NHO, RƯỢU NHO: Uống để sức khỏe thêm dồi dào?

ruounho

Tại Việt Nam, Nho được xem là một loại trái cây cao cấp vì phải nhập cảng nên chỉ được dùng để biếu xén và làm quà cho những người bệnh mới bình phục. Mãi đến những năm 70, do du nhập được những giống Nho lai tạo, chịu đựng được thời tiết nóng ẩm nên Nho bắt đầu được trồng tại những vùng Nha Trang, Cam Ranh, nhưng nhất là ở Phan Rang. Tuy nhiên giống Nho này phần nhiều cho trái nhỏ và chua.

Rượu Nho, rất thông dụng tại các nước Âu, Mỹ; đã là đề tài tranh luận trong Y giới vì những kết quả nhiều khi trái ngược hẳn những điều thường được ghi trong sách vở như người Pháp dùng nhiều Rượu Nho nhất thế giới (dĩ nhiên là tiêu thụ nhiều Alcol) nhưng lại ít mắc bệnh Tim Mạch dù ăn uống theo kiểu tự do như ít giới hạn chất béo, bơ, pho mát.. và trong Y giới đã đưa ra một lý thuyết gọi là “nghịch lý nơi người Pháp”  để giải thích sự kiện lạ lùng này.

TÊN KHOA HỌC:

Vitis viniflora, hoặc giống Nho đỏ Concord: Vitis Labrusca thuộc họ thực vật Vitaceae. Mỹ gọi Nho là Grape, nhưng trái nho khô gọi là Raisin. Người Pháp gọi Nho là Vigne, trái tươi là Raisin. Đông Y gọi dưới tên Bồ Đào, và Rượu Nho là Bồ Đào Tửu trong câu “Bồ đào mỹ tửu, Dạ quang bôi” (Rượu Nho phải được uống bằng ly thủy tinh).

LỊCH SỬ VÀ ĐẶC TÍNH THỰC VẬT:

Nho có lẽ là cây ăn trái được trồng xưa nhất cùng với lịch sử loài người. Nho được nhắc nhở rất nhiều trong Thánh Kinh, trong cả tân Ước lẫn Cựu Ước, và được trồng ngay từ thời ông Noah (truyện Lụt Đại Hồng Thủy). Hạt Nho được tìm thấy cùng với các xác ướp Ai Cập với số tuổi khoảng 3 ngàn năm. Nho có thể dùng nhiều cách: từ ăn trái tươi, phơi trái khô, đến ép lấy nước uống tươi hoặc để lên men và cất làm rượu.

Hạt Nho, Lá Nho đều có thể dùng làm thuốc. Khoảng 6 – 8 ngàn giống Nho đã được đặt tên và mô tả trong sách thực vật nhưng chỉ khoảng 40 giống thực sự có giá trị thương mãi. Nho là một cây có thể thích ứng với nhiều điều kiện thổ nhưỡng. Trước đây Nho chỉ trồng tại những vùng khí hậu ấm, hoặc mát nhưng với các giống lai tạo, có thể tìm được loại Nho trồng khắp nơi, chỉ cần nhiều ánh nắng và không bị giá lạnh. Nho có thể trồng làm cây cảnh rất lý tưởng. Cây mọc nhanh phủ kín giàn và cho hoa từng chùm màu xanh có mùi thơm dịu vào mùa xuân. Kỹ thuật trồng Nho tùy thuộc phần lớn vào kỹ thuật tỉa cành để giữ cây cân đối, thoáng khí, tránh bệnh nấm của Nho. Với lịch sử trồng trọt hàng ngàn năm qua, Nho có rất nhiều giống phụ mà có thể chia thành 4 nhóm chính: Nho gốc Mỹ Châu, gốc Âu Châu, gốc lai tạo, và nhóm Muscadine.

. Những giống Nho gốc Mỹ Châu:

Giống Nho gốc Mỹ Châu có đặc tính là dễ lột vỏ (slipskin) và gồm nhiều loại sống trên Lục Địa Bắc Mỹ từ Texas qua Louisiana đến vùng New England. Các giống có lẽ đều phát xuất từ Vitis Labrusca. Thổ dân Mỹ đã ăn quả và phơi khô từ trước khi người Âu Châu đến đất Mỹ. Khi người Âu Châu đến Mỹ, họ rất thích thú khi thấy đã có sẵn Nho tuy rằng trái nhỏ hơn. Các tu sĩ Dòng Phanxicô đã đem trồng các giống Nho Âu Châu và làm rượu ngay từ 1769 tại California. Nho Âu Châu chỉ sống và phát triển được ở California và Mexico vì khả năng chống bệnh kém và không chịu nổi thời tiết lạnh ở các vùng khác trên đất Mỹ. Các loại Nho nổi tiếng trong nhóm này là Concord (trái xanh đen), Niagara (trái màu xanh), Catawba (trái màu đỏ, dùng làm rượu rất tốt), Fredonia..

. Những giống Nho gốc Âu Châu:

Những giống Nho này thích hợp với khí hậu ấm áp, không có mùa đông quá lạnh. Chúng thường thuộc giống Vitis Vinifera. Vì khả năng chống bệnh kém nên các giống này cần được chăm sóc kỹ lưỡng. Trái thường khó lột vỏ. Giống nổi tiếng nhất có trái màu xanh, không hột là Thompson seedless, thường được bán tại các chợ. Các giống Nho gốc Âu Châu chịu được khí hậu nóng của vùng Thung lũng trung tâm California, vùng Arizona và những vùng Đông Nam Oregan, Washington. Các giống nổi tiếng nhất, thường dùng để làm rược gồm: Chardonnay, Chenin blanc, Zinfandel. Có một vài giống Nho Âu Châu chịu nổi lạnh, có thể trồng nổi tại các tiểu bang Đông Bắc như Baco Noir, Chancellor.

. Những giống Nho lai tạo:

Sự lai tạo giữa các giống Nho địa phương và Nho Âu Châu tạo ra những giống trái to hơn và chịu được bệnh cùng thời tiết lạnh. Giống nổi tiếng nhất là Himrod (trái không hột, màu vàng chanh), Relliance (trái màu hồng đỏ, không hột)

. Giống Nho Muscadine:

Đây là những giống Nho xuất phát từ những vùng Nam và Đông Nam Hoa Kỳ. Trái khá lớn, có mùi thơm đặc biệt. Những giống Nho này thuộc Vitis Rotundifolia mọc hoang từ vùng Delaware đến Florida và cả ở Kansas. Điểm đặc biệt là Lá của giống Nho này tròn trịa hơn và không có thùy. Giống Muscadine nổi tiếng nhất là Scuppernong, cho quả lớn, có màu thay đổi từ xanh đến đỏ xậm tùy theo thời gian sống dưới ánh mặt trời. Trái Nho khá ngọt và có vị như trái Mận. Không như các giống Nho Mỹ hoặc Âu Châu, Nho Muscadine chín từ từ và từng trái.

THÀNH PHẦN HÓA HỌC:

Thành phần hóa học của Nho thay đổi tùy phần xử dụng. Thành phần dinh dưỡng của Quả: 100g Quả (không vỏ) chứa:

          Nước 82.9g – Chất Đạm 0.2g
          Calories 66 – Chất Bột/Đường 16.6g
          Vitamin B1 16.6g – Riboflavin .02mg
          Vitamin B6 0.02mg – Niacin 0.2mg
          Vitamin C 2.0mg – Folic Acid 2mcg
          Potassium 120mg – Biotin .3mcg
          Magnesium 8mg – Sắt 0.3mg
          Phosphorus 12mg – Calcium 11mg

 

Bên cạnh các chất dinh dưỡng kể trên, Nho còn chứa các hợp chất phức tạp Phenolic, đặc biệt là Procyanidin, Resveratrol (có nhiều trong lá). Các Acid hữu cơ có Tannin, Malic, Ellagic và một số kim loại hiếm như Boron.

DƯỢC TÍNH VÀ CÁCH DÙNG:

. Khả năng ngừa bệnh của Hạt Nho:

Khi ăn Nho chúng ta thường bỏ Hạt và nhiều khi còn tìm các loại Nho không hạt để ăn nhưng có lẽ chúng ta đã bỏ phí một nguồn Dược liệu quý báu.

Trong Hạt Nho chứa khoảng 1% trọng lượng một nhóm hợp chất Polyphenols gọi là Procyanidin. Đây là chất có tác dụng chữa được các bệnh rối loạn về lưu thông máu trong các vi mạch máu. Dược phẩm chữa bệnh yếu tuần hoàn máu được bán tại Pháp dưới tên PBE, Endothelon nhưng tại Mỹ, đây là một sản phẩm bán tự do dưới tên Activin (grape extract). Procyanidin là chất chống oxy hoá rất mạnh; Có tác dụng ngăn cản oxy-hóa lipid và thu nhặt các gốc tự do. Do đó chất trích tinh Hạt nho có thể ngăn ngừa ung thư và chống lại được sự lão hóa của tế bào, đồng thời bảo vệ được tế bào chống lại các chất gây ung thư có tác dụng tai hại trong việc tạo những biến chứng. Chất trích tinh này cũng rất hữu hiệu để trị các bệnh suy yếu mạch máu. Khi thử trên 50 bệnh nhân cho uống mỗi ngày 150mg Procyanidin, kết quả cho thấy các cảm giác tê bại, bị chuột rút và phù chân đều giảm bớt rõ ràng.

Procyanidin cũng có tác dụng rất tốt trong việc trị các bệnh mắt do rối loạn tuần hoàn gây ra. Nhất là bệnh yếu mắt khi nhìn trong tối, và bệnh lòa mắt bởi ánh sáng (với liều dùng 200mg/ngày trong 5 tuần), tác dụng này được giải thích là do sự gia tăng việc đưa dưỡng chất về màng võng mô từ các vi mạch máu nuôi dưỡng mắt. Ngoài ra, Procyanidin trong Hạt Nho cũng được dùng để bảo vệ da chống lại tác dụng độc hại của tia nắng, nhất là tia cực tím.

Từ Hạt Nho, các nhà vườn tại California đã ép để lấy được một loại Dầu ăn khá tốt (Grape seed oil) vì Dầu này chứa những acid béo tốt cho sức khoẻ không kém gì Dầu Olive.

Những nghiên cứu mới nhất tại Đại Học Long Island cho thấy Proanthocyanidin có khả năng ngừa được những hư hại nơi gan gây ra bởi dùng quá liều Acetaminophen. Trong những thí nghiệm thực hiện trên thú vật, nếu cho Chuột dùng Proanthocyanin trước khi cho uống liều cao Acetaminophen (Tylenol) trong 3 đến 7 ngày thì Chuột hoàn toàn được bảo vệ khỏi bị hư gan.

. Khả năng ngừa Ung Thư của Lá Nho:

Trong Quả và Lá Nho đều có chất Resveratrol (lá chứa chất này nhiều hơn quả những 100 lần). Trong một thí nghiệm thực hiện tại Viện Đaị học Illinois tại Chicago vào năm 1997 cho thấy Resveratrol có khả năng ngăn chận sự phát triển của tế bào ung thư ở cả 3 giai đoạn phát triển. Giai đoạn 1, khi tế bào bắt đầu khởi sự tiến trình ung hoại. Giai đoạn 2, khi bướu ung thư bắt đầu phát triển và giai đoạn 3, khi ung thư vượt khỏi sự kiểm soát để đưa đến sự thành hình của các khối u ung thư.

Trong các thử nghiệm khác, Resveratrol cho thấy tác dụng ngăn chặn được sự phát khởi ung thư nơi các tế bào sống trong môi trường độc hại từ hoá chất và Resveratrol cũng làm chậm sự sinh sôi nảy nở của các tế bào ung thư máu. Khi thử nghiệm trên Chuột, trong 18 tuần lễ, cho thấy kết quả là Resveratrol làm giảm được nguy hại Ung Thư Da từ 68 – 69% (tùy theo liều xử dụng)

Bên cạnh các tác dụng ngăn ngừa ung thư, Resveratrol còn có khả năng làm bớt được  tình trạng Máu tự đóng cục tốt hơn là Aspirin, do đó ngừa được các bệnh nhồi máu cơ tim rất nguy hiểm.

. Khả năng ngừa bệnh Xốp Xương (Osteosporosis):

Bệnh Xương trở thành xốp, dễ gãy thường xảy ra ở phụ nữ sau giai đoạn tắt kinh. Nho ngoài Calcium còn chứa một khoáng chất hiếm tìm được trong thực vật là Boron, có tác dụng cần thiết trong việc biến dưỡng và hấp thu Calcium. Thiếu Boron, cơ thể sẽ không dùng được Calcium và sinh tố D.

. Khả năng kích thích Hệ Thống Miễn Nhiễm:

Các nhà Vi Trùng Học tại cơ quan Y tế và An sinh xã hội Canada (Ottawa) đã tìm thấy nước ép Nho tươi, Rượu Vang đỏ và Trà làm từ Nho Khô, có những khả năng ngăn chặn được sự sinh sản của các siêu vi trùng nhất là siêu vi trùng gây bệnh Sốt Tê Liệt (Polio), gây bệnh Herpes (Lở Môi) và Reovirus (gây sưng màng óc, tiêu chảy). Nếu không thích uống Rượu Nho (vì vị chát) thì có thể tự làm lấy Trà Nho theo cách sau: Đổ 750ml nước đun sôi vào khoảng 100g Nho Khô, ngâm trong 1 giờ. Lược và giữ nước trong tủ lạnh. Uống mỗi ngày 250ml. Có thể giữ Nho lại và làm thêm được 1 lần nữa, trước khi dùng Nho đó làm việc khác như làm bánh.

RƯỢU NHO VÀ SỨC KHỎE:

Các nhận xét và so sánh giữa phương thức ăn uống của người Pháp và người Mỹ cho thấy người Pháp ăn nhiều chất béo và pho mát hơn, nhưng lại ít ăn vặt, ăn nhiều rau cùng trái cây. Bữa ăn chính của người Pháp là bữa Trưa và uống mỗi ngày vài ly rượu Nho, nhất là rượu chát nhưng người Pháp lại ít mắc bệnh tim mạch hơn người Mỹ. Và những người uống rượu một cách điều độ lại ít mắc bệnh hơn những người không uống rượu. Điều này được Y giới gọi là “French Paradox”.

Rượu làm từ Nho lên men được chia thành nhiều loại:

. Rượu Chát: Gồm Rượu Chát Đỏ (Red Wine, Vinrouge), Rượu Chát Trắng (Vin Blanc), và Rượu Chát Hồng (Rose). Người miền Bắc Việt Nam hay gọi Rượu Chát là Rượu Vang. Rượu Chát thường chứa độ  Rượu (tính theo tỷ lệ alcol ethylic) theo 2 nhóm (để đánh thuế tiêu thụ). Nhóm thấp nhất từ 4-7% và nhóm thứ 2 từ 7-14%. Chất alcohol trong Rượu Chát phải là do lên men tự nhiên. Rượu Chát cũng được chia thành:

          Vin de tables (Table Wine) là loại thông dụng mà người Pháp uống hàng ngày khi ăn.

          Vin de pays, tuyển chọn kỹ hơn tùy theo vùng Nho được trồng với lượng alcohol giới hạn.

          Appellation d’Origine Controllee (AOC) là loại cao cấp nhất với độ rượu xác định rất rõ ràng.

. Rượu Champagne: Cũng làm từ Nho lên men nhưng với kỹ thuật lên men tạo gaz carbonic trong rượu. Cũng có những loại Champagne rẻ tiền hơn, gaz carbonic được ép thêm vào sau khi rượu đã lên men. Đa số Champagne được lên men theo những công thức Nho pha trộn theo tỷ lệ bí mật để tạo những hương vị đặc biệt.

. Rượu Aperitif (Khai Vị): Một phần từ Nho và pha trộn thêm nhiều hương vị khác nhau với độ rượu thường trên 8%.

. Các loại Cognac: Cũng từ Nho, nhưng chưng cất 2 lần và ủ lâu năm, với độ rượu rất cao.

Rượu Nho, để bảo vệ sức khoẻ, trong các nghiên cứu thử nghiệm phải được hiểu là những loại Rượu Chát với nồng độ rượu từ 4-7%. Khi nghiên cứu trên 18,244 đấng nam nhi, tuổi từ 45-64, uống Rượu Chát điều độ (mỗi ngày 2 ly khoảng 200ml) cho thấy tử vong vì tim mạch giảm được 19%. Trong khi đó, với 7,234 phụ nữ tuổi từ 30-70 thì nếu uống mỗi ngày từ 3-5 ly nhỏ (khoảng 200-250ml/ngày) thì tỷ lệ chết vì tim mạch, xuất huyết não giảm đến được những 50%. Rượu Chát, nhất là Chát Đỏ với tỷ lệ chất Phenolic cao giúp bảo vệ Tim, chống lại sự tác hại của Cholesterol trên mạch máu nuôi tim. Các chất Phenolic của Rượu Chát Đỏ có tác dụng theo cơ thể của các Bioflavonoids, thu nhặt các độc tố và các gốc tự do tai hại, giúp bảo vệ tế bào.

Tuy các nhà khoa học còn đang tranh luận về vấ đề này, nhưng các kết quả thực tế đã chứng minh được là nếu uống Rượu Chát đỏ điều độ (không phải là Bia hoặc Rượu mạnh) thì có thể giảm bớt được nguy cơ bị ung thư vì hoạt động bất thường của các kích thích tố như ung thư ngực ở phụ nữ. Mặt khác, một thí nghiệm (1996) tại Đại học California (Davis) cho thấy cho Chuột ăn Rượu Chát loại nước (đông khô) ngăn chặn được sự phát triển của bướu ung thư nhân tạo (để thử nghiệm).

Nhưng Rượu Nho Trắng (white) và Rượu Nho Đỏ, rượu nào tốt hơn? Theo kết quả thực nghiệm tại Kaiser Medical Center ở Oakland (California) thì tác dụng trên Cholesterol của 2 loại đều như nhau nhưng Rượu Đỏ có nhiều Tannin hơn, còn Rượu Trắng có nhiều Catechins và tốt cho sự chống đông máu hơn.

Nho trong Đông Y: Theo Đông Y thì Bồ Đào vị ngọt, khí êm, bối bổ khí lực, chủ trị các chứng gân xương bị “thất” gây đau nhức; thống tiểu tiện, giúp giải trừ “thủy” ứ đọng, có tác dụng trên Phế, Tỳ và Thận.

DS Trần Việt Hưng

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 30 tháng 11 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Các đời HLV đội banh Mỹ Quốc (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • Tin thể thao (Thể thao)
  • Tàn mộng (Truyện ngắn) Cẩm Giang
  • Chính trị trên bàn tiệc mùa Lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • The Head and The Heart (Âm nhạc) Nhã Vy
  • Hy vọng cho ngày mai
  • Cám ơn! (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • Nhà độc tài bịp bợm (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • Khi trở lại nhà (Tạp ghi) Trần Mộng Tú
  • Whiskey, brandy, vodka, gin (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • Tưởng nhớ gã Beatles trầm lặng (Bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • Yến sào (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • Sử dụng bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • Thưở đó chúng mình (Tạp ghi) Sean Bảo
  • Đường hóa học (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • Thơ phạm cao hoàng (Thơ)
  • Tưởng niệm nhạc sĩ Anh Bằng Người cuối sân ga (Tạp ghi) Trịnh Thanh Thủy
  • Có nên mua bảo hiểm sức khỏe qua các đại lý ? (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • Cơm chiên Dương Châu kiểu Bạc Liêu (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • Lệ phí đơn của Sở Di Trú tăng trong Mùa Lễ (Di trú) Lê Minh Hải
  • Cơn sốt chim cút Sài Gòn (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • Mua hàng online mùa lễ (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • Quà tặng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • Tình bạn thời đi học (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • Sơn máy và sơn lăn - sơn dầu và sơn nước (Bạn có biết) Xe-Ba-Gác Handyman
  • Coi chừng ứng dụng giả (Fake APP) (Bạn có biết) Hạnh Việt
  • Đi hát karaoke ở Hà Nội (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • Spa tại gia (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • Phần chìm của tảng băng (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • An toàn thực phẩm trong tiệm ăn (phần 2) (Phỏng vấn) Hương Võ
  • Cuba của Fidel (Tạp ghi) Mạnh Kim
  • Minimalism Phong cách tối giản (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • Thế giới qua ống kính
  • Một vòng chợ hoa nước Mỹ (Phóng sự) Ngọc Linh
  • Cử tri viện Electoral College (Tạp ghi) Ianbui
  • An toàn nhà cửa khi du lịch mùa lễ (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • Mr. Thất bại (Chuyện không đâu) Hồng Nguyên Hoàng
  • Mỗi tuần 1 con số
  • Đi bộ 9,000km gây quỹ giúp đỡ trẻ lang thang (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • Bàn tiệc mùa Thu (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • Fantastic Beasts and Where to Find Them (Thế giới điện ảnh) Movie Phan
  • Olalacare (Chuyện Khó Tin Có Nhưng Thật)
  • Nên làm gì với vé máy bay sau chuyến bay? (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • Những người đàn bà tôi gặp trên cầu (Truyện ngắn) Nguyễn Quang Tấn
  • Tìm em bé H.mong (Tạp ghi) Uyển Ca
  • Diễn hành lễ Tạ Ơn (Vui lạ khắp nơi)
  • Ipad - người bạn đường của tôi (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • Thảo Trường: Bỡn cợt với cả những điều nghiêm chỉnh (Tài liệu văn học) Nguyễn & Bạn Hữu
  • Xe taxi tự động (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • “Ô hô! Fidel Castro!” (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • Đêm havana & ngày hà nội (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • Những thảo dược phụ trợ không nên dùng (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • Người tốt (Câu lạc bộ tiếu lâm) N/A
  • El Nino và Canh Cua Rau Đay (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • Vé số dạo (Tạp ghi) Nguyễn Sinh
  • Bánh xèo bánh chuối chiên (Tạp ghi) Hỷ Long
  • Ác mộng đêm Halloween (Chuyện vụ án) Nam Nhật
Facebook Comments
SHARE