Nghĩa trang cho người đang sống

Câu chuyện chỉ được cưới 2 ngày trong một tháng khiến chúng tôi chưa hết bất ngờ, thì nay lại ngỡ ngàng hơn với quy định khá kì dị về mồ mả cho người chưa khuất.  

Con đường dẫn đến nghĩa trang thôn Tiên, mùa này, chỉ ngửi thấy mùi rơm khô. Dừng lại ngay vệ đường, bước sâu vào nghĩa trang thôn Tiên, chúng tôi  ớn  lạnh khi trước mặt tôi là hàng chục ngôi mộ được xây sẵn, nắp mộ được lật ra, bên trong không có gì ngoài nước mưa đêm qua đọng lại. Thỉnh thoảng lại có vài ba mộ đóng nắp, khói hương nghi ngút… Đó là những ngôi mộ xây cho người chưa khuất, một quy định có một không hai của thị trấn Yên Lạc…

h108

Chưa chết đã có… mộ

Trò chuyện với tôi, ông Nguyễn Văn Toa (SN 1954, khu 1, thôn Tiên) cho biết: “Nghĩa trang thôn Tiên được xây dựng khá lâu rồi và có trên bốn chục mộ được xây sẵn cho người còn sống”. Thấy tôi hoài nghi về những ngôi mộ khá kì lạ này, ông Toa giải thích: “Thời gian từ lúc người mất đến lúc cải táng là 3 năm thì năm đầu địa phương xây 20 mộ, các năm còn lại, xây thêm 29 phần mộ nữa. Các phần mộ được đánh số từ 1 đến 49. Vậy là người quá cố cũng có vị trí, thứ tự của riêng mình. Người nào “ra trước” thì ở trước, lần lượt cho đến hết các số thứ tự. Sau thời gian 3 năm, người nào được chôn cất ở hàng mộ đầu tiên sẽ được cải táng sang địa điểm khác. Nếu có người mất sau này, thì lại chôn vào mộ đó. Mọi việc tuần tự và rất quy củ”.

 Vừa nói, ông  Toa vừa chỉ tay sang bên kia đường: “Bên kia là nghĩa trang thôn Trung, cũng xây mấy chục mộ cho người đang sống”. Rời nghĩa trang thôn Tiên, chúng tôi vào nghĩa trang thôn Trung. Cũng giống như thôn Tiên, nghĩa trang thôn Trung được xây dựng giống y hệt, nhưng các ngôi mộ hình như mới xây chưa lâu. Quan sát xung quanh, có vài ngôi mộ vừa mới được đào lên, vết đất đỏ còn mới nguyên, còn lại là các ngôi mộ đã có “chủ nhân” yên nghỉ.

h109 

 
Thấy tôi tò mò về các ngôi mộ không “người ở”, vài hộ dân đang tập trung công việc đồng áng như khơi vào mạch cảm xúc, bàn tán: “Lúc đầu chúng tôi cũng thấy hơi kì lạ về quy định này, nhưng sau khi đưa vào làm thí điểm, thấy có lợi nên ai cũng phấn khởi vì nó đạt được nhiều mục đích. Quy định này hay ở chỗ là nó không phát sinh về diện tích đất, không gây ô nhiễm môi trường và đỡ chi phí mỗi khi có người mất. Nhiều nơi họ làm phân tán, phí ruộng, phí đất. Trước đây, đang đường cày thẳng tắp, trâu chạy băng băng thì vướng vào phần mộ, lại phải lách sang mà làm. Làm thế này không chỉ sạch đẹp, gọn gàng, mà tiết kiệm, quy củ, văn minh”.  

Những ngôi mộ trong nghĩa trang được địa phương đứng ra xây, chi phí hầu như do các nhà hảo tâm, công đức ủng hộ. Vì thế số tiền lo đám ma trước đây vốn rất tốn kém nay đã giảm hẳn. 

“Nghĩa trang thôn Tiên được xây dựng từ năm 1999, tổng số thôn có 49 huyệt,  cho đến thời điểm hiện tại vẫn là 49 huyệt. Bây giờ những huyệt đó vẫn thực hiện việc “luân chuyển” tốt. Diện tích đất thì không phát sinh thêm”, ông chủ nhiệm HTX Vĩnh Tiên, Nguyễn Văn Đại, cho biết.

Khi được hỏi tại sao lại có quy định kì lạ đó, ông Đại bộc bạch: “Từ xưa, việc xây mồ mả cho người chết hết sức tốn kém. Những gia đình giàu có sẽ xây những ngôi mộ cao, to, còn người nghèo thì xây thấp, bé vì thế nó tạo ra một sự mất bình đẳng trong thôn. Điều quan trọng, quy định này sẽ giúp tiết kiệm được diện tích đất. Chính vì thế, việc xây dựng mồ mả cho người đang sống được đưa vào quy định của thôn, một dạng hương ước”. 

Theo quy định của thị trấn Yên Lạc, người chết phải chôn từ 36 tháng trở lên mới được cải táng. Việc cải táng thường được thực hiện vào 2 tháng mùa khô, tháng 9 và tháng 10, cải táng vào các ngày 2, 10, 16 và 22. Riêng tháng 12 âm lịch, chỉ được cải táng vào ngày mùng 2. Thời gian thực hiện việc cải táng từ 2h-10h sáng các ngày trên.

Gặp người khai sinh ra 2 quy định “lạ”  

Theo lời ông chủ nhiệm HTX Vĩnh Tiên, chúng  tôi tìm đến nhà ông Phạm Quang Tiệp, nguyên Bí thư Đảng ủy thị trấn Yên Lạc – người khai sinh ra hai quy định khá kì lạ này.

h110

Băng qua cánh cổng sắt, chúng tôi gặp ông Tiệp  đang ngồi chơi cờ trước hiên nhà. Ở cái tuổi “gần đất xa trời” nhưng ông vẫn còn minh mẫn, nhanh nhẹn lắm. Biết chúng  tôi đến tìm hiểu về hai quy định đó, ông chỉ tay, nói: “Cứ ra nghĩa trang thôn Đoài xem đi, xem xong thì về đây nói chuyện”. Chắc  nghĩa trang thôn Đoài có điều gì đặc biệt thì ông mới bảo chúng tôi đi xem. Chúng  tôi quyết  định mục sở thị nghĩa trang thôn Đoài. Thật bất ngờ, nghĩa trang thôn Đoài khang trang tọa lạc ở một vị trí thuận lợi,  nhìn qua chẳng khác nào thành phố của người đã khuất.

Nghĩa trang đang xây dựng còn dở dang, được ngăn cách làm 2 phần. Một bên là mộ phần cho những người sau 3 năm được cải táng đưa vào, còn bên kia là 80 ngôi mộ có đánh số thứ tự (từ 1 đến 80) chỉnh chu, kĩ lưỡng. Mộ được thiết kế khá tinh xảo nhưng tiết kiệm. Chiều rộng 60cm, chiều dài 80cm và chiều cao không vượt quá 1m, hai bên mộ có rãnh thoát nước.  

Quay trở về, khi cuộc cờ đã tàn, tiếp chuyện tôi, ông Phạm Quang Tiệp tâm sự: “Việc cưới, việc cải mả là một tập tục cũ, người dân không thể bỏ được, nhưng khi thực hiện thì vô cùng nhiêu khê, rườm rà và lãng phí. Nhiều người không muốn nhưng phải theo. Vì thế, cần sớm đưa ra một cơ chế tập thể, hợp với lòng dân thì nhân dân sẽ đồng tình làm theo”.

Người cựu chiến binh – bộ đội phục viên  này sau nhiều trăn trở đã đưa ra ý tưởng: “Một tháng chỉ được cưới 2 ngày là ngày mùng 2 và 16 âm lịch; Xây dựng mồ mả cho người chưa khuất theo kiểu “sa luân chiến” quay vòng như thế.  
 Ông Tiệp chia sẻ: “Thấy người dân nhậu nhẹt, say xỉn, tốn kém mỗi khi gia đình có đám cưới hoặc cải mả, tôi băn khoăn. Thế nên sau nhiều đêm suy nghĩ tôi đưa ra ý tưởng để giúp dân sớm thoát khỏi cảnh đó, sống văn minh hơn nhưng vẫn giữ được nét văn hóa của dân tộc mình, địa phương mình. Khi đưa ra bàn thì phải lấy ý kiến số đông người dân. Người dân nhất trí cao mới  triển khai ra các ban, ngành, đoàn thể, phân tích cái lợi, cái hại. Nếu ngày nào cũng đi ăn đám cưới, ăn cỗ cải mả thì lấy đâu ra thời gian để đi làm, như thế người dân sẽ không bao giờ thoát được cảnh nghèo đói, tù túng.

