Nhã Ca

Nhã Ca (1939-) tên thật là Trần Thị Thu Vân, sinh trưởng tại Huế, năm 1960 vào Sài Gòn và bắt đầu sự nghiệp viết văn.

Tập thơ đầu tay Nhã Ca Mới đoạt giải thi ca Miền Nam năm 1965. Từ 1960-1975 tác phẩm của Nhã Ca gồm thơ, truyện, bút ký khoảng hơn 36 đầu sách ra đời. Một số tác phẩm đã được dựng phim như Giải khăn sô cho Huế, Tình ca trong lửa đỏ, Cô hippy lạc loài… và được dịch sang tiếng nước ngoài như Ðêm nghe tiếng đại bác (Les canons tonnent la nuit), Ðoàn nữ binh mùa thu (The short timers).

nha-ca

Sau năm 1975, Nhã Ca bị chính quyền Cộng Sản bắt giam hai năm vì tội “biệt kích văn hoá”. Chồng bà, nhà văn nhà báo Trần Dạ Từ, bị giam 12 năm. Nhờ sự can thiệp của Hội văn bút quốc tế, Hội ân xá quốc tế và Thủ tướng Thuỵ Ðiển Ingvar Carlsson, năm 1989 bà được bảo lãnh sang Thuỵ Ðiển tị nạn. Năm 1992 bà cùng gia đình chuyển sang California, Hoa Kỳ định cư và lập tờ Việt báo tại quận Cam.

Ðặng Tiến viết: “Người đàn bà trong thơ là một huyền thoại; thơ trong người đàn bà là một huyền thoại khác. Thơ của người đàn bà là huyền thoại của huyền thoại, là thơ của thơ. … Nhã Ca đến với người đọc một cách bất ngờ, nhẹ nhàng như người đẹp trong tranh. Người ta nghe không gian xôn xao trong cái chớp mắt trầm buồn đến mênh mông của người con gái Huế ấy. Người ta nghe ngân vang chân trời xanh trong tiếng hát một loài chim từ thiên thu bay đến. Một cánh chim vành khuyên vượt mông mênh, ngậm tình người bay đi tìm vĩnh cửu. Nhã Ca đã đậu lại giữa những hoài nghi, e dè, ngộ nhận của trần gian.”

Ngay từ mới xuất hiện, thơ Nhã Ca đã mang dáng dấp và hơi thở mới, tạo nên một cõi thơ riêng. Cho đến bây giờ nó vẫn còn mới và đặc sắc. SAO KHUÊ

 

Bài Nhã Ca thứ nhất

 

Tôi làm con gái

Buồn như lá cây

Chút hồn thơ dại

Xanh xao tháng ngày

Tôi làm con gái

Một lần qua đây

Rồi không trở lại

Ôi mùa xuân này

Tôi làm con gái

Ðời như heo may

Tình bằng cỏ dại

Giận hờn không khuây

Tôi làm con gái

Một lần yêu người

Một lần mãi mãi

Bao giờ cho nguôi

Tôi làm con gái

Bao nhiêu tuổi đời

Bấy lần thơ dại

Buồn không ai hay

 

Thanh xuân

 

Chợt tiếng buồn xưa động bóng cây

Người đi chưa dạt dấu chân bày

Bàn tay nằm đó không ngày tháng

Tình ái xin về với cỏ may

Rồi lá mùa xanh cũng đỏ dần

Còn đây niềm hối tiếc thanh xuân

Giấc mơ choàng dậy tan hình bóng

Và nỗi tàn phai gõ một lần

Kỷ niệm sầu như tiếng thở dài

Khuya chìm trong tiếng khóc tương lai

Tầm xa hạnh phúc bằng đêm tối

Tôi mất thời gian lỡ nụ cười

Ðời sống ôi buồn như cỏ khô

Này anh em cũng tợ sương mù

Khi về tay nhỏ che trời rét

Nghe giá băng mòn hết tuổi thơ

 

Khi trở lại Sài Gòn

 

Mùa mưa lũ với lời hứa của chàng

vết bẩn trên mũi giầy

bàn chân em yêu quý

lòng tủi hờn hay mặt tối tăm

linh hồn em một hòn đá nhỏ

Khi trở lại Sài Gòn

dĩ vãng giương mắt nhìn

vồ vập hỏi han

và nhớ lại

Mỗi người thì quay, ngồi đứng hay nhìn

và sống lại

rồi trời mưa trời mưa

và tiếng cười

bàn chân trong vũng bùn hối tiếc

Bây giờ đứa con gái đã mù lòa

thân thể cùng tuổi trẻ

đã không bao giờ có

bây giờ đứa con gái đã đi qua

trên đầu mũi giầy anh

vết bẩn bàn chân yêu quý đó

một chân

Bây giờ đứa con gái không còn

không còn nữa.

Lời hứa của chàng cùng với mùa mưa lũ

anh đã không quên em

chuyến xe đêm những bầy sao tình tự

trời mưa trời mưa vẫn trời mưa

má ơi má ơi

con còn sống

Ôi đáng thương và cám ơn anh

mùa mưa lũ Sài Gòn sắp dứt.

