có thể nay mai Trung Quốc sẽ giúp xây một đường xe lửa trên đảo Mindanao, nơi ông Duterte từng làm thị trưởng của thành phố Davao trong nhiều thập niên.

Trong mấy năm qua, chính phủ Aquino đã chọn giải pháp dùng toà án và luật quốc tế trong cuộc chiến chống lại sự bành trướng của Trung Quốc trong khu vực và được nhiều người cho là một chính sách đối ngoại khôn ngoan của một nước yếu hơn. Nay, có vẻ như chính phủ của ông Duterte đang cho xoá bài làm lại.

nhung-bien-chuyen-moi-o-bien-dong2
Tổng thống Indonesia Joko Widodo, thứ ba từ phải, đứng trên boong tàu của hải quân tàu chiến KRI Imam Bonjol, trên vùng biển quần đảo Natuna, Indonesia, cam kết bảo vệ chủ quyền của mình trong khu vực ở rìa của vùng biển Đông. AP Photo / Agus Suparto

Một giới chức ngoại giao cao cấp của Phi Luật Tân cho biết các giới chức Hoa Kỳ và Úc hiện đang rất muốn biết tân chính phủ Phi Luật Tân sẽ xử sự ra sao về mối quan hệ ngoại giao với chính phủ của họ, mà mối quan hệ này đã được thắt chặt dưới thời cựu Tổng thống Aquino, là người đã có nhiều nỗ lực đẩy mạnh quan hệ an ninh với Hoa Kỳ và Úc như là cách để chống lại sự hung hăng bắt nạt của Trung Quốc đối với những nước nhỏ hơn trong vùng.

Trong khi đó, ở mặt khác, đại sứ Trung Quốc đang ra sức hàn gắn lại mối quan hệ bị đổ vỡ với Manila trong mấy năm vừa qua. Theo một nhà ngoại giao Phi Luật Tân giấu tên cho hãng thông tấn Associated Press biết, ông đại sứ này đã bắn tiếng với một số nhà ngoại giao Phi Luật Tân rằng Bắc Kinh sẽ sẵn sàng mời tân tổng thống của họ đến viếng thăm Trung Quốc trong thời gian 6 tháng tới.

nhung-bien-chuyen-moi-o-bien-dong
Các hàng không mẫu hạm USS John C. Stennis (trái) và USS Ronald Reagan di chuyển đến ngoài lãnh hải Phi Luật Tân. nguồn lib.vnspirit.com

Nếu như Phi Luật Tân rút lại phần nào ủng hộ sự có mặt của Hoa Kỳ tại Biển Ðông thì việc này sẽ trở nên nhức đầu hơn đối với Hoa Kỳ. Từ trước tới nay, Trung Quốc vẫn lớn tiếng cáo buộc Hoa Kỳ chính là thủ phạm gây bất ổn tại Biển Ðông và cả khu vực châu Á nói chung. Hơn bao giờ hết, Hoa Kỳ rất cần có thêm đồng minh ủng hộ họ trong cuộc đối đầu với Trung Quốc trong khu vực. Càng ít quốc gia công khai chống lại chính sách bành trướng của Trung Quốc, Hoa Kỳ lại càng trở nên cô lập.

Cách đây mấy tuần, tình hình Biển Ðông trở nên căng thẳng hơn sau khi Nam Dương đã ra lệnh bắt giữ một số tàu đánh cá của Trung Quốc đang hoạt động trong khu vực quanh quần đảo Natuna mà Jakarta nói rằng thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Nam Dương nhưng nó cũng nằm sát làn ranh đường chín đoạn mà Trung Quốc ngang nhiên tự vẽ ra trong mấy năm gần đây. Phía Trung Quốc đã mạnh mẽ lên tiếng phản đối.

Phản ứng của Trung Quốc đã đưa đến kết quả là phía Nam Dương đã hành động một cách đầy bất ngờ nhưng không kém quả quyết. Tổng thống Joko Widodo đã ra lệnh cho Lực lượng Quân đội Quốc gia Nam Dương đưa một số quân ra vùng quần đảo và chính cá nhân Widodo đã cùng với một số đông các giới chức cao cấp trong nội các đã ra thăm khu vực này gây rất nhiều sự chú ý của quốc tế và rõ ràng cho thấy sự quyết tâm của Nam Dương trong việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của họ và không ngại đối đầu với Trung Quốc. Việc làm này chắc chắn đã làm Bắc Kinh bực mình không ít nhưng nó cũng nói lên một điều là tình hình tại Biển Ðông đang biến chuyển và trong tương lai rất có thể Nam Dương mới chính là một đồng minh quan trọng mà Hoa Kỳ cần đến chứ không phải Phi Luật Tân với một chính sách đối ngoại bất nhất của chính phủ Duterte. Vả lại, Nam Dương là quốc gia có dân số đông nhất và một quân đội có lẽ cũng mạnh nhất so với những quốc gia khác trong khu vực Ðông Nam Á.