Ông Tiệp nhìn về hướng nghĩa trang thôn Đoài, nói tiếp:  

 “Việc hủ tục cải táng và hung táng chưa ai có thể bỏ được. Thế nhưng, cải táng mạnh ai nấy làm không theo một ngày quy định thường đi theo ăn uống lãng phí, mời mọc quá đông. Cải mả là ngày vui, đưa người mất từ nhà đất sang nhà sành. Thật bất ngờ quy định mà lúc đầu người dân còn cho là  viển vông  nhanh chóng trở thành  nếp sống và góp phần giúp  cho thị trấn Yên Lạc trở thành vùng đất bình yên lạc nghiệp như chính cái tên của nó.

(Báo Tiền  Phong)

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 07 tháng 12 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Từ giải trí đến chính trường (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • - Tập thể dục (Truyện ngắn) Hồ Đắc Vũ
  • - Quà cho con cái ngày lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • - Hạnh phúc một tang gia (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • - Donald Trump và đồng minh Đông Á (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • - Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • - Bob Dylan & Giải Nobel văn chương 2016 (Tản mạn bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • - Mụn lẹo (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • - Bị phạt vì lái xe quá tốc độ (Luật pháp) Wilson Hưng Vũ
  • - Tin vịt (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • - Tìm hiểu về Medicare phần A, B, C và D (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • - Norah John quay lại với dương cầm (Âm nhạc) Nhã Vy
  • - Một thử nghiệm nhạc Jazz vào văn hóa Việt (Phỏng vấn) Thanh Thư
  • - Cơm rang nước mắm (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • - Chiếu Khán có sẵn, ngày ưu tiên và chuyển diện sớm (Di trú) Lê Minh Hải
  • - Nhớ về trận cháy cầu ông lãnh (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • - Mua quà Giáng sinh (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • - Mua hàng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • - Ngôi nhà thờ đổ nát của Cha (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • - Bộ phận oxygen sensor (Chiếc xe của bạn) Trịnh Kiều Phong
  • - Xe hơi và xe máy điện (Bạn có biết) Mai Hoàng
  • - Các cháu ngoan học vẽ chân dung bác nhé! (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • - Giải rượu (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • - Tình yêu trong văn học Đông-Tây (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • - Những điều cần biết về định giá nhà đất (Tạp ghi) Hương Võ
  • - Trà xanh, trà đen (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • - Holidays & ăn diện (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • - Vật tổ của các bộ tộc châu Phi (Nhìn ra thế giới) Ngọc Linh
  • - Ông già và chủ nghĩa xã hội huyền ảo (Lề chéo) Phạm Thị Hoài
  • - Đặt mua vé máy bay qua Google (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • - Chú ý, trên taxi có sách! (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • - Giáng sinh (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • - Thủ đô giáng sinh của Texas (Phóng sự) Andy Nguyễn
  • - 3 điều cần biết về việc bảo vệ hệ thống nối mạng không dây (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • - Một thoáng với cái đẹp (Truyện ngắn) Nguyễn Hùng Vỹ Dịch
  • - Xông đất hậu hiện đại (Tạp ghi) Uyển Ca
  • - Lên đèn Noel (Vui lạ khắp nơi)
  • - Có nên dùng watermark? (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • - Nắng hàng cau (Tài liệu văn học) Khuất Đẩu
  • - Băng dán theo dõi sức khỏe (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • - Rượu và thơ! (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • - Đại hội kiều bào địa đạo Củ Chi & em Lê Văn Tám (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • - Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • - Bị bệnh trong mùa lễ (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • - Mùa Đông không nhà (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • - Thăm trân châu cảng (Tạp ghi) Việt Phương
  • - Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa (Tạp ghi) Hỷ Long
  • - Tình chàng ý thiếp (Đời sống) Ngân Bình
  • - An sinh xã hội (Đời sống) Angie Hồ Quang
  • - Thơ phùng khắc bắc (Thơ)
  • - Y rằng (Câu lạc bộ tiếu lâm)
  • - Tin thể thao (Thể thao)
  • - Đổi bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • - Hai lần (Chuyện khó tin nhưng có thật)
  • - Thế giới qua ống kính (Tin tức)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Tin tức)
Facebook Comments
SHARE