 

Trò chuyện với mùa đông

 

Hãy nói tôi nghe đi mùa đông

đã qua bao nhiêu chặng

trên lục địa

và gió mùa

đã thổi qua bao nhiêu vùng

trên quê hương

Hãy nói giùm tôi đi mùa đông

những cánh tay những khúc chân còn ở rừng

muốn gì

mà sao ca hát mãi

và núi, núi muốn gì

dưới lớp đá khô kia là máu xương

còn sông, còn biển

còn đường sắt, những con tàu,

những chuyến xe đêm

cũng muốn gì

mà thắt mãi khăn tang lên đầu em đầu mẹ

Hãy ghép giùm tôi một đường sắt

qua rừng, qua biển, qua cánh đồng

Hãy chỉ giùm tôi một con tàu

suốt Sài Gòn, suốt Huế, suốt Hà Nội

Bụi đã phủ suốt con đường trí nhớ

phủ luôn cả mùa đông

với những giọt mưa vội vã

tôi đứng, tôi đi và thở

lui tới chi vẫn những phiền muộn cũ

 

Không ai nhắc tới nữa

người này người kia

đang sống hay đang chết

Nhưng gió vẫn không ngừng thở than

cây không ngừng vật vã

đêm pháo bông bàng hoàng

ngày máu chảy rực rỡ

với những tràng vỗ tay

vỗ tay như điên

trên chúng ta từ giã

Từ giã, từ giã mãi

mẹ rồi con

em rồi anh

bạn hữu rồi kẻ thù

trẻ con và lịch sử

Thôi, tôi không nghe hết đâu

Không nói hết đâu

Hãy lặng lẽ

lặng lẽ và nhẹ nhàng

như mùa xuân

đang đặt thêm những dấu chân mới

trên lớp bụi dầy cũ

tôi sẽ đi sẽ vui mừng rộn rã

sẽ khóc như mùa đông

sẽ trò chuyện, thì thầm

sẽ sung sướng, khổ đau trong tình cảnh mới

Nhưng gió, gió mùa đã lại thổi

thổi, thổi mãi

Hãy nói giùm tôi đi

nói giùm đi

sao tôi chưa nghe gì

chưa hiểu gì

chưa thấy gì

mà mùa đông đã hết.

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 20 tháng 07 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Vài tên tuổi lực sĩ Việt (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • - Có bầu (Truyện Ngắn) - Hồ Đắc Vũ
  • - Canada đất nước của di dân (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • - Coi tin (để) tức! (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • - Lưu Hiểu Ba tù nhân lương tâm (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • - Cha mẹ với con cái (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • - Cải biến chính quyền thông qua cải biến xã hội (Lề Chéo) - Phạm Thị Hoài
  • - Cần chuẩn bị gì khi bảo lãnh con nuôi (Di Trú) - Huy Tôn
  • - Lưu hiểu ba (Thơ) - Trần Mộng Tú
  • - Ông Trump bắt tay (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • - Từ Cienfuegos đến Orlando (Thế Giới Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • - Thơ tường phong (Thơ) - Sao Khuê
  • - Cuộc chiến con heo (Theo Dòng Thời Gian) - Sean Bảo
  • - Dừa tắt mát dịu nắng hè (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • - Những quyết định của Tối Cao Pháp Viện trong tháng 6 năm 2017 (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • - Chợ Tân Định ngày ấy (Việt Nam Ngày Cũ) - Trang Nguyên
  • - Sử dụng máy nghiền rác (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • - Mohinga - Bún cá Myanmar (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • - Nước nào có cảnh sát người máy đầu tiên trên thế giới? (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • - Không (còn) lời! (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • - Chăm sóc da cháy nắng (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • - Chị & em (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • - Nhập trạch (Cõi Riêng) - Đặng Mỹ Hạnh
  • - Roger Waters Địch và Ta (Something Anything) - Ian Bui
  • - Dương thiệu tước (70 Năm Tình Ca Việt Nam) - Hoài Nam Biên Soạn
  • - Mặc Jeans trắng với… (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • - Chỗ trọ trong rừng chuối (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • - Vì sao nam giới Nhật bỏ phụ nữ thật để yêu búp bê (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • - Mụn của tuổi mới lớn (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • - Cái túi không đáy (Tạp Ghi) - Trần Mộng Tú
  • - Uống trà (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • - Đạo diễn Thomas Vinterberg (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • - Dân petrus ký (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • - Tình bạn của nhà thơ Quách Tấn và học giả Nguyễn Hiến Lê (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • - Đánh răng trong 10 giây (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • - Không cần mang theo computer (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • - " Cảm ơn anh " (Viết Với Trẻ) - Trần Niên Huấn
  • - Tam Thanh biển của ai? (Phóng Sự Việt Nam) - Uyển Ca
  • - Côn minh & bắc kinh (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • - Tin thể thao (Thể Thao)
  • - Săn heo rừng (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • - Thánh đường (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • - Lý do (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
SHARE

NO COMMENTS