Một sự kiện đáng chú ý khác, hôm 19 Tháng 6, để phản ứng lại việc mà Hoa Kỳ cho rằng Bắc Kinh đang ra sức quân sự hoá và cố tình tạo thêm bất ổn ở Biển Ðông, Hoa Kỳ đã đưa hai hàng không mẫu hạm vào trong khu vực nằm ngay ngoài lãnh hải của Phi Luật Tân.

Ðây là cuộc phô diễn công khai lớn nhất về sức mạnh quân sự của Hoa Kỳ trong khu vực Tây Thái Bình Dương kể từ khi Hoa Kỳ gửi hai hàng không mẫu hạm để đối mặt với Trung Quốc trong cuộc khủng hoảng ở eo biển Ðài Loan vào năm 1996. Rõ ràng là Hoa Kỳ có ý định gửi đi một thông điệp không thể lầm lẫn được rằng nếu cần Hoa Kỳ sẽ chấp nhận giải quyết vấn đề Biển Ðông bằng quân sự để trước hết là bảo vệ quyền lợi của Hoa Kỳ trong khu vực được cho là đường biển trọng yếu nhất thế giới trong tương lai.

Sẽ còn nhiều biến chuyển mới trong khu vực Biển Ðông trong những ngày tháng tới, kể cả trước và sau phán quyết của Toà Trọng tài Thường trực về tranh chấp lãnh hải giữa Trung Quốc và Phi Luật Tân.

VH

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 2 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Nghệ thuật tốc độ (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Mai cua (Truyện Ngắn) - Hồ Đắc Vũ
  • Ván cờ với Trung Cộng (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Ngày tình yêu & tình ghét (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Global warning hiện tượng và tranh cãi (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống ) - Angie Hồ Quang
  • Dạy dỗ con cái (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Khúc ru biển chết (Thơ) - Mai Hữu Phước
  • Từ bích câu… (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Những rắc rối chủ tiệm cần biết khi bao lương (Nails) - Tom Huỳnh, J.D.
  • Bệnh sốt (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Rể quý (Bên Lề Chính Trị) - Sĩ Nguyên
  • Chứng lơ đãng quá năng động (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ cát du (Thơ) - Sao Khuê
  • Thư hỏa tốc và đường dây thép (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Nem tai thính lá sung (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Luật mới năm 2017 và những tội có thể bị trục xuất (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Thời hoàng kim cải lương Sài Gòn (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Giảm nợ hoặc xóa nợ student loan (Góc Hoàng Hoa) - Hoàng Hoa Anh Thư
  • Đồ chơi cho trẻ (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Hãy nói yêu người (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Những bộ phận hay hư hỏng nhất (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Khám sức khỏe tổng quát thường niên gồm có những gì ? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Valentine (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Thu nhỏ lỗ chân lông (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Mafia (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Ông chè xanh ông xe ôm (Phóng Sự) - Hỷ Long
  • Những gam màu không sắc (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Giáo sư Lê Văn Khoa và ảnh nghệ thuật trừu tượng (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Không còn sẹo nữa? (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • Chẩn đoán bệnh cúm (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Cách tiết kiệm tiền khách sạn (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • The alamo (Phóng Sự) - Andy Nguyễn
  • Trust Contact từ Google (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Nightstand bàn nhỏ trong phòng ngủ (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • La la land (Điện Ảnh) - Song Chi
  • Nhà văn Vũ Huy Quang (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Tưởng niệm Vũ Huy Quang (Thơ) - Thường Quán
  • Người cha (Truyện Ngắn) - Nguyễn Hùng Vỹ
  • Cưới xong lên xe gắn máy đi chu du thế giới (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Dùng Smartphone cho Nhiếp Ảnh (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Chào mừng Đạo Luật Bánh Chưng/Bánh Tét (Tin Cộng Đồng) - Bản Tin Từ Văn Phòng TNS Janet Nguyễn (Garden Grove,CA)
  • Bản đồ (Kiến Thức Phổ Thông) - Phương Nghị
  • Chồng người áo gấm! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Nhân sĩ với Cường Quyền & Bạo Lực (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Con tin (Chuyện Vụ Án ) - Nam Nhật
  • Phỏng Vấn: Cứu trợ Thương Phế Binh Quả Phụ VNCH (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Taxi bay (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Cố bạn (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Biết điều (